N: 2. Fieldet Rödemæl i Island.
Fyrir 1785, Listamaður óþekktur
Varðveitt hjá
Listasafn Íslands
Aðfangabók skráð af Matthíasi Þórðarsyni: 247-248 S.d. Tvær landslagsmyndir: N:1 Hamre Field. i Island og N: 2 Fieldet Rödemæl i Island. - Í neðra horni hægra megin er talan 39 á hinni fyrri, en 43 á hinni síðari. - St. 36 x 48,5 og 36 x 48 cm. Málaðar á grófan, gisinn pokastriga. - Umgerðir líkar og á nr. 243-246. Virðast munu vera danskar og frá líkum tíma og nr. 243-246, en varla eptir sama málara og þær. Þessar tvær eru enn óeðlilegri en hinar fjórar, hinni fyrri sýnir gráan tind, kvassan, en hin síðari rauan tind, kollóttan. - SBr. e.fr. nr. 249-66.Aðfangabók skráð af Matthíasi Þórðarsyni:249-250 S.d. Tvær landslagsmyndir: Dranga jökel I Island og Eriks. Jökel I. Island. Í neðra horni hægra megin á hinni fyrri stendur talan 38, en á hinni síðari talan 55. St. 33,8 x 47,3 og 34 47,3 cm. Málaðar á þjettan, hvítan striga. Umgerðir líkar og á nr. 243-248, og þó dálítið frábrugðnar að utan. Virðast báðar vera eptir sama mann, kunna að vera eptir hinn sama, sem málað hefir nr. 243-246, eru svipaðar þeim að sumu leyti, en að öðru leyti svipar þeim til nr. 247-248, eru t.a.m með sólarlagi eins og þær. - Ekkert í þessum myndum er svipað jöklum þeim sem þær eiga að sýna, - né neinum jöklum öðrum - Sbr. e.fr. nr. 251-266.
Aðrar upplýsingar
Titill
Verkheiti: N: 2. Fieldet Rödemæl i Island.
Ártal
Fyrir 1785
Tækni
Safnnúmer
Safnnúmer A: LÍ-248
Stærð
35 x 48 x 0 cm
Sýningartexti
Verkin sem hér eru sýnd eru hluti af gjöf sem safninu barst árið 1928 frá erfingjum Tages Reedtz-Thott (1839–1923), lénsbaróns af Gavnø í Danmörk og forsætisráðherra Danmerkur 1894–1897.
Uppruni verkanna, sem eru í allt tuttugu og fjögur, er óljós en öll bera þau áletrun sem tengir myndefnið við Ísland. Þó er ljóst að myndasmiðurinn hefur líklega ekki komið til Íslands því fátt minnir á íslenska náttúru í þessum verkum. Nokkur bera þó heiti sem minna á þekkt íslensk örnefni eins og Eyjafjallajökul, Drangajökul, Eiríksjökul og Almannagjá, en ljóst er af myndunum sjálfum að höfundurinn hefur tæplega séð staðina sem þær eiga að sýna.
Líklegt má telja að fyrsti eigandi verkanna hafi verið Otto Thott greifi (1703– 1785), mjög háttsettur danskur embættismaður sem tengdist Íslandi með ýmsum hætti. Studdi hann til dæmis stofnun Innréttinganna í Reykjavík og var forseti Danska vísindafélagsins (1763–1770) sem m.a. stóð fyrir rannsóknarleiðöngrum Horrebows og Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar til Íslands um miðja 18. öldina. Otto Thott greifi var þekktur bókasafnari og átti stærsta einkabókasafn Danmerkur fyrr og síðar og safnaði hann m.a. íslenskum bókum og handritum. Eftir sinn dag ánafnaði hann Konunglega bókasafninu í Kaupmannahöfn handritasafn sitt en þar á meðal voru yfir 200 íslensk handrit. Otto Thott greifi lagði einnig grunninn að miklu málverkasafni sem enn er varðveitt í Gavnø-höllinni á samnefndri eyju við suðurhluta Sjálands. Thott greifi bjó einnig í Thott-höllinni við Kóngsins nýjatorg í Kaupmannahöfn þar sem nú er sendiráð Frakklands. Þar voru verkin sem hér eru sýnd varðveitt þegar þau voru boðin Matthíasi Þórðarsyni þáverandi þjóðminjaverði og umsjónarmanni Listasafnsins árið 1928. Taldi Matthías Þórðarson ekki ólíklegt að Otto Thott hefði keypt myndirnar og taldi hann sennilegt að þær hefðu verið „málaðar í Danmörku af einhverjum, sem aldrei hafði sjéð Ísland, en fengið dálitla þekkingu um íslensk örnefni og dottið í hug, sem gróðavegur, að búa þessar myndir til og fá hinn auðuga, ákafa safnara til að kaupa þær“.
Leiða má líkur að því að verkin séu gerð á nokkurra ára tímabili upp úr miðri 18. öldinni en þau gætu þó verið eldri. Líklega er um sama höfund að ræða en þeir gætu þó verið tveir. Öll virðast verkin gerð á sömu vinnustofu og er allur frágangur verkanna sambærilegur. Undirlagið er þó ýmist pappaspjald eða strigi af mismunandi gerð og einnig er grunnurinn undir olíulitnum mismunandi. Athygli vekur að merkingar verkanna eru yngri en verkin sjálf sem m.a. sést af því að skrifað er ofan á ferniserað yfirborð. Verkin bera öll númer sem benda til þess að þau hafi verið hluti af stærra safni þar sem íslensk náttúra átti að vera fyrirmynd í að minnsta kosti 32 verkum.
Verkin voru öll í mjög slæmu ástandi þegar safnið fékk þau að gjöf og hefur lítið verið hugað að þeim þar til nýlega að áhugi manna á þessum sérstöku verkum hefur vaknað og hafa nokkur þeirra verið sýnd opinberlega á undanförnum árum. Ekki hefur þó gefist tækifæri til að rannsaka verkin til hlítar en unnið er að því að greina betur aldur þeirra og uppruna, þar með talið höfund og þjóðerni hans.
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Aðalskrá
Áletrun / Áritun
Áletrun: N: 2. Fieldet Rödemæl i Island. [otv[; 43 [ntv]
Gefandi
Gjöf erfingja K. Th. T. O. Reedtz-Thotts lénsbaróns 1928.
Flokkun
Útgáfa / Sería
1