Jöklastika

Varðveitt hjá
Þjóðminjasafn Íslands
Jöklastika (líkan).
Stikan er gerð úr þrem spýtum, ca 24 cm löngum, 3-3,5 cm breiðum
og 2,8-3 cm þykkum. Þær eru blaðaðar og negldar með trénagla, þar
sem þær koma saman, þannig: Tvær spýtur eru festar saman og mynda
90° gráðu horn við flötinn, sem hinar liggja í. (Sbr. bréf frá gefanda
16.11.1977). Slíkar stikur voru notaðar þegar var "farið á jökli"
yfir Jökulsá á Breiðamerkursandi, á árunum 1870-1941. Stikurnar
voru hafðar til að merkja skástu leiðina. Sigurður Ingimundarson,
sem bjó á Kvískerjum 1864-82 mun hafa fundið upp stikur þessar. Fram
undir 1930 voru til leifar af stikum eldri en 1905, líklega smíðuðum
af Stefáni Jónssyni, síðar hreppstjóri á Kálfafelli í Suðursveit, eftir
stikum Sigurðar. Þessar stikur voru um þriðjungi stærri en líkanið.
1905 tók Björn Pálsson bóndi á Kvískerjum við umsjón "jökulvegarins".
Hann smíðaði stikur sem oftast voru um hermingi stærri en líkanið.
Stikur hans voru negldar með járnnöglum, en ekki blaðaðar og trénegldar,
eins og áður var gert. Stikurnar höfðu þann kost sað vera áberandi,
hvernig sem þær ultu, en það er nauðsylegt á jöklinum. Á Skeiðarárjökli
voru ekki notaðar svona stikur, heldur greinamiklar birkihríslur.
Aðrar upplýsingar
Gefandi: Sigurður Björnsson
Efni
Safnnúmer
Safnnúmer B: 1977-180
Stærð
24.5 x 4.5 x 24 cm
Lengd: 24.5 Breidd: 4.5 Hæð: 24 cm
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Munasafn
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Jöklastika