Svunta
1800 - 1900

Varðveitt hjá
Þjóðminjasafn Íslands
Svunta, úr íslenzkri einskeftu.
Með lóðréttum röndum, dökkbrúnum, hvítum og í þremur stigum af ljósbrúnu.
Efst er strengur með hnappi og auga. Hæð 78 sm, br. að ofan 60 sm, að neðan
95 sm. Lítið slitin, en þó dálítið stoppuð í miðju. Svunta
þessi var áður í eigu Sigríðar Jónsdóttur Stephensen, Korpúlfsstöðum í
Mosfellssveit.
Aðrar upplýsingar
Gefandi: Sigurbjörg Ásbjörnsdóttir
Ártal
1800 - 1900
Safnnúmer
Safnnúmer A: 15136
Safnnúmer B: 1952-6
Stærð
78 x 60 x 95 cm
Lengd: 78 Breidd: 60 Hæð: 95 cm
Staður
Staður: Korpúlfsstaðir, Reykjavíkurborg
Sýningartexti
Svunta við peysuföt, úr íslenskri
einskeftu, efnið með dökkmórauðum, ljósum og hvítum lóðréttum röndum. Frá
19. öld, úr eigu Sigríðar Jónsdóttur Stephensen á Korpúlfsstöðum í Mosfellssveit.
15136
Spjaldtexti:
Peysuföt
Peysuföt, framan af einnig nefnd
húfubúningur, komu fyrst fram á seinni hluta 18. aldar þegar konur tóku
upp húfur sem hversdagshöfuðfat í stað faldsins. Á 19. öld urðu peysuföt
algengur búningur kvenna. Húfurnar voru prjónaðar skotthúfur, sams konar
og við upphlut. Um hálsinn var silkiklútur en eftir að peysuföt urðu spariklæðnaður
á ofanverðri 19. öld var haft slifsi úr silki. Svört peysa, einnig kölluð
stakkpeysa, stokkapeysa, stiglapeysa, var í fyrstu prjónuð, en um
miðja 19. öld var einnig farið að sauma hana úr smávaðmáli eða klæði. Pilsið
var óskreytt úr svörtu vaðmáli, eða klæði. Svuntan var oftast úr langröndóttri
eða köflóttri ullareinskeftu, dúksvunta. Belti var aldrei haft við
peysuföt.
Dúksvunta í sauðarlitum,
langröndótt, frá 19. öld.
Peysuföt Costume
The jacket costume,
peysuföt, originally known as the cap costume, húfubúningur,
first emerged in the latter half of the 18th century, when women started
to wear caps instead of the traditional high headdress. In the 19th century
peysuföt became a common costume for women. The costume was worn
with a knitted tasselled cap, as worn with the upphlutur, and a
silk neckerchief. When the jacket costume became a formal costume in the
late 19th century, the neckerchief was replaced by a silk scarf tied in
a bow. The black jacket was originally knitted. But in the mid 19th century
jackets started to be made of fine black vaðmál or broadcloth. The
skirt was unadorned, made of
black vaðmál,
later broadcloth. The apron was generally made of vertically striped
or chequered woollen tabby. No belt was worn with this dress.
Vertically striped
woven tabby apron in natural shades of wool, 19th century.
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Munasafn
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Svunta
Heimildir
Elsa E. Guðjónsson: Íslenzkir
þjóðbúningar kvenna. Reykjavík 1969, bls. 35 - 45.
