Drykkjarhorn
1706

Varðveitt hjá
Þjóðminjasafn Íslands
Drykkjarhorn með
tinstút annars vegar. Á það er grafin einskonar akkerismynd, og slær sér
fiskur í tvær bugður utan um legginn á því. Hinsvegar er grafinn á það
ofanvert einskonar nafnhnútur (monogram): Þ.M.S. eða M. Þ. S. með
latínuletri. Þar fyrir neðan sjást myndaðir tveir menn, og er annar þeirra
með stóran barðahatt á höfði, þraungva peisu að ofan, sem virðist að vera
girt ofan í brækurnar. Eitthvert útflúr sést og að utanverðu á peisu-ermunum,
og er brydding sýnd framan á þeim. Hann ber stuttvíðar brækur með fjórum
hnöppum á lærinu. Hann hefir eins og belti um sig, eða það er brókarstrengurinn
eða haldið. Á fótum hefir hann stígvél eða reiðsokka: staf í hendi, stuttan
með hún á, og litla tóbakspípu í munni sér. Hinn maðurinn hefir húfu á
höfði, eins og með uppbroti, og með eins og uppbrettu deri aptan og framan
1). Hann hefir síða yfirhöfn, hnepta að framan. Ermarnar eru þraungvar
og virðast að vera með fimm hnöppum að utanverðu og brydding að framan.
Hann hefir stígvél eða reiðsokka á fótum, og sýpur á mjórri endanum á horni,
sem hann heldur á í vinstri hendi, en í hægri hendi heldur hann á poka
eða skinnskál, þó með einum botni, að neðanverðu við botninn er grafið
allt í kring með latínuletri: „anno, ultimi, seculi, 1706, 17 cal.
julíj“ Það hefir ávallt veri drukkið úr mjórra enda þessa horns
2). Það er mjög einkennilegt og bendir á ýmsa háttu og klæðabúnað manna
um 1700, sem menn annars þekkja miður en skyldi, og væri mjög fróðlegt
að fá margar slíkar myndir, enda þótt þær í fyrsta áliti sýnist opt illa
gjörðar: þær geta samt opt verið merkilegri en margar myndir, sem eru betur
gjörðar.
1). Það mun öllu fremur eiga að vera uppbrotin
stafnahetta, sem mjög tíðkaðist fyrrum í Þingeyjarsýslu: þær gengu í odd
niður á brjóstið og herðarnar, en þegar þær voru brotnar upp, voru þær
með hvössum oddum aptan og framan, líkustum stöfnum á húsi. Um þær er víða
getið, og helzt í kvæðum, sjá Eitt kvæði, hvernig ýngismenn hrósa sér fyrir
stúlkum:
Hettu á eg hér með bláa,
heldur víða og stafnaháa:
ymsir borðar á henni gljáa
alt
er það til þíngað.
Því kom eg hingað
góðan hlut af glitinu smáa
gaf mér faðir minn eptir sig.
Heiðurs vífið,
hvernig lízt þér á mig?
2). Í Biskupasögum I, 877
er getið um drykkjrstúta tvo búna 1331,og getur vel verið að það sé horn,
sem drukkið var úr mjórra endanum á: sbr. orðatiltækið: að stúta sig..
Aðrar upplýsingar
Gefandi: Jón Sigurðsson
Ártal
1706
Efni
Tækni
Safnnúmer
Safnnúmer A: 380
Safnnúmer B: 1867-22
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Munasafn
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Drykkjarhorn