Heykrókur
1800 - 1900

Varðveitt hjá
Þjóðminjasafn Íslands
Heykrókur (heynál, heystingur),
venjuleg gerð, a.m.k. sunnanlands. Skaft úr furu, eintrjáningur, myndar
fremur sljótt horn. Sjálf nálin er járnteinn, víðast ferstrendur, sem gengur
fram úr skaftinu efst. Annar endi hans rekinn niður í gegnum skaftið. Hinn
kemur fram í hvassan odd og skammt aftan við hann er hak. Skaftið er að
ofan um 16 sm á lengd (ef mælt er beint), hæðin að aftan um 11.5 sm, gildleikinn
3.3-4.2 sm. Teinninn sveigist örlítið niður á við, en ef mælt er beint
milli odds og handfangs er hann 30.8 sm á lengd. Gildastur er hann 1.1
sm. Laut er eftir annari hliðinni. Hakið er um 2.7 sm frá oddi og um 1
sm hæð. Hólkur er utan um þann enda skaftsins sem nálin gengur fram úr
og grýpur hann um nálina. Hann er 0.1 sm á þykkt, 1 sm á br. Járnið er
alls staðar dálítið ryðgað. Viðurinn er heill og ófúinn. Matthías Þórðarson
segir í Iðnsögu Íslands, I, bls. 270-'71: Geta má eins verkfæris enn, sem
til var á hverju sveitaheimili og víðast mun til enn í dag: það er heykrókur
eða heystingur til að leysa með hey. Þeir munu allir smíðaðir hér, úr járni,
en með tréskafti. Sbr. Þjms. 8504, Ásbúð.
Aðrar upplýsingar
Gefandi: Kristinn Þorsteinsson
Ártal
1800 - 1900
Efni
Safnnúmer
Safnnúmer A: 14365
Safnnúmer B: 1950-95
Staður
Staður: Káragerði, 861