Skál, óþ. hlutv.
1550 - 1627

Varðveitt hjá
Þjóðminjasafn Íslands
Skál úr fílabeini. Hún er allsmekklega skorin, og öll með sirkluðum og gröfnum
hríngum. Hún er annars vegar með krínglóttum snúnum hánka, en hins vegar með
sporði til að halda í. Hann er gagnskorinn, sem bandi væri brugðið í knút.
Skálin er 3 þumlúngar á breidd, en tæpar 6 línur á dýpt. Engi stétt er að
neðan. Skál þessi eða staup á að hafa verið hin daglega brennivínsskál
Guðbrands biskups, og á hann að hafa smíðað hana: þykir mér það eigi ólíklegt,
enda er hún úr eign ættmanna hans, og á að hafa gengið í erfðir mann frá manni
þannig, sem ættartafla þessi (eptir Brynjólf Benediktsem í Flatey )
sýnir:
Guðbrandur biskup Þorláksson.
\Y
Kristín Guðbrandsdóttir - Ari sýslumaður í Ögri, Magnússon.
\Y Magnús
sýslumaður Arason - Þórunn ríka á Reykhólum.
\Y Jón
sýslumaður Magnússon á Reykhólum og Miðhúsum - Jórunn
Magnúsdóttir.
\Y
Ragnheiður Jónsdóttir - Einar prestur Torfason á Stað.
\Y Einar
(ýngri) Einarsson lögréttumaður á Svínanesi - Guðrún
Þorsteinsdóttir.
\Y
Einar Einarsson lögréttumaður á Svínanesi - Sesselja
Finnsdóttir.
\Y
Einar Einarsson á Svínanesi - Karítas Þorláksdóttir frá Látrum.
\Y Einar
Einarsson á Svínanesi - Guðrún
Gunnarsdóttir.
Hjá Guðrúnu húsfreyju, ekkju hins síðast nefnda
Einars á Svínanesi, er dó rúmlega sjötugur í Juli 1860, fékk síra Ólafur skál
þessa. Líkt lag var á drykkjarkerum Forn-Grikkja, og opt hefir tíðkazt hér á
landi að hafa silfurskálar (eða silfurstaup) með þessu flata lagi, og hafa þær
verið til hér og þar, enda sést á Háttatali Snorra Sturlusonar, að skálar hafa
verið til á öndverðri þrettándu öld í Noregi, er hann
segir: greipum mætir gullin
skál, gumnum sendir rínar bál
1), o.s.frv., og laungu fyrr hafa þær tíðkazt (Atlakviða 10, Atlamál 79,
Hamdismál 24, Völundarkviða 23, 33). Af þessu lagi drykkjarkeranna (skálarlagi)
munu hafa myndazt orðtækin: að drekka hjónaskál, mæla fyrir skálum, o. s.
frv. 1). Háttatal Snorra, í Snorra-EdduI., 708.
Aðrar upplýsingar
Ártal
1550 - 1627
Efni
Safnnúmer
Safnnúmer A: 253
Safnnúmer B: 1865-61
Stærð
11.7 x 1.6 x 7.5 cm
Lengd: 11.7 Breidd: 1.6 Hæð: 7.5 cm
Staður
Staður: Hóladómkirkja, Hólar í Hjaltadal, 551-Sauðárkróki, Skagafjörður
Sýningartexti
Vínskál skorin úr fílabeini, sögð
smíðuð af Guðbrandi biskupi Þorlákssyni á Hólum, d. 1627. Á að hafa verið
dagleg vínskál biskups og er ferill hennar rakinn meðal afkomenda hans.
253
Vínskál skorin úr fílabeini, sögð
smíðuð af Guðbrandi biskupi Þorlákssyni á Hólum, d. 1627, hafi verið dagleg
vínskál biskups og er ferill hennar rakinn meðal afkomenda hans.
Spjaldtexti:
Lítil vínskál
úr fílabeini, talin úr eigu Guðbrands biskups.
Small, ivory wine
cup, said to have belonged to Bishop Guðbrandur.
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Munasafn
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Skál, óþ. hlutv.
Upprunastaður
65°44'0.1"N 19°6'50.8"W



