Tygilhnífur

900 - 1000
[Stafrétt skráning Sigurðar Guðmundssonar frá 1863, s. 44]: Leifar af TYGILKNÍF. Hann er brotinn í tvennt upp við skaptið, og nokkuð er brotið framan af oddinum. Hann er eineggjaður og með þykkum bakka. Á honum er tréskapt, með húfulöguðum járnhólk að framan, sem gat hefir verið í að framan fyrir tángann. Að líkindum hefir annar hólkur verið á aptanverðu skaptinu. Þó er það eigi með öllu víst, því að megnið af eptra hluta skaptsins er fúið af. Þó að talsvert sé brotið af oddinum, er auðséð, að knífurinn hefir verið frammjór. Blaðið er nú 2½ þumlúngur á lengd, en mun upprunalega hafa verið rúmir 3 þumlúngar. Knífur þessi hefir verið mjög líkur að stærð og lagi knífum þeim, er Norðmenn bera enn við belti sín. Þeir eru jafnan með hólkum á skaptinu bæði að aptan og framan, og svo má ætla, að verið hafi á þessum, enda er það víst, að fornmenn höfðu slíka knífa, því að í Þorfinns sögu karlsefnis (kap. 3) segir, að knífur Þorbjargar völvu var ,,tvíhólkaður af eiri“, eða með tveimur eirhólkum.

Aðrar upplýsingar

Ártal
900 - 1000
Safnnúmer
Safnnúmer A: 4 Safnnúmer B: 1863-5
Stærð
12 x 1.1 cm Lengd: 12 Breidd: 1.1 cm
Staður
Staður: Baldursheimur 1, 660-Mývatni, Þingeyjarsveit, Mývatnssveit, Ísland
Sýningartexti
Leifar af tygilkníf, vopnhníf, sem hangið hefur í slíðrum við belti. Fannst árið 1860 í kumli karlmanns á Baldursheimi í Mývatnssveit, sem varð til þess að Forngripasafnið, síðar Þjóðminjasafn Íslands, var stofnað árið 1863. 4 Leifar af tygilkníf, vopnhníf, sem hangið hefur í slíðrum við belti. Fannst árið 1860 í kumli karlmanns á Baldursheimi í Mývatnssveit á Norðurlandi, sem varð til þess að Forngripasafnið, síðar Þjóðminjasafn Íslands, var stofnað árið 1863. 4 Spjaldtexti: Lítill hnífur með járnhólki fremst á skafti og lítið brýni með gati nær öðrum enda. Hvort tveggja mun hafa hangið við belti eigandans. Small knife, and a small whetstone with a perforation near one end. Both must have hung from their owner’s belt.
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Fundaskrá_Munir Undirskrá: Fundaskrá
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Tygilhnífur
Heimildir
Aarbøger for nordisk Oldkyndighed og Historie 1882. Bls. 70-71. Kristian Kålund: Bidrag til en historisk-topografisk beskrivelse af Island II. Kmh. 1879-82. Bls. 169. (Ísl. þýð.: Íslenskir sögustaðir I-IV. Rvk. 1984-86). Kristín Huld Sigurðardóttir: ,,Haugfé. Gripir úr heiðnum gröfum.“ Hlutavelta tímans. Menningararfur á Þjóðminjasafni. Rvk. 2004, bls. 64-75, hnífar bls. 71. Kristján Eldjárn: Hundrað ár í Þjóðminjasafni. Rvk. 1994, bls. 1. Sami: Kuml og haugfé. Rvk. 2000, bls. 200- 203, 350-51. Sami: ,,Þórslíkneskið svonefnda frá Eyrarlandi.“ Árbók Hins íslenzka fornleifafélags 1982. Reykjavík 1983, bls. 62 - 75. Sigurður Guðmundsson: Skýrsla um Forngripasafn Íslands I. Rvk. 1868, bls. 5 - 51. Þjóðólfur XIV, 70-71.

Upprunastaður

65°31'12.0"N 17°3'24.1"W