Ísbjarnarsögur

Nei.

Nei, kann enga slíka sögu.

Nei, því miður hef ég ekki persónulega orðið var við ísbjörn og bara heyrt þær sögur sem komu í fjölmiðlum f. nokkrum árum.

Nei

Ég hef sjálf aldrei séð ísbjörn hér á landi. Ég hef hitt fólk sem hefur séð ísbirni

Nei

Já, það sást til ísbjarnar á Hrauni á Skaga (Skagafirði) fyrir u.þ.b. 6-7 árum. Dóttir hjónnanna á bænum sá dýrið þegar hún var að athuga með lambfé á bænum. Hún hljóp til bæjar og sagði frá dýrinu. Viðeigandi ráðstafanir voru svo gerðar og dýrið fellt, minnir mig.

Nei.

Nei.

Nei. En dóttir mín sem er fædd 1962 varð mjög uppnuminn þegar ísbjörn gekk á land í Grímsey 1969 og nærri jafnaldri hennar varð var við hann. Dýrið meira að segja gekk mjög nálægt þar sem strákurinn faldi sig. Þetta var til mikillar umræðu við matarborðið í marga daga og dagblöðin lesin og hlustað á fréttirnar með athygli. Þessi sami ísbjörn var síðan stoppaður upp og við skoðuðum hann á safninu á Húsavík síðar. Held að ég hafi fengið auka prik hjá börnunum mínum vegna þess að bæjarstjóri Húsavíkur, Björn Friðfinnson var gamall skólabróðir minn og heilsaði okkur fjölskyldunni með virktum! Ekki aðeins höfðu börnin séð frægt, dautt dýr sem var mjög hættulegt heldur lifandi bæjarstjóra sem tók í hendina á okkur. Svona geta ísbirnir sem maður hefur ekki mætt haft áhrif á minningar barna og fulloðinna!

Nei.

Nei.

Ég hef aldrei séð ísbjörn en auðvitað heyrt um komu þeirra í fréttum Hinsvegar minnir mig að afi minn og nafni, f. 1880, bóndi að Kirkjubóli i Valþjófsdal í Önundarfirði hafi sagt mér sögur af slíkum. Þeir voru stórhættulegir að hans mati en lika flott dýr

Ég er uppalinn í Aðaldal í S-Þingeyjarsýslu. Man eftir í fréttum 1968 +/- 2-3 ár að fólk á Máná á Tjörnesi taldi sig heyra til íslbjarna. Hafísár voru og þrálátar norðanáttir. Seinna kom nú í ljós að um hvali (höfrunga) var að ræða að sögn.

Ég get varla talað um að hafa nokkuð um þetta að segja, nema kannski varðandi Grímseyjar björninn sem veginn var þar í eynni 1969. Ég var þá nýlega búin að heimsækja eyjuna og dvaldi þar hjá Þorláki Sigurðssyni fóstbróður föður míns og fjölskyldu hans í nokkra daga og fór með þeim og fleirum að tína bjargfuglaegg (vorið 1968). Sonur Þorláks var sá sem fyrstur sá ísbjörninn og lét vita af honum. Eftir að dýrið var drepið, þá var það flutt til Húsavíkur og allir sem vildu gátu farið og fengið að sjá björninn áður en honum var komið til uppstoppara. En síðan hefur hann verið varðveittur á Safnahúsi Húsavíkur. Ég hef allavega eina mynd af ísbirninum þar sem hann liggur á bretti, nýkominn frá Grímsey. Einnig hef ég myndir af honum sem ég hef tekið eftir að hann kom á safnahúsið, en reikna ekki með að þið hafið áhuga á myndunum, þar sem þið óskið bara eftir frásögnum...?

Á hafísárunum milli 1960 og 70 var ég heimilisföst á Sauðanesi á Langanesi. Þá var uggur í fólki vegna bjarndýrafregna og a.m.k. einu sinni fóru menn að leita vegna slóða sem fundust og hefðu getað verið eftir hvítabirni. Gamall nemandi minn, sem ég þekki vel, skaut svo síðasta dýrið, sem álpaðist á þessar slóðir, við Ósland í Þistilfirði. Flestir á norðausturhorninu töluðu um bjarndýr og notuðu sérkennilegan framburð á orðinu, sögðu eiginlega "bjanndýr."

Nei.

Nei.

Nei.

Nei.

Nei, aldrei

Nei.

Nei, ekki svo að ég viti.

Nei.

Nei

Nei

Nei

Nei.

Nei.

Því miður get ég víst ekki komið að neinu haldi að þessu sinni. Hafís man ég að vísu eftir á Hrútafirði vorin 1965 og 1968, en honum fylgdu engin æsileg ísbjarnarævintýri. Ég man ekki einu sinni eftir að hafa heyrt neinar sögur af ísbjörnum, aðrar en fréttir í blöðum og svo náttúrulega í hinn æsispennandi bók Jóns Sveinssonar (Nonna) Á Skipalóni. Og reyndar má segja að það hafi jaðrað við vonbrigði, þegar ég varð tíður gestur á þeim bæ sem ungur maður, að sjá þar reisulegt íbúðarhús sem byggt var 1824 og kom fremur illa heim við torfbæinn í sögunni.

Neei.

Nei

Ekki ég persónulega eða neinn sem ég þekki. Hins vegar var einn þeirra sem felldu bjarndýr á Horni 1963 föðurbróðir vinkonu mömmu. Afi minn sagðist hafa verið á bryggjunni þegar mennirnir komu til Ísafjarðar með hræ dýrsins. Þar fengu þeir sem vildu kjöt af dýrinu (veit ekki hvort það var selt eða gefið) en afi minntist ekki á hvort að hann hafi fengið hjá þeim kjöt.

Ég þekki enga sem hafa orðið varir við ísbjörn. Hinsvegar fór ég til Kulusuk um aldamótin. Þar hafði ísbjörn drepið konu nokkrum dögum áður. Ástæðan var talin vera sú að hún var með vasaljós.

Nei.

Bara í fréttunum.

Bara í fjölmiðlum. Þegar ég var barn og unglingur skildist mér að Grímseyjarbjörninn frægi (sem var stoppaður upp og mikið rætt um hvar ætti að vera til sýnis) væri sá eini sem sést hefði á Íslandi nýlega. Svo bættust einhverjir við á hafísárunum kringum 1970. En um þá man ég ekkert nánar.

Nei.

Já, í fjölmiðlum

Bara eins og allir landsmenn í fréttum

Ég hef frétt af þeim hér á landi í fréttum. Svo átti maðurinn minn afa sem var síðasti isbjarnar baninn lengi vel. En hann hét Guðmundur Guðbrandsson og bjó á Drangavík á Ströndum þegar hann skaut isbjörn til að bjarga börnum sínum. Það má sjá þessa sögu í bókinni um isbirni við Ísland sem kom út 2018. Ég var að vísu búinn að heyra hana áður.

Já, frétti af þessari ísbjarnarkomu á Hrauni í gegn um Facebook. Líst svipað og í fyrra svari.

Gegnum fjölmiðla nokkrum sinnum og birnirnir felldir :(

Á ekki við.

Nei.

Í fréttum og á Norðurlöndum en í fjarska.

Eingöngu heyrt af þeim í fjölmiðlum.

Sjá ofar.

Aðeins nú á seinni árum er flækingsdýr hafa komið þá hef ég fylgst með fréttum af þeim í gegnum fjölmiðla.

Eins og fyrr segir hef ég ekkert að segja frekar um komur ísbjarna, en hef lesið nokkuð margar frásagnir um slíkt gegnum tíðina og heyrt af slíku í fréttum eins og trúlega flestir landsmenn. Mér dettur samt eitt í hug, það er viðkynning mín við dr. Hauke Trinks og Marie Tieche sem dvöldu einn vetur saman á eyju norðan við Noreg og rituðu um það bækur. Ég á bókina hennar Marie sem heitir "Champagne & polar bears" og þar segir hún skemmtilega frá þessari dvöl og viðureign þeirra við hvítabirni. Ég kynntist þeim þegar dr. Hauke kom til Seyðisfjarðar á skútunni sinni Mecuf og dvaldi hér yfir veturinn og var þá fastagestur hjá mér á Bókasafni Seyðisfjarðar, þar sem ég vann hátt í 2 áratugi. Hann kom síðar með Marie með sér og það var virkilega gaman að kynnast þeim. Ég gat hinsvegar ekki lesið bók Hauke á þýsku en þetta var nú líka bara útúrdúr, því ýmsar sögur væri hægt að tína saman ef vel væri leitað :)

Fréttir af bjarndýrum á ferli koma undireins í fjölmiðlum. Enda er ærin ástæða til að vara fólk við. Ég hef margoft heyrt þannig fréttir í útvarpinu.

