Dúkur, óþ. notk.

Varðveitt hjá
Þjóðminjasafn Íslands
Dúkur, örlitlar tætlur
á stærð við lófa manns, úr sama efni og með sömu vend sem er á Garðahanzkanum
nr. 1940 (Árbók 1895, 34 - 35. bls.). Þessar tætlur eru svo litlar,
að ekki verður séð, hvers konar fat þetta hefir verið, en töluvert höfðu
þær verið stærri, er þær fundust: nokkuð stórt stykki og heillegt hafði
glatast í meðferðinni síðar. Gripirnir nr. 4306 - 10
fundust vorið 1896 á bænum Skriðu í Fljótsdal, er þar var verið að grafa
fyrir undirstöðum að búrvegg í hinni fornu bæjarrúst, sem er orðin ákaflega
þykk: rúmum 2 álnum fyrir neðan gólfið í húsi því (eldhúsi), sem þar var
áður, kom niður á trédrumba og borðstubba, en undir þeim var gulhvítt,
rakt, límkent jarðlag, er var hér um bil 3 stungur að þykt, áður kom á
fasta möl. Þá er betur var að gáð, var þar stór gryfja ferhyrnd,
10 fet á annan veginn og 11 fet á hinn og rúm 3 fet að dýpt, vandlega hlaðin
úr óhöggnu grjóti, límd með mósteypu og sléttuð inan og stendur hleðslan
alveg óhögguð að því er séð varð: botnin í gröfinni er hörð smáskriða og
virðist leirlag eða mólag vera ofan á því: úr suðurhorni grafarinnar lá
lokræsi mikið og hafiði orðið vart við það áður undir bænum. Í þremur
hornum þessarar gryfju voru digrar, sívalar stoðir og tvær í miðju (eitt
horn gryfjunnar var ekki kannað): þvertré lá milli stoðanna í miðju gryfjunnar
og borð þaðan út til enda hennar og hafa þar að líkindum verið önnur þvertré
á hornstoðunum til að halda uppi borða endunum. Þessi gryfja var
nær full af hinu hvítleita efni (nr. 4306), en þó var töluvert blandað
mold og ýmsum óþverra, sem í það hefir fallið, er borðin yfir því fúnuðu
og féllu niður í gryfjuna. Þar niðri í var kökkurinn (nr. 4307),
en við aðra stoðina við hliðvegg gryfjunnar var beinaruslið, sem af er
sýnishorn í nr. 4308, og virðist eigi hafa verið þar upphaflega, heldur
fallið inn síðar: undir fjölunum nokkurn veginn í miðri gröfinni fannst
steinausan (nr. 4310), en ofan á fjölunum voru tætlur þær af vefnaði, sem
nú eru í nr. 4309. - Það er varla efamál, að hvítleita efnið er leifar
af mjólkurmat einhvers konar, helst skyri, og hefir gryfjan verið höfð
til þess að gera upp og geyma í henni matinn til vetrarins, en ræsið út
úr henni haft til þess að geta ræstað hana vel innan og til að veita burt
vatni, ef upp í hana kynni að koma. Þessi gryfja með sínum útbúnaði
er mesta mannvirki þessa kyns, (sjá lýsingu eptir gefanda gripanna í Árbók
1897, bls 22 - 24), sem til þessa tíma hefir fundist hér á landi, svo að
sögur fari af, því að allar aðrar gryfjur hafa verið óhlaðnar og miklu
minni.
Aðrar upplýsingar
Gefandi: Jón Jónsson
Safnnúmer
Safnnúmer A: 4309
Safnnúmer B: 1896-87
Staður
Staður: Skriðuklaustur, Skriða, 701-Egilsstöðum, Fljótsdalshreppur
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Fundaskrá
Undirskrá: Fundaskrá_Lausafundir
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Dúkur, óþ. notk.
Upprunastaður
65°2'27.2"N 14°57'9.1"W