Sverð
900 - 1000
Varðveitt hjá
Þjóðminjasafn Íslands
[Stafrétt skráning Sigurðar Guðmundssonar frá 1863, s. 42-3:]
SVERÐ, mjög ryðbrunnið og ryðgað í parta. Þegar sverðið fannst, var meðalkaflinn dottinn af, svo að eigi mátti sjá lengd hans né lag, en lengd og breidd sverðsins mátti mikiðtil sjá, og skýrt sást votta fyrir eggteinum. Þó að talsvert væri brunnið burtu framan af blóðreflinum (oddinum), mátti sjá, að brandurinn hefir upprunalega að minnsta kosti verið ein alin og sex þumlúngar upp að hjöltum, en 2 þumlúngar og 2 línur á breidd upp við þau. Hjöltun voru einn þumlúngur á breidd og 4 þumlúngar á lengd. Þau eru bein þegar horft er á hlið sverðsins, en breiðust í miðju og ávöl til endanna, þá horft er ofaná hjöltin; er það lag eins og tíðkaðist á 10. og 11. öld1. Á þeim mátti glöggt sjá, að þau höfðu upprunalega verið smelt, það er að segja gullrekin eða silfurrekin, því að annars vegar á þeim sást votta fyrir grind, eða sem brugðnum knút, sem smelt hefir verið inn í hjöltun af öðrum málmi, og sást farið eptir skýrt, en sá málmur var að mestu dottinn burtu. Nú sést eigi framar votta fyrir því, þareð sverðið hefir talsvert skemmzt í flutníngnum, af því, hve mjög það var ryðbrunnið, en þessi lýsíng er tekin eptir hinni nákvæmu skýrslu og vönduðum uppdrætti Arngríms Gíslasonar, sem alls engin ástæða getur verið til að vefengja. Eptir uppdrætti hans hefir þessi knútur eða rós, sem smelt hefir verið inn í hjöltun, verið gjör í líkum eða sama anda og á tveim skrautsverðum, er fundizt hafa: annað í Noregi og annað í Danmörku; og bera þessar ryðbrunnu leifar órækt vitni um það með sögum vorum, að Íslendíngar hafi, eigi síður en aðrar þjóðir á Norðurlöndum, borið þvílík skrautsverð. Sverð þetta hefir verið meðalsverð, eptir þeim sverðum að dæma, er eg hefi séð frá Danmörku og Svíþjóð frá sama tíma (fyrir 1000).
1) sjá nr. 22.
Aðrar upplýsingar
Gefandi: Jón Sigurðsson
Ártal
900 - 1000
Efni
Tækni
Safnnúmer
Safnnúmer A: 2
Safnnúmer B: 1863-3
Stærð
44 x 6 cm
Lengd: 44 Breidd: 6 cm
Staður
Staður: Baldursheimur 1, 660-Mývatni, Þingeyjarsveit, Mývatnssveit, Ísland
Sýningartexti
Sverð af algengri víkingaldargerð frá 10. öld, mjög ryðbrunnið og ryðgað í parta en hélt mikið til mynd sinni er það fannst árið 1860 í kumli á Baldursheimi í Mývatnssveit, sem varð til þess að Forngripasafnið, síðar Þjóðminjasafn Íslands, var stofnað árið 1863. Þá sást, að hjöltun höfðu verið slegin silfrið eða öðrum málmi, eins og altítt var um vönduð sverð á víkingaöld.
2
Sverð af algengri víkingaldargerð frá 10. öld, mjög ryðbrunnið og ryðgað í parta en hélt mikið til mynd sinni er það fannst árið 1860 í kumli á Baldursheimi í Mývatnssveit, sem varð til þess að Forngripasafnið, síðar Þjóðminjasafn Íslands, var stofnað árið 1863. Þá sást, að hjöltun höfðu verið slegin silfrið eða öðrum málmi, eins og altítt var um vönduð sverð á víkingaöld.
2
Spjaldtexti:
Sverð sem sagt er að hafi verið silfurbúið er það fannst en nú eru aðeins leifar af sverðsblaðinu varðveittar.
Sword, said to have been inlaid with silver when found. Only fragments of the blade now survive.
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Fundaskrá_Munir
Undirskrá: Fundaskrá
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Sverð
Heimildir
Aarbøger for nordisk Oldkyndighed og Historie 1882. Bls. 70-71
Kristian Kålund: Bidrag til en historisk-topografisk beskrivelse af Island II. Kmh. 1879-82. Bls. 169. (Ísl. þýð.: Íslenskir sögustaðir I-IV. Rvk. 1984-86).
Kristín Huld Sigurðardóttir: "Haugfé. Gripir úr heiðnum gröfum." Hlutavelta tímans. Menningararfur á Þjóðminjasafni. Rvk. 2004, bls. 64-75, sverð bls. 70-71.
Kristján Eldjárn: Hundrað ár í Þjóðminjasafni. Reykjavík 1994, nr. 1.
Sami: Kuml og haugfé. Rvk. 2000, bls. 200- 203, 328.
Sami: "Þórslíkneskið svonefnda frá Eyrarlandi." Árbók Hins íslenzka fornleifafélags 1982. Rvk. 1983, bls. 62 - 75.
Sigurður Guðmundsson. Skýrsla um Forngripasafn Íslands I. Kaupmannahöfn 1868, bls. 5 - 51.
Þjóðólfur XIV, 70-71.
Upprunastaður
65°31'12.0"N 17°3'24.1"W