Gegnum fréttamiðla, lýst því bara að þeir hefðu gengið á land eða gæti verið von á þeim vegna ísjaka.

Já, gegnum fréttamiðla.

Nei, einungis í fréttum.

Já, í fréttum, það var horuð birna sem gekk á landa á Skaga í Skagafirði.

Aðeins í fréttum... í útvarpi og blöðum. Lýsingarnar voru þá yfirleitt þannig að við, sveitafólk fyrir sunnan, fylgdumst með full af spenningi.

Nei.

Já, ég hef séð og heyrt þetta í almennum fréttum, þegar svo hefur borið við.

Já, man eftir umfjöllun í útvarpi og blöðum.

Nei

Í fréttum í sjónvarpi og blöðum. Frekar mikil æsifréttamennska og hræðsluáróður.

Nei

Útvarpi og sjónvarpi.

Nei.

Einungis í fréttum.

Fréttir í fjölmiðlum.

Bara sögur af landkomu ísbjarnar í Grímsey og svo í fréttum að landkomu bjarna unanfarin ár.

Hingað hafa fá bjarndýr ratað eftir að ég fæddist (1981) en auðvitað hefur vel verið fjallað um dýrin sem hafa komið 2008 og síðar, enda þá samfélagsmiðlar og internet komið til sögunnar, og ég drakk í mig umfjallanir, enda áhugamaður um hvítabirni. Ég man samt eftir að hafa lesið í blöðunum um hún sem drepinn var í Haganesvík 1988 og sá að mig minnir einnig frétt í sjónvarpinu þar sem bóndinn sem skaut húninn sat við hliðina á hræinu og Ómar Ragnarsson að taka viðtal við hann.

Sennilega oftast í útvarpsfréttum að sést hafi til ísbjarnar einhversstaðar fyrir norðan.

Já, í fréttum af Skaga, því dýri var lýst sem frekar horaðri birnu.

Verða viðskila við hópinn. Leita að æti.

Þeir koma af tilviljun með hafís. En sú tilviljun er líklegri þegar mikið er um hafís, þ.e. á kuldaskeiðum.

Þvælast með ísjökum sem reka að landi. Ísjakar sem t.d. losna frá Grænlandsjöklum og í nágrenni þess. Í mínum huga finnst mér þetta alltaf tengjast köldum vindum frá Grænlandi og þar um slóðir og jafnvel líka það að þeir séu mögulega í fæðuleit.

Hafa lent í aðstæðum sem hafa borið þá frá heimkynnum

Þeir fylgja ísnum, geta þurft að synda langar vegalengdir þegar ísinn bráðnar. Þeir eru í ætisleit

Þeir koma á jökum og eru mjög svangir. Sem sagt í fæðu leit. Þeir eru að deyja út út af hlýnun jarðar. Eru oftast svakalega svangir vegna þess að ísinn er orðinn svo þunnur að þeir hrekjast með honum. Svæðin þeirra eru alltaf að minnka.

Vegna þess að ísjakar brotna frá landi og dýrin lenda á hrakningi, býst ég við. Nei - það hefur svosem alltaf verið svoleiðis í aldanna rás.

Í leit að fæðu - eða með ísjökum. Merking, náttúran hefur sinn gang.

Flökkudýr , eða dýr sem leita hingað að fæðu. Hef ekki skoðun á því hvers vegna þetta gerist.

Rekur með ís.

Breyttar aðstæður hjá þeim.

Tel að þeir komi með hafís. Veður hefur væntanlega talsverð áhrif.

Hungur. Vorkunnsemi og samúð.

Ég tel að ísbirnir komi hingað að einhverju leiti sem flækingsdýr, e.t.v. rekið með hafís sem berst hingað og/eða elt fiskitorfur (æti) Eitthvað spilar sjávarhiti og straumar þar inni. Veit ekki alveg hvað skal segja um merkingu ísbjarnarkomu.

Ég reikna með að ísbirnir haldi sig að miklu leyti á ísnum við veiðar og lendi þar af leiðandi stundum á ísjökum sem losna frá megin ísnum og færast með straumum hingað til lands þegar vindar og straumar liggja þannig. Það hefur enga merkingu í mínum huga, ég tel ekkert athugavert við það.

Þeir villast eða hrekjast hingað þegar allt er samfrosta af miklum hafís og þeir komast ekki í sjó til að sækja sér sel, eða þegar hafís bráðnar undan þeim og þeir verða að synda til næsta lands. Þetta eru lífshættulegar skepnur og það þarf að hafa allan varann á ef af þeim fréttist.

Reka hingað með ísjaka sem hefur brotnað af annars staðar, leita á land til að finna æti.

Að ísjakar hafi brotnað sem þeir eru á og svo reka þeir hingað. Nei, en þeir synda hingað í leit að fæðu þegar þeir sjá land.

Þeir fylgja rek ísnum frá Grænlandi.

Þeir koma aðlega þegar ís er nálægt landi fyrir norðan.

Líklega hrekjast þeir að landinum með hafís.

Held að þeir reki á jaka og syndi kannski þegar þeir sjá til lands. Nei. Nei.

Þeir berast í átt til landsins með hafís. Veður og dæguraðstæður hafa síðan einhver áhrif á sund þeirra og sundstefnu, en vitað er að þeir hafa öldungis ótrúlega sundhæfni, bæði varðandi tímalengd og fjarlægðir.

Ég held að þeir reki á ísjökum,bráðnun Grænlandsjökuls.

Með ísjökum

Held að þeir séu bara strandaglópar á jökum sem koma nálægt landi.

Tilviljanir

Nei.

Ég þekki ekki ástæðurnar að baki, en ég hef heyrt að ísbirnir ferðist mjög langt, en dettur helst í hug að þeir leiti sunnar í leit að bráð. Kannski er það bara tilviljun að þeir lendi hér, en þeir eru samt mjög ratvísir og klárir svo kannski er það frekar viljandi heldur en óvart.

Enga sérstaka merkingu.

Sennilega villst einhversstaðar eða orðnir ruglaðir. Enga sérstaka merkingu.

Heimskautaísinn bráðnar og birni skortir fæðu og þá fara þeir af stað í leit og vegna langsundsgetu enda þeir hér.

Hvítabirnir hafa vafalaust verið að heimsækja Ísland svo lengi sem landið hefur verið til, þó sjálfsagt í meira mæli í miklum ísárum. Þetta eru flökkudýr sem vafra um allt sitt líf í leit að æti og eru ekki talin eigna sér svæði svo að ég viti til. Ég tengi komur þeirra því ekki við loftslagabreytingar eins og sumir.

Þeir hrekjast á ísjaka eða lent í útistöðum við aðra birni.

Þeir koma með hafís mest þegar hafís er nálægt landi.

Skjóta þá, éta og stoppa síðan upp. Hef aldei étið ísbjarnarkeét . Viss um það líka, að þú, sem lest og ferð yfir hefur ekki heldur gert það?? Láttu mig vita, ef þú lendir í þannig hagstæðri kviðfylli að gera mér viðvart og ég mæti óétinn með öllu-:) Ekki hlusta á kjaftæði um kvikasilfursmengun i kjetinu?? Þú drepst hvort sem er og ekki verra að þurfa ekki að láta kryfja sig þar sem menn myndu þá vita um ástæðu dauða þíns-:) Sparar í heilbrgiðiskerfinu mikið við það-:)

Það þarf auðvitað að losna við þá. Helst lifandi ef það er framkvæmanlegt með góðu móti, en ég hef bara ekkert vit á hve raunhæft það er. Veit að það er gert í Kanada (við Hudsonflóa), þar sem mér skilst að birnir séu skotnir með svæfilyfi og fluttir hangandi neðan í þyrlu. En væntanlega um miklu styttri vegalengdir en hér væri um að tefla.

Skjóta þá með deyfibyssu og flytja þá á heimaslóðir aftur.

Fara að lögum um dýravernd en nota heilbrigða skynsemi og styðjast við gagnreynda þekkingu (ef það fer saman?)

