Næla, til skrauts

1500 - 1600
Antoníuskross. Kringlótt, gyllt silfurnæla með loftverki, í henni merkið IHS, og að framan hangir lauf, sem er að lögun sem A, þvm. krossins um 3.2 sm, h. laufs 2.1 sm. Er IHS sniðið úr þunnri plötu, stafirnir samhangandi, og eru sléttir, en lag kúpt lítið eitt, á brúnir að aftan kveiktur grunnur hringur, og gárur á honum þversum að framan, en bakhlið slétt. Leggur þversum efst á staflaufi og kringt eyra gengur upp við þennan enda, hangir laufið í keng, sem á er kveiktur, við mitt IHS, atriði þetta sniðið úr þunnri plötu og nær niður fyrir brún á nælunni, grafið er á það. Efst á hlutnum og að framan má sjá ákveikt skrautatriði úr þynnuræmu, hluta kórónu, borða og lauf, og hér rist á. Prjónn, sem snýst um hjarir og er krækt í keng, er á baki þversum all ofarlega, l. um 3.2 sm. Gylling er á sjálfri kringlunni og kóróna að framan, og greina má gyllingu á baki aðallaufs.     Ofurlítið hefur hluturinn beyglast og má sjá á slitmerki.    Í bréfi, sem Sigurður Nordal skrifar þjóðminjaverði 28.10.1955, og krossinum fylgir, segir m.a.: Gagga eignaðist þetta í Hamborg um eða rétt fyrir 1932. Þessar upplýsingar fylgdu: Antoníuskorss, frá 16. öld. Kominn frá Íslandi. Verndargripur (amulet) gegn svartadauða. Nælan er vitanlega síðari smíð. Ekki þori ég neitt að gizka á um, hvort þetta er, íslenzkur gripur að uppruna, en hinu er líklega óhætt að trúa, að hann hafi a.m.k. verið á Íslandi.    Sbr. Þjms. 4797, 14694.    Sjá: Kulturen, 1952, greinin: Sydsvenska Silversmycken.  Phebe Fjellström: Lapskt Silver, 1. og 2.       (Ath. Laufið er ekki A heldur svonefnt Maríu monogramm eða sem A með þverálmu efst. Antoníuskross var sem T að lögun.)

Aðrar upplýsingar

Ártal
1500 - 1600
Safnnúmer
Safnnúmer A: 15618 Safnnúmer B: 1955-67
Stærð
3.2 x 0 cm Lengd: 3.2 cm
Sýningartexti
Næla úr silfri með IHS, fyrstu stöfunum í nafni Jesú á grísku samanbundnum, og A með legg yfir, eins konar fangamarki Maríu og vísar til Maríubænarinnar Ave Maria. Líklegast frá 18. öld og erlend smíð, en á sér fyrirmynd í kaþólskum sið. 15618 Næla úr silfri með IHS, fyrstu stöfunum í nafni Jesú á grísku samanbundnum, og A með legg yfir, eins konar fangamarki Maríu og vísar til  Maríubænarinnar Ave Maria. Líklegast frá 18. öld og erlend smíð, en á sér fyrirmynd í kaþólskum sið. Spjaldtexti: Næla með fangamarki Krists og Maríu meyjar. Brooch with initials of Christ and the Virgin Mary.
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Munasafn
Efnisorð / Heiti