Fornleifar
1923

Varðveitt hjá
Borgarsögusafn Reykjavíkur
Suðvestur hlið hússins er greinileg (8 x 2 m) og garðlag (6 x 1 m) í beinu framhaldi af henni til suðausturs en ekki var hægt að greina suðausturhlið. Annað garðlag (6,7 x 1,8 m) er 2,5 m suðaustan við og gæti hafa verið hluti af stokknum sem talað er um í örnefnaskrá. Mosa og grasivaxið. Á mótum veggjar og garðlagsins vex tré nánast lárétt til norðurs.
Á votlendu svæði vestan við Heimalæk, um 37 m norðvestur af göngubrú yfir lækinn og 60 m norður af Þingnesvegi eru tóftir klakhúss frá 1923. Á austurbakka lækjarins 20 m suðaustan við er yngra klakhús (214-27) frá 1927, sem er í betra ásigkomulagi. Klakhús var fyrst byggt vestan megin við Heimalæk, þegar vatnsborð Elliðavatns var hækkað með stíflu flæddi inn í það og annað var byggt þá vestar og fjær vatninu. Í örnefnaskrá yfir Elliðavatn segir:
„Tvö klakhús voru byggð í Heimalæknum og sjást greinilegar tóftir enn. Eldra húsið byggði Þórður frá Svartárkoti í Bárðardal, árið 1923. Hann var á vegum Búnaðarfélagsins. Tóft þessa klakhúss er niðri undir vatninu, vestan megin lækjarins. Húsið var byggt á bakkanum og tekinn stokkur úr læknum. Hitt húsið var byggt 1927 af Ólafi Sigurðssyni frá Hellulandi, starfsmanni Búnaðarfélagsins. Þá var rafveitustíflan gerð, og yfirborð vatnsins hækkaði; vatnið flæddi upp í klakhúsið frá 1923, og varð því að byggja annað heldur ofar og austan við lækinn.“[1]
Klakhúsin eru bæði greinileg á loftmynd frá 1954.[2] Þegar klakhúsin voru skráð 1994 voru tveir veggir greinanlegir á eldra húsinu, suðvesturhlið og suðausturhlið.[3]
[1] Stofnun Árna Magnússonar: Örnefnasafn. Örnefnalýsing yfir Elliðavatn. Heimildarmaður Christian Zimsen. Skrásetjari Guðrún Þóra Guðmannsdóttir, bls. 10.
[2] Náttúrufræðistofnun. Loftmyndir: 1954-07-28. Svæði 27. Elliðavatnsheiði Hlíðnes. Mynd: L12-0239.
[3] Bjarni F. Einarsson, Fornleifaskrá Reykjavíkur, bls. 99.
Kort: 1613 III SV: 62-09
Aðrar upplýsingar
Ártal
Aldur: 1923
Tækni
Safnnúmer
Johnsen nr.: 214-26
Safnnúmer B: 181150-26
Verkefnanúmer: 3456
Safnnúmer A: R-69
Stærð
8 m
2 m
Staður
Fornleifaskráning: Staður: Elliðavatn, Reykjavíkurborg
Aðfangategund
Heimildir
Athugasemdir og viðbætur Christians Zimsen við örnefnaskrá. (Ö.Ell.2).
Bréf frá Gatnamálastjóra, dags, 2. feb. 1979 (Þjms).
Upprunastaður
64°4'59.6"N 21°46'6.5"W