Finnst frekar súrt að skjóta þá, eftir að þeir hafa haft svona mikið fyrir því að bjarga sér. En það er ekki raunhæft að hafa þá lausa á flakki hér. Og það er dýrt að fanga þá og senda aftur, hvert?

Færa þá á heimaslóðir. Gefa þeim fyrst að borða.

Drepa þá.

Finna leið til að svæfa og koma þeim aftur til heimkynna sinna.

Fanga þá og koma þeim aftur til á heimaslóð, en ef að það er einhver hætta af þeim fyrir fólk á að aflífa þá.

Stundum þarf að skjóta þá ef þeir eru mjög aðframkomnir en fagmenn eiga að segja til um það.

Drepa þá, gengur ekki að flytja þá, vitum ekki hvaðan þeir koma nákvæmlega,

Taka fullt mark á þeim sem til þekkja, tilfinningar mega ekki yfirtaka skynsamlega umræðu.

Ekki skjóta þá en laða með einhverjum hætti aftur til sjávar.

Stafi mönnum og dýrum ekki hætta af þeim ber að flytja þá aftur til fyrri heimkynna ef það er mögulegt. Þetta er ugglaust matsatriði sem snúast um kostnað og þ.h.

Best væri að ná þeim í net og flytja þá með þyrlu eða flugvél norður í hafísinn, þar sem þeir eiga heima...

Fella þá hið allra fyrsta.

Koma þeim aftur til heimkynna sinna.

Koma þeim lifandi aftur til þeirra heimkynna.

Ef mögulegt, þá væri sjálfsagt best að koms þeim til síns heims.

Skjóta þá ekkert hægt að gera annað.

Lítið hægt að gera annað en að skjóta þá. Allt of mikið mál að veiða lifandi og flytja til heimkynna, og hættulegt að leyfa þeim að rápa um landið leitandi að fæðu.

Reyna að fanga þá og flytja þá heim aftur. Alls ekki drepa þá.

Því miður kann ég ekki önnur ráð en að vega þá. Þeir eru afskaplega sterk dýr og fljót í för, og því er mikil hætta af þeim. Eitthvað hef ég heyrt eða séð að unnt sé að deyfa þá og flytja síðan. Má vera að slíkt sé betra úrræði, enda stofninn í útrýmingarhættu nú orðið.

Því er vandsvarað, fer eftir hvort þeir eru ógnandi eða ekki.Það er einfalt að segja "best að flytja bangsa litla heim" en sennilega þarf að lóga þeim.

Drepa þá strax

Ná þeim og koma til síns heima.

Reyna að fanga þá , ef ekki taka upp riffilinn.

Drepa og borða.

Það væri mjög gott ef það væri hægt að svæfa dýrið og flytja það, en ég skil samt vel ef það er tæknilega ómögulegt, þó að ég viti það reyndar ekki. Það væri óásættanlegt að það sé ekki gert vegna þess að það væri of dýrt, en þetta er mjög stór dýr, sem er kannski erfitt að svæfa og halda sofandi í flutningi.

Það fer svo sem eftir atvikum. Enn sem komið er, eru þeir ekki í slíkri útrýmingarhættu að ekki sé einfaldast að skjóta þá.

Ekki verður komist hjá að aflífa þá.

Oftast eru þeir orðinir svo illa haldnir næringarlega séð að ekki er annað hægt en að drepa þá, en auðvitað væri gott ef hægt væri að bjarga þeim, held bara að það sé ekki hægt.

Þetta er flókin spurning og veltur fyrst og fremst á því hvar þeir sjást og við hvernig aðstæður. Bjarndýr sem sést á Hornströndum mætti frekar reyna að handsama (að því gefnu að svæðið sé ekki fullt af ferðamönnum) en dýr sem sést nær þéttbýli til dæmis. En svo er það spurningin um hvar á að geyma dýrið og hvert á að fara með það. Grænlendingar vilja t.d. ekki að hvítabjörnum héðan sé sleppt á Grænlandi, sem er aðalhrindrunin að mínu mati. Að setja þá í dýragarða er spurning: bæði eiga þessi dýr ekki heima í dýragörðum að mínu mati og svo eru færri dýragarðar með hvítabirni en áður var.

Skjóta þá.

Það verður að drepa þau strax er menni vita af bjarndýri.

Nei, alls ekki.

Nei, man ekki til þess.

Nei.

Já. Ágiskun að það fari eftir svengd þeirra

Flest dýr sem eru veidd forðast manneskjur, skothvellir fæla dýr, en svo læra önnur á að umgangast menn (ísbirnir), í rusltunnum í fæðisleit.

Nei

Nei, ekki heyrt um það sérstaklega. En get ímyndað mér að ísbirnir forðist fólk frekar en hitt, ef þeir eru ekki sérstaklega svangir.

Já og nei - þjóðsögur og fréttir í fjölmiðlum.

Nei, eiginlega ekki, held að lyktarskynið stýri þeim. og kannski hungur.

Já, en trúlega svangir þegar þeir koma hingað,

Ekki sérstaklega, tel að menn ættu að forðast ísbirni, sérstaklega ef vænta má þess að þeir séu svangir.

Nei, þvert á móti. Þeir hljóta náttúrlega að afla sér næringar.

Má vera, líka að þeir hafi elt manneskjur sbr. (að) Grímseyjarísbjörninn um árið rölti á eftir Guðlaugi Óla. Yfirleitt hef ég heyrt að fólk forði sér frá þeim. Þeistareykjaísbjörninn var svangur. Líklega fer nú atferli þeirra eitthvað eftir því hverig hungumörkum þeirra er háttað í hver og eitt skipti.

Þeir fælast fólk eins og önnur villt dýr, en ef þeir eru hungraðir, þá éta þeir allt sem þeir ná, líka fólk. Þeir sem hrekjast hingað eru hungraðir. Það eru kenningar í þjóðsögum um að bjarndýr forðist fólk undir vissum kringumstæðum en ekki myndi ég treysta þeim.

Nei.

Ekki kunnugt um það.

Nei, aldrei heyrt það.

Nei, ekki heyrt um það, en þykir þó líklegt.

Nei. Held að þeir sæki í allt sem þeir telja mat.

Nei, en ég hef heyrt eða lesið að þeir hefji sjaldan árás nema þeim sé ögrað eða þeir soltnir.

Nei það held ég ekki.

Nei

Man ekki til þess.

Nei

Nei, hef heyrt einmitt öfugt, þegar ég silgdi um Svalbarða 2019 og fór í land í ferðir með leiðsögumönnum var mér sagt að ísbirnir séu mjög forvitnir, og sækjast í fólk ef eitthvað er. Þeir væru þá ekki endilega á veiðum, en myndu allavega vilja leika sér að fólki. En var líka sagt að þeir éti það sem þeir geta, og myndu ráðast á fólk ef það kæmi of nálægt. Það var á okkar ábyrgð að skapa aðstæður þannig að engin hætta skapist, þ.e. hætta fyrir ísbirnina, því leiðsögumennirnir kæmust ekki hjá því að skjóta björn ef við færum óvart of nálægt þeim. Þeir skjóta reyndar fyrst upp blysi, en helsta vörnin er að vakta svæðin sem við erum á í allar áttir, fylgjast með sporum og forða okkur ef einhver grunur er um að birnir séu á ferð. Það getur samt verið að þeir forðist bæi, en okkur var í raun sagt að bæir eru hættulegri en óbyggðir því maður sér ekki eins langt, það var mér reyndar sagt í yfirgefnum bæ þar sem birnir hefðu getað komið sér fyrir, en ekkert fólk bjó. Maður átti allavega helst ekki að fara neitt einn í bænum (Longyearbyen), og mér skilst að fólk sé vopnað og stöðugt að fylgjast með hvort það sé björn í bænum. En vonandi vita birnirnir að það sé hættulegt fyrir þá að fara í bæi.

Nei.

Ekki heyrt um það.

Nei, hef ekki heyrt neitt um það.

Á svæðum þar sem þeir eru veiddir forðast þeir sjálfsagt mikið manneskjur eins og heitan eldinn en vafalaust minna eða ekkert annars staðar. Annars fer það mest eftir persónuleika hvers dýrs: sum eru áræðin og hugrökk en önnur huglaus. Hvort dýrið er hungrað getur spilað inn í: hvítabjörninn lifir á ísnum, þar er nóg um bráð en hún er dreifð og erfitt að ná henni, þess vegna er besta uppskriftin að því að ná að verða saddur, alla vega annað veifið, að kanna alla lykt og það sem fyrir augu ber. Forvitni í bland við varúð er það besta sem bjarndýr getur beitt.

Ég hef heyrt að svangur ísbjörn sé manninum hættulegur. Ég hef heyrt að saddur ísbjörn forðist menn.

Nei.

Eðlilegt að þeir drepi allt kvikt sem er, þar sem þeir eru svangir. Mannakjét þykir þeim vera afbragð hið bezta, þar sem það er svoooooo mjúkt og meirt.

Þeir veiða auðvitað sér til matar. Og geta verið hættulegir fólki, samkvæmt fréttum, t.d. frá Svalbarða, um að fólk megi ekki vera óvopnað á slóðum ísbjarna.

Nei, veit ekkert um þetta.

Heyrt um það í sögnum en þeir sem hafa komið nýlega hafa ekki gert neitt af því

Þetta eru rándýr sem veiða sér til matar allt sem er ætt. Kjósa örugglega feitan sel fram yfir horaða manneskju en ef þeir eru svangir þá er auðvitað allt étið sem í boði er.

Já ef þeir eru svangir þá held ég að þeir borði það sem hender næst.

Hef heyrt að soltnir ísbirnir ráðist á nánast hvað sem er.

Aldrei heyrt um.

Veit það ekki.

Ísbirnir eru kjðtætur, stórir og sterkir. Þeir afla sér fæðu með því að drepa dýr og menn.

Afi minn sagði að svangir þeir væru hættulegir.

Hef nú ekki mikið heyrt að ísbirnir hafi drepið fólk, e.t.v. kom það þó fyrir í þjóðsögum hér áður.

Ég veit ekki til þess á minni ævi en það eru sannar sagnir um það, ekki gamlar, bæði frá Eldjárnsstöðum og Læknisstöðum á Langanesi.

Já, a.m.k.skepnur ef þeim vantar æti, geta líka drepið manneskjur en veit ekki hvers vegna.

Það hefur maður lesið um í öðrum löndum, svo sem á Svalbarða. Ekki heyrt sagnir af slíku á Íslandi.

Já, það eru til sögur af því.

Aðeins í gömlum sögusögnum, ekkert sérstakt sem ég man.

Hiklaust að koma þeim fyrir kattanef ef þeir drepa fólk. Ég veit ekki neitt.

Já, ég hef heyrt og séð að þeir geti verið mjög hættulegir, einkum ef þeir eru soltnir.

Man ekki eftir því að nokkur hafi verið drepinn hér á landi.

Ef þeir eru svangir þá drepa þeir dýr eða menn, annars ekki nema þeir séu hræddir.

Enga skoðun

Já, þeir drepa fólk og önnur dýr. Ég heyrði sögur þegar ég var á Svalbarða um að ísbirnir séu nýlega farnir að veiða hreindýr, sem þeir annað hvort gerðu ekki áður eða þá að það sást ekki til þeirra gera það. Þeir veiða annars seli, og eru best undir það búnir að veiða í vatni. Þeir eru klunnalegri á landi, en samt mjög hraðir og sterkir. En svo drepa þeir fólk, já, eins og ég sagði að ofan, í leik og forvitni, en svo éta þeir það sem þeir geta.

Ekkert nema það sem ég hef lesið hér og þar.

Þeir drepa sér til matar eins og önnur rándýr.

Já, hef heyrt að þeir séu stórhættulegir og drepi fólk.

Hvítabirnir hafa vitanlega drepið fjölda manna víða gegnum tíðina en alls ekki eins marga og menn (sem) hafa drepið hvítabirni. Almennt drepa birnir bara það sem er þeirra náttúrulega fæða en skortur á henni getur leitt til örvæntingar. Hvort þeir hafi drepið hér búpening á árum áður er ekki útilokað í þannig tilfellum.

Ég veit að þeir geta drepið fé en veit ekki hvort að slíkt hafi gerst hér.

Las sögu um það (að) bjarndýr dræpu húsdýr sér til matar. 

Verð skíthræddur um að verða étinn, þótt sé bara tæp 70 kíló, og margir aðrir Íslendingar mýkri undir tönn.

Veit ekki.

Mjög spennandi þegar það fréttist af þeim. Tignarleg dýr sem mér finnast æðisleg.

Áhuga en ekki spennu nema þegar ég fór í veiðitúr á Skaga rétt eftir að ísbjörn hafði sést þar (og verið fangaður). Samt ekki meira en svo að ég svaf ágætlega í tjaldinu mínu. Vaknaði um nóttina við þrusk fyrir utan og hugsaði: skyldi þetta vera ísbjörn en sofnaði svo aftur

í öruggri fjarlægð, spennandi og forvitni og mikil aðdáun á nátturinni. En jafnframt er ég leið og sorgmædd yfir örlögum þessara dýra að vita þau verandi oft horuð og örmagna, að þegar þau komast í land eru þau bara skotin, engum til gagns.

Falleg dýr sem mega ekki deyja út,.

Frekar hlutlaus tilfinning - en ef þeir væru nærri mér stæði mér ekki á sama - því ísbirnir sem koma til Íslands eru iðulega soltnir og illa til reika og þess vegna líklegra að þeir ráðist á það sem á vegi þeirra verður.

Hrifning. Dáist að þessum dýrum og veit að ísbirnir eru í alvarlegri útrýmingarhættu.

Bæði ótta og spennu, kannski meðaumkvun.

Ótti.

Frekar ótti, ísbirnir sem hingað koma er væntanlega oftast svangir í leit að mat.

Spenna, en líka kvíði og vorkunn.

Ekki get ég sagt það. Komur ísbjarna í dag eru aðalega hátíð fréttafólks sbr. ísbjarnarkomuna á Skaganum um árið, voru ekki því sem næst í beinni útsendingu.

Hjá mér vekja þær ótta vegna hættunnar sem fólk getur sett sig í þegar bjarndýr eru á ferðinni. Sumt fólk æðir af stað til að reyna að sjá dýrin og hefur ekki vit eða lífsreynslu til að varast að koma nálægt þeim, skilur ekki háskann.

Hrifning, tilkomumiklar skepnur sem maður sér sjaldan eða aldrei.

Óttablandin virðing.

Ótta af því þetta eru hættuleg dýr.

Svo sem engar, þetta er svo fjarlægt okkur sveitafólki á Suðurlandi, en spennandi samt að heyra í fréttum hvernig gengur að fanga þá.

Ótta. Mér er alment ekki vel við dýr stærri en ketti.

Já, já. Það er spenna og ótti og allt hrifningu blandið. Þetta er svo mikilfenglegt dýr og sjaldséð hér.

Spennu hræðsla,ef fólk er í einhverri nálægð.

Sorg, þar sem þeir eru yfirleitt drepnir.

Ótti um að hann drepi fólk.

Ég upplifði mjög fjölbreyttar tilfinningar við að komast í kynni við ísbirni, sem gerðist heil þrjú skipti á tveggja vikna siglingu um Svalbarða. Áður en fyrstu kynnin áttu sér stað sáum við spor í snjó, sem leiðsögumaðurinn elti, við hópurinn á eftir honum. Hún hlítur að hafa vitað að björninn var ekki að fela sig bak við næsta hól, en tilfinningin var sú að hann gæti verið hvar sem er. Við sáum hvernig sporin hurfu í sjóinn, og að tveir húnar væru með í för. Leiðsögumennirnir mátu það nógu öruggt að halda leiðangrinum áfram, þangað til þeir sáust í fjarska, en reyndar alls ekki langt í burtu, og voru á leiðinni í áttina að okkur. Við höfðum æft hvernig eigi að flýta sér í gúmmíbátana sem fara svo með okkur í öruggt skjól á seglskipinu, og þarna urðum við að láta reyna á þá æfingu. Við náðum öll að forða okkur og sáum hvernig mamman og tveir húnar þefuðu af sporunum okkar á ströndinni. Ég hafði aldrei upplifað að finnast ég ekki eiga heima einhvernstaðar í náttúru, að ég sé aðskotahlutur sem setji annað dýr í hættu, vegna þess að það gæti gert mér mein. Við lærðum líka að það má ekki týna blóm, ekki stíga á mosa, ekki lyfta steini og ekki skilja eftir spor í drullu. Á sama hátt vildi maður ekki raska lífi ísbjarnanna, þetta var þeirra svæði ekki okkar. En það var ótrúlega spennandi að finna fyrir návist þeirra, og þar áður mögulegri návist þeirra. Við gátum svo fylgst lengi með þeim af skipinu. Leiðsögumennirnir höfðu komist að því að það væri hvalreki utar í firðinum, og birnirnir vor á leiðinni þangað. Það var auðvelt að manngera þá svo, húnarnir léku sér að söl og hoppuðu af steinum. Mamman lá letilega í smá fjarlægt og horfði á. Hún gekk alltaf aðeins á undan og stoppaði og leit óþolinmóð við þegar húnarnir fylgdu ekki eftir heldur léku sér bara, og mér fannst ég sjá hvað hún var að hugsa. En þetta eru auðvitað mjög flóknar og framandi verur sem fúnkera á allt annan hátt en ég get ímyndað mér. Við sáum birni við tvö önnur tækifæri, eitt svangt karldýr á skeri sem skipið silgdi alveg upp að, en við sáum svo eftir því að trufla hann. Það var mjög skemmtilega óvænt að það var refur sem fylgdi honum, sem er víst algengt að þeir geri til að narta í afgangs selshræ, en þessi var sérstaklega frakkur og ekkert að passa sig á birninum. Björninn hafði nýlega veitt sel sem við sáum glitta í, og refurinn var fljótur að grípa tækifærið og fá sér þegar við á skipinu fældum burt björninn. Þriðja skiptið var á mjög langri göngu meðfram nesi úr einum firði í annan, meðfram sjónum svo það var alltaf hægt að sækja okkur ef eitthvað kæmi upp á. Björninn sást úr mikilli fjarlægt, á leið burt frá okkur, en samt í dal þar sem sæist vel í okkur og hann væri ekki lengi að snúa við og kíkja á okkur. Svo göngunni lauk yst á nesinu þar sem skipið sótti okkur. Spenna, já, ótti, JÁ, hrifning já, af stærð, fegurð, lipurð, persónuleika, kænsku, styrk og þoli.

Ekkert hér.

Engar tilfinningar.

Sorg, aðallega þar sem þeirra heimkynni eru að hverfa og að þegar þeir koma hingað þarf iðulega að drepa þá. Það er samt alltaf pínu spennandi að fylgjast með þegar ísbjörn kemur, hvar er hann (og) hvað gerist!

Smá spennu og mikinn áhuga en ég bý annars á svæði þar sem nánast útilokað er að bjarndýr gæti gengið á land. Þ.e. Grindavík. Það er að vísu til saga frá 16. öld um að bjarndýr hafi verið drepið í Herdísarvík en ein saga á 2000 árum er ekki nóg til að setja að manni neinn ótta, sérstaklega ef enginn er ísinn en sjálfsagt hefur verið nóg af honum allt í kringum landið þetta ár, eða að björninn hefur gengið á land e.t.v. á Austur- eða Suðausturlandi og náð að ferðast langa vegalengd áður en hann var drepinn.

Ég yrði smeykur ef ég væri í nágrenni við ísbjörn.

Engar sérstakar tilfinningar.

Nei, en bara heyrt um að þeir séu skotnir. Sums staðar skotið í þá svæfingarlyfi til að koma þeim til heimkynna sinna.

Væntanlega er átt við atburði á Íslandi. Ég þekki þá bara úr fjölmiðlum. Og einhverri af Nonnabókunum.

Nei, ég þekki það sossum ekki. En heyrt af drápum með byssum. Síðan þessi fræga saga af ísbirninum á Dalvík, líklega eru þeir oftast urðaðir eða uppstoppaðir.

Það muna kannski enn margir eftir Grímseyjarbirninum (þarna skaut ég og þarna Siggi bróðir, grínmynd í Mogganum)

Ekkert nema sem hefur komið fram í fréttum.

Var búin að segja frá afa mannsins míns honum Guðmundi.

Lesið mér til um það - og sá umræður um drápið á birninum sem kom á land á Hrauni á Skaga. Það dýr var skotið af vönum veiðimanni. Skrokkurinn var gefinn á náttúruminjasafnið á Sauðárkróki, ef mig minnir rétt.

Felld með skotvopni. Man eftir einu tilviki þar sem dýrið var stoppað upp -

Bara það sem maður hefur lesið af frásögnum annarra.

Úr fjölmiðlum og svo einnig úr sögum. Man sérstaklega eftir sögu úr Nonnabókunum. Þar er frásögn um ísbjörn, veit hins vegar ekki um hversu sönn hún er.

Veit ekki um drápið, en hef séð hvítabjarnarfeld við Ísafjarðardjújp, að ég held. sem skraut eða stofustáss.

Eitthvað hef ég nú heyrt um það, eru yflirleitt felldir með byssum. í þjóðsögum voru þeir felldir með eggvopnum. Feldur var nýttur til skæða, þ.e. búin til úr þeim hlífðarföt og þ.h. Man ekki efir öðrum dýrum en í þjóðsögum, lögðu þeir sér sauðfé til munns. Held að kjötið hafa verið eitthvað nýtt til matar.

Margar frásagnir hef ég lesið um bjarndýradráp og í þeim nýrri eru þau yfirleitt felld með skotvopni, enda varla mikið vit í því að fara að þeim með veigaminni vopn. Stundum koma hundar við sögu, stundum kindur, og hestar eru mjög hræddir við bjarndýr. Feldurinn var hirtur ef hann var fallegur en á síðari tímum hefur fólk ekki hirt kjötið, ekki eftir að vitað var um tríkínurnar í því.

Hef heyrt um þau hafi verið skotin þegar þau koma á land, man ekki eftir öðrum dýrum, veit ekki með skrokkinn en líklega uppstoppaður.

Hef að sjálfsögðu lesið fréttir um það, t.d. þegar skipverjar á að mig minnir Guðnýju ÍS, sköruðu ísbjörn á sundi og hengdu í stroffu.

Sumarið 1993 fannst ísbjörn á sundi norður af Horni við Vestfirði. Sjómennirnir sem komu að dýrinu hífðu það um borð í bát sinn og hengdu. Þetta dráp olli harðvítugum deilum sem enduðu með því að dýrið var gert upptækt, stoppað upp og er nú haft til sýnis á Náttúrugripasafninu í Bolungarvík. Árið 1988 var ungt bjarndýr fellt í Fljótum í Skagafirði. Það var stoppað upp og haft til sýnis á Náttúrugripasafninu í Varmahlíð.

Yfirleitt skotnir held ég......ekki annað um það að segja.

Já, í grænlenskum sögusögnum. Skotnir. Hundar. ?

Fyrir nokkrum árum var þetta í almennum fréttum þegar hvítabjörn gekk á land á Norðurlandi. Einnig hef ég séð fréttir um dýr sem drepið var á sjó út af Vestfjörðum, að mig minnir. Ég held að skotvopn hafi verið notuð í bæði skiptin. Annað veit ég ekki.

Nei, man ekki eftir því.

Las bara um það þegar blöð voru með það í fréttum. Yfirleitt skotnir með riffli. Mig minnir að feldurinn hafi verið notaður en man ekki hvernig.

Nei

Engin sérstök saga kemur upp í hugann, bara það að íbirnir séu drepnir þegar þeir koma til Íslands, og að það kemur fyrir að þeir verði drepnir annars staðar þar sem þeir finnast ef þeir koma of nálægt bæjum. Ég sé bara fyrir mér að ísbirnir séu skotnir, en væntanlega voru þeir drepnir með spjótum áður.

Nei, hér gildir sama og annarsstaðar. Allur minn fróðleikur kemur af prenti.

Að sjálfsögðu. Flestir hafa verið skotnir, sumir stoppaðir upp.

Ég heyrði af komu ísbjarnarins til Grímseyjar og að hann var stoppaður upp og er á Ólafsfirði. Svo 2008 kom björn á Skaga sem var skotinn, eins og þeir sem ég hef heyrt um, en veit ekki hvað var gert við hræin.

Hef heyrt margar frásagnir: misgóð skotvopn hafa verið notuð við nánast öll dráp á þeim síðustu tvöhundruð árin eða svo. Dýrið sem kom á Strandir 1932 var fellt með hálfónýtri fuglahaglabyssu ofan af húsþaki til dæmis og með bóndanum sem skaut voru vinnumenn vopnaðir eitthvers konar ljáum og beittum verkfærum. Engin dýr hafa komið við sögu við drápin sjálf svo að ég muni eftir að hafa heyrt. Öll dýr sem hafa verið felld hér eftir 1969 eru til á mismunandi söfnum. Önnur hafa varðveist sem feldir aðeins og væntanlega í einkaeigu. Bóndinn sem drap dýrið á Ströndum 1932 seldi feldinn skipstjóra úr Reykjavík ef ég man rétt. Væntanlega hefur kjötið alltaf verið étið framan af: kjötið af dýrinu sem var fellt á Horni 1963 var gefið eða selt án athugasemda yfirvalda en þeim sem felldi húninn í Haganesvík 1988 var bannað að selja kjötið af honum til veitingastaðar í Reykjavík, enda þá kominn meiri þekking á matvælaöryggi sjálfsagt.

Ég man eftir að skipverjar á Vestfjörðum hengdu ísbjörn. Einn var skotinn á Skagaströnd að mig minnir. Annar á Grímsey.

Bara það sem hefur verið í fréttum síðasliðin 50 ár.

Já, í safninu á Dalvík. Þar hef ég klappað bangsa.

Jú, Grímseyjarbjörninn var stoppaður upp. Hauskúpu úr ísbirni hef ég líka séð á safni. Og ísbjarnarfeld, líka á safni.

Já á Dalvík og síðan hef ég séð feldi á safni á Eyrarbakka eða Stokkseyri. Skotin, veit ekki hvar.

Veit ekki

Nei, ekkert fyrir utan það sem er á söfnum eða sagt frá í fréttum.

Nei

Einn uppstoppaður ísbjörn í Varmahlíðarskóla í Skagafirði. Var drepinn í Fljótum í Skagafirði milli 1980 og 1990 minnir mig.

Já, hef séð uppstoppað dýr - í Perlunni held ég??

Nei.

Er ekki með neitt sértstakt í huga varðandi þetta.

Nei.

Man eftir uppstoppuðum dýrum á ferðamannastöðum eins og t.d. Hótel Rangá, veit ekki hvaðan hann er. Grímseyjarbangsinn er á Safnahúsinu á Húsavík og eru ekki Skagabangsarnir á Blönduósi og Sauðárkrók. Þetta voru dýr sem féllu fyrir skotvopnum.

Það er uppstoppaður hvítabjörn á Húsavík, annar á Sauðárkróki. Þeir eru þar á söfnum og til sýnis. Fleiri eru til en ég hef bara séð þessa tvo. Ég man ekki hvar þeir náðust, en þeir eru ekkert mjög gamlir.

Veit ekki hvar þeir eru núna en held þau hafi verið drepin við komu til Íslands.

Fyrrnefndur ísbjörn er að ég held uppstoppaður á Náttúrugripasafni Íslands.

Náttúrugripasafninu í Varmahlíð.

Nei.

Já, uppstoppaðan í Fjörukránni í Hafnarfirði og einn var í einhverri verslun í Kringlunni, Veit ekki. Veit ekki.

Einhvers staðar hef ég séð hvítabjörn á safni.

Já,man eftir einum á Ólafsfirði og öðrum en er ekki alveg viss, á Blönduósi eða Sauðarkróki.

Nei

Nei

Ég á frænda, bróðir pabba, sem hefur mikið unnið á Grænlandi, og heima hjá honum í stofunni á gólfinu er ísbjarnar feldur með áföstum haus og klóm og öllu. Feldurinn hefur verið þar lengi, svo ég man eftir því að hafa velt þessu fyrir mér sem barn, til dæmis hvað það kemur á óvart hvað feldurinn er ekki það mjúkur, það stingur smá að sita á honum, hárin eru smá eins og örþunnar gler nálar. Klærnar eru svartar, og ekki það stórar, en það er væntanlega búið að pússa þær niður svo maður meiði sig ekki á þeim. Pabbi á líka ísbjarnarhauskúpu, sem er á hillu í forstofunni, og er alltaf getraun í matarboðum þegar það kemur einhver nýr í heimsókn. Sumir giska (á) ljón. Svo hugsa ég líka um sýningu Bryndísar Snæbjörnsdóttir og Mark Wilson um uppstoppaða ísbirni, ég hef séð fyrirlestur frá þeim um sýninguna en man ekki alveg út á hvað hún gekk, eitthvað um að koma uppstoppuðum ísbjörnum aftur saman sem er búið að dreifa um allan heim. Ég geri ráð fyrir því að uppstoppaðir ísbirnir séu veiddir, að einhver hafi leitað hann uppi og selt svo fyrir stórfé. En svo hef ég aðrar tilfinningar til veiða innfæddra á norðurslóðum á ísbjörnum, ef ísbjörn ógnar heimkynnum einhvers, og þau neyðast til þess að skjóta hann til að verja sig, og nota svo leifarnar í eitthvað nytsamlegt.

Skila líka auðu hér.

Þekki ekki til þess.

Ég veit um ísbjörninn í Pálshúsi á Ólafsfirði sem var drepinn í Grímsey og var stoppaður upp.

Ég hef séð nokkra uppstoppaða birni hér á landi: allir voru þeir skotnir hér: Grímseyjarbjörninn á safninu á Húsavík og annan sem skotinn var á Grímseyjarsundi nokkrum árum seinna sem var allavega uppsettur á Ólafsfirði, sá hann þar sem barn en veit ekki hvort hann er enn þar. Tel svo að ég hafi séð 1-2 birni uppsetta í viðbót. Man ekki eftir að hafa séð annars konar leifar af íslenskum bjarndýrum.

Á flugvellinum í Kulusuk sá ég uppstoppaðan ísbjörn. Ég kann ekki sögu hans.

Séð á söfnum uppstoppuð dýr.

Verða ekki allt of vænn að vallarsýn, sem annar hver kjaftur á Íslandi er, til þess að eiga auðveldara með að hlaupa undan þeim og flýja.

Nei, ekki nema að vera vopnaður.

Nei.

Hafa byssu meðferðis. Síðan hefur maður heyrt að hávaði gagnist til að hræða og líka að þeim lítist illa á allt sem nær hátt í loft upp þótt það sé bara stafur

Maður getur a.m.k. ekki hlaupið þá af sér eða unnið þau í glímu. Ef maður getur ekki forðað sér á flótta með véltæki eða lokað sig inn í öruggu húsnæði þá er öflugt skotvopn eina ráðið.

Nei. Forða sér það myndi ég gera

Nei, get ekki sagt það.

Vera hreyfingarlaus.

Nei.

Hef heyrt að hugsanlega sé rétt að henda sér niður og látast vera dauður. Veit ekki um sannleiksgildi þessa.

Fara ekki út úr húsi! Forðast birnina.

Engin nútímaráð, það eru svo litlar líkur á að þeir verði á vegi almennings. Fólk þarf að halda sig í hæfirlegri fjarlægð.

Halda sig innan dyra ef þeir eru á ferðinni og ganga þannig frá dyrum og gluggum að þeir geti ekki brotist inn.

Ekki nema koma sér í skjól.

Líklega best að forða sér.

Eina ráðið er að reyna að drepa það.

Nei

Nei.

Nei. Láta ekkert fyrir sér fara og bíða færis að forða sér. Annars veit ég þetta ekki.

Nei.

Nei, nema að fela sig í húsi þar sem þeir komast ekki inn.

Nei

Það er smá fyndið hvað ég þekki fá ráð miðað við að hafa ferðast um heimkynni ísbjarna. Mín ímynd er ef til vill sú að það er lítið sem þú getur gert nema að vera var um þig og forða þér í tæka tíð. Ég hef eitthvað heyrt um að kasta frá þér flík sem getur dregið athygli frá meðan þú forðar þér, en birnir geta hlaupið svo hratt að ég efast um að það breyti nokkru þó að húfa dreifa athygli frá í smá stund. Það er gott að vera nálægt sjó, og hoppa upp í bát, það gildir kannski það sama um önnur ökutæki, bíla, en við vorum aldrei á bíl. Svo er hægt að frussa vatni með mótornum á báti. En annars bara forða sér.

Sussu nei.

Forðast þá.

Það sem mér var kennt og á við um aðra birni líka var að standa kjurr og látast vera ekki lifandi.

Fyrir utan skotvopn voru náttúrulega ýmiskonar húsráð til í gamla daga: misgáfuleg vissulega í eyrum nútímanmanna. Þórir heitinn Haraldsson sem manna mest vissi um hvítabirni á Íslandi (dóttir hans gaf út bók um efnið fyrir 2 árum í minningu hans) sagði að víða þar sem líklegra væri en annars staðar að búast mætti við björnum var börnum gefin nöfn á borð við Björn og Birna og var það talið þeim til verndar þar sem björn myndi ekki ráðast á nafna sinn.

Ég veit að það má ekki hlaupa burt. Ísbjörninn tekur það sem áskorun. Hann hleypur miklu hraðar en manneskja. Eitt ráð er að halda höndum hátt á loft. Ísbirnir meta að það sé hæð manneskjunnar og þeir vita að sá sem er stærri sigrar í átökum. Eins er ráð að syngja. Söngrödd fólks hljómar líkt gráti í húnum.

Nei.

Nei.myndi ekki vilja reyna að vingast við hann og klappa eins og á Dalvíkinni Manst yrði étinn með húð - ekki hári - þar sem ég er gersamlega staðgreiddur og ekki er neitt hár á hausnum á mér-:( Er tveggja kónga kall þar með.

Nei, það held ég ekki.

Nei.

Nei

Nei.

Nei

Nei, en rámar í einhverja þjóðsögu þar um. Man hana samt ekki.

Hef heyrt um að þau séu forvitin og fari svo í burtu.

Nei.

Nei.

Nei.

Þori ekki að segja um það, þó trúi ég að það sé eh. um slíkt í norrænum forn- og þjóðsögum.

Bara í þjóðsögum um gagnkvæma hjálp eða aðstoð og báðir fóru sína leið í friði. Allt er hugsanlegt en ég tæki ekki áhættuna.

Nei.

Aldrei heyrt um slíkt.

Aldrei.

Nei

Nei.

Nei.

Nei.

Nei

Nei

Nei, engin. Mér dettur bara í hug að ísbjörninn Knut í dýragarðinum í Berlín var mjög ástsæll, og mjög leiðinlegt að hann hafi dáið fyrir aldur fram af hjartaáfalli. En það eru ekki vinsamleg samskipti að ísbirnir skuli búa í dýragörðum.

Bara í Ísbjarnarkvæði Böðvars Guðmundssonar, sem reyndar er feykilega skemmtilegt.

Aldrei.

Nei, ekki svo ég muni, annars las ég bók fyrir syni mína sem heitir Auðunn og ísbjörninn, en það er svo langt síðan að ég man lítið eftir söguþræðinum og búin að láta ömmubörnin fá bókina.

Ekki nema í þjóðsögum og maður getur ekki útilokað að eitthvað í þeim eigi sér stoð í raunveruleikanum. Drengurinn sem varð fyrst var við dýrið í Grímsey 1969 horfðist í augu við dýrið en það gerði honum ekkert. Hvort það gæti flokkast sem vinsamleg samskipti er spurning sem ég treysti mér ekki til að svara.

Nei, hef ekki heyrt um slíkt.

Nei.

Nei, enda orðinn malbiksbarn fyrir allt of mörgum árum síðan-:(

Man ekki til þess.

Húnaflói, Húnavatnssýsla, Húnaþing, Ísbjarnarblús (lagið e. Bubba Mortens). Í Húnavatnssýslum eru til mikið af sögum um ísbirni og margt kennt við þá þar þó svo að ég þekki það ekki sjálf

Ekki á mínum heimaslóðum (Axarfjörður)

Það er til nokkrar Bjarnareyjar, þekki ekki sögu þeirra hvort þær heita eftir mönnum eða björnum

Nei

Húnavatnssýslur, Húnavatn, Bjarnarhöfn...

Nei.

Kann ekki frásagnir, eru á ýmsum bókum.

Nei.

Ekkert.

Kann nú ekkert um bjarnarörnefni, bendi á t.d. Bjarnarhöfn á Snæfellsnesi, Bjarnareyrar eru til líklega á Breiðafirði og fleira í þeim dúr.

Norðan við Gunnólfsvíkurfjall er Bjarnardalur en ég er alin upp austur á Héraði og bjarndýraörnefni munu flest vera við sjóinn.

Nei.

Ísbjarnarsker á Breiðafirði kemur fyrst upp í hugann.

Hvítabjarnarey nær 28 m hæð yfir sjó og um hana liggur gjá með stórum steini í miðjunni. [Eyjan er á Breiðafirði í námunda við Stykkishólm]

Kann ekkert slíkt og veit ekki til að til sé hér í kring. Húnaflói fyrir norðan hlýtur þó að vera nefndur eftir bjarnarhúnum?

Man ekki til þess núna.

Man þetta ekki svona um hæl.

Man ekki eftir neinu.

Nei

Nei

Nei

Húnaflói? Dettur ekkert í hug.

Mig minnir að Hvítabjarnarhóll sé til á hálsinum fyrir ofan Reyki í Hrútafirði.

Víða á norðurslóðum eru örnefni kennd ísbjörnum. Ég kann ekki frásagnir um tilurð þessarra örnefna.

Bjarnagil í Fljótum en þekki ekki frásögn af þessu örnefni.

Ég veit að það er hellingur af þeim og sjálfsagt flest á Vestfjörðum og Norðurlandi en man í svipinn ekki eftir neinum.

Bjarnastaðir, Húnaflói.

Hvítabjarnarey á Breiðafirði.

Nei, þarna fell ég gersamlega á prófinu, og kann ekkert svar við þesu frá ykkur. Hef reyndar heyrt jú, að ekki skuli reyna að drepa ísbjössana að fyrra bragði nema í vörn, og þá er líka átt með vörn fyrir aðra en sjálfa sig.

Mig rámar í einhverjar bjarnasögur úr Þjóðsögum Jóns Árnasonar, en man þær ekki glöggt. Ég veit að það tíðkaðist á miðöldum að gefa kirkjum ísbjarnarfeldi (eins og máldagar eru til vitnis um) en veit ekki vel hvaða hlutverki þeir gegndu, t.d. hvort kropið var á þeim við skriftir eða langdregið bænahald.

Nei, ekki kunnug um þetta.

Það er til fjöldinn allur af gömlum sögum um drápsfýsn ísbjarna, að þeir hafi ráðist inn í hýbýli (torfkofa) og elt fólk sem hafi sloppið vegna þess að björninn óttaðist broddstafi ef fólk var svo heppið að vera með einn slíkan. Stingur heldur í stúf við reynslu af þeim björnum sem hafa komið á land upp á síðkastið. Mig hefur dreymt ísbjarnardraum: það var þannig að við, ég og maðurinn minn vorum stödd í snjólandslagi, allt á kafi en smá bútur af girðingu sást upp úr snjónum fyrir framan okkur. Hinum megin við þennan gaddavír sem rétt sást í stóð ísbjörn. Sonur okkar ungur var með okkur. Við vorum smeyk í draumnum en í honum vissum við samt að við vorum óhult okkar megin við girðinguna. Allt í einu stekkur barnið frá okkur og hleypur yfir til ísbjarnarins sem rís upp á afturfæturna og grípur utan um strákinn. Við öskruðum af öllum mætti en síðan rífur strákurinn sig lausan að því virðist án fyrirhafnar og hleypur til okkar. Við spurðum hvers vegna hann hafi gert þetta og hann svaraði: ég heyrði ekki til ykkar. Draumurinn var svo ljóslifandi að þegar ég vaknaði upp af honum varð ég steinhissa að sjá manninn minn sofandi við hliðina á mér eftir öll öskrin. Ég held sjálf að draumurinn vísi til langvarandi fíkniefnaneyslu þessa sonar okkar sem gerði það að verkum að hann var ábyggilega stundum í talsverðri lífshættu en hefur komist frá háskanum að því að virðist tiltölulega óskaddaður. Annars segja bækur að ísbirnir tákni valdsmenn og sonurinn hefur vissulega sloppið tiltölulega vel að því leyti líka

Hef lesið margar þjóðsögur og fróðlegt um birni í gegnum tíðina en ekkert umfram það.

Þekki það ekki

Hef svosem lesið ýmsar þjóðsögur og frásagnir tengdar ísbjörnum en man nú ekki neina þeirra neitt sérlega.

Nei.

Ég kem úr Borgarfirði, þar voru ekki sagðar sögur af ísbjörnum en þeirra var auðvitað getið. Að það þyrfti að vara sig á þeim, þungur hrammurinn dræpi auðveldlega mann eða sauð með einu höggi.

Þekki ekki.

Hér er ég alveg á gati!

Í sögum getur allt gerst. Það er sagt að fólk á Melrakkasléttu og þar í kring hafi talið það ógæfumerki að drepa hvítabjörn og nefnd dæmi því til sönnunar. Í ævintýrum er algengt að birnir séu menn í álögum og stundum tala þeir mannamál. En hvort grænlenskir hvítabirnir skilji íslensku hingað komnir, það veit ég ekki. En sagt er að þeir átti sig á því hvort maður á ferð er vopnaður eða ekki. Það er fyrir góðu að dreyma birni, góðri heilsu og hreysti eða nýjum afkomanda. Þeir geta jafnvel vitjað nafns. Það er algengt í hvítabjarnasögum að björninn skiptir sér ekki af barnshafandi konum og barn sem fætt er á bjarndýrsfeldi hefur bjarnaryl, er heitfengt og verður ekki kalt. Bjarnarnöfn á fólki koma vafalaust af því að fólk hefur óskað börnum sínum þess að þau fengju eitthvað af góðum eiginleikum bjarndýra: styrk, hreysti, kuldaþol og kjark.

Hef ekki hugmynd um neitt af þessu nema ég veit það voru ísbirnir í Sædýrasafninu, sá þá þar.

Nei, ekki til að tala um.

Ef bjarndýr eltir þig í draumi, muntu verða ofsóttur af óvinum þínum. En ef þér tekst að komast undan birninum, þá muntu sigrast á örðugleikunum. Yfirleitt eru bjarndýr í draumi mjög sterk aðvörun. Átök við bjarndýr boða straumhvörf í lífi þínu. Að sjá bjarndýr í búri er tákn um að þín bíði velgengni í framtíðinni. Dansandi bjarndýr er merki um heppni í viðskiptum. Einnig er talað um að ísbjörn geti boðað heimsókn háttsetts manns.

Kann engar slíkar sögur en hef lesið söguna um „Nonna og Manna", þar sem sagt er frá heimsókn bjarnarins.

Ég er galtóm hvað þetta varðar. :)

Ég hef lesið eitthvað um þetta, en hef ekki eigin reynslu af því.

Birna.

Man það ekki

Treysti mér ekki til að svara spurningunni.

Þekki ekkert.

Því miður, engar minningar sem tengjast þessu.

Ekkert af þessu er mér hugleikið og hef ekkert um það hugsað.

Því miður er kofinn tómur hér hjá mér.

Ég hef heyrt um allt ofangreint sökum áhuga míns á hvítabjörnum en hef í raun engu við að bæta við þær vel þekktu sögur. Hvað varðar að dreyma hvítabjörn þá er eftirfarandi á Draumur.is: "Ef bjarndýr eltir þig í draumi, muntu verða ofsóttur af óvinum þínum. En ef þér tekst að komast undan birninum, þá muntu sigrast á örðugleikunum. Yfirleitt eru bjarndýr í draumi mjög sterk aðvörun. Átök við bjarndýr boða straumhvörf í lífi þínu. Að sjá bjarndýr í búri er tákn um að þín bíði velgengni í framtíðinni. Dansandi bjarndýr er merki um heppni í viðskiptum. Einnig er talað um að ísbjörn geti boðað heimsókn háttsetts manns."

Ég hef ekki heyrt neinar svona sögur. Ég veit ekkert um bjarnyl.

Nei, því miður engan bjössabrandara-:(

Nei.

Nei.

Nei

Nei.

Nei

Viltu ís Björn?

Nei :)

Nei.

Þekki ekki.

Ísbjarnarblús eftir Bubba.

Nei.

Því miður ekki.

Nei.

Nei.

Nei.

Nei, nema stundum eru stórvaxnir karlar kenndir við hvítabirni í kunningjatali.

Nei.

Nei

Nei

Nei.

Í svipinn man ég bara eftir kvæði Böðvars, en það er lika feykigott. Það er í bókinni "Í mannabyggð" (minnir mig) frá 1966, held ég örugglega.

Nei.

Þekki ekkert.

Eini brandarinn sem ég man eftir er held ég af Ströndum. Þar var sagt að menn ættu að ganga um með öfugan hanska. Ef bjarndýr færi að elta mann skyldi maður henda hanskanum aftur fyrir sig og þá myndi björninn stoppa, setjast niður, og ekki halda áfram eltingaleiknum fyrr en hann væri búinn að snúa öllum fingrunum við.

Man ekki eftir neinu slíku.

Á ekkert tengt ísbjörnum eða man eftir listaverkum með þeim. Bara myndum af þeim úr blöðum, þegar þeir voru drepnir, sem þykir jú vera fréttnæmt.

Nei, held ekki.

Nei.

Nei

Nei

Þekki það ekki.

Nei.

Átti teikningu eftir föður minn, skyggð blýantsteikning, hlýtur að hafa verið gerð eftir fyrirmynd í skólanum hans.

Þekki ekki.

Nei, því miður!

Hef séð fullt af myndum í bókum og blöðum, á ekki listaverk af ísbirni.

Það eina sem mér kemur í hug er útskorinn ísbjörn úr hvítu einangrunarplasti, sem Guðmundur Þorsteinsson sem kenndi sig við Lund skar út og gaf foreldrum mínum, en hann var heimilisvinur hjá þeim og margir góðir gripir frá honum voru í þeirra eigu. En faðir minn gaf Safnahúsinu á Húsavík öll þessi dýr frá Guðmundi, áður en hann lést árið 2008. Ég get sent ykkur mynd af honum, ef ég finn hana, því auðvitað þurfti ég að taka mynd af þessum dýrum til minningar, enda haft þá dellu alla mína ævi að reyna að varðveita liðna tíð á þann hátt :)

Nei.

Nei.

Nei

Þekki ekkert slíkt.

Nei.

Einhvern tíma hef ég séð eitthvað slíkt, minnir mig.

Veit ekki.

Nei

Nei

Ég þekki verk þeirra Bryndísar Snæbjörnsdóttir and Mark Wilson sem ég nefndi í fyrri svörum, svo minnir mig að það sé Banksy veggjakrot af ísbirni við jökulsárlón: https://live.staticflickr.com/8201/8241665817_de46357a54.jpg

Nei.

Einhversstaðar hef ég séð myndir af ísbjörnum, þekki ekki höfundana og á engar sjálfur.

Ég á engin listaverk tengd hvítabjörnum sjálfur og man í fljótu bragði ekki eftir að hafa séð nein, hér á Íslandi alla vega.

Ég hef séð gerviísbjörn sem skraut á Laugaveginum.

Nei, ekki neitt sem minnir á, Ekki einu sinni bók um þá eða kver.

Nei, ekki ég sjálfur. En afi minn átti bókastoðir í mynd ísbjarna, úr brenndum leir.

Nei.

Nei

Nokkrar postulínsstyttur af ísbjörnum, frá Rússlandi, Danmörku og Noregi.

Nei

Nei.

Nei. Systir mín átti ísbjörn sem barn - sem bangsa - kringum 1973.

Nei.

Nei.

Nei.

Nei. ekkert.

Ekkert því miður, svo ég muni !

Nei.

Nei.

Nei.

Ég eignaðist fyrir mörgum mörgum árum pínulitla postulínsstyttu af birnu og þremur húnum. Líklega er hún nú orðin meira en sextíu ára og dóttir mín á hana. Birnan heil og húnarnir allir vísir. Þetta er það sem ég og mín fjölskylda hefur komist næst því að sinna bjarndýrum.

Nei.

Nei.

Nei.

Nei

Nei

Nei.

Nei. Mér þykir alltaf vænt um það þegar ég get orðið ykkur að liði, en sem sagt ekki að þessu sinni. En mæli enn einu sinni með kvæði Böðvars. Hann er auðvitað einn okkar allra bestu húmorista og t.d. höfundur hinnar frægu vísu "Úti í snjónum flokkur frýs / fána sviptur rauðum. / Ólafur Ragnar Grímsson grís / gekk af honum dauðum."

Nei.

Á heimilinu er til bókin Hvítabirnir á Íslandi, en ég hef ekki gefið mér tíma til að kíkja í hana.

Ekki gripi héðan frá Íslandi en hef keypt ýmislegt á Svalbarða og Grænlandi, þó ekki raunverulega hluta af bjarndýrum svo sem skartgripi, það vil ég ekki gera enda ekki hrifinn af verslun með vilt dýr eða hluta af viltum dýrum.

Nei, á ekkert slíkt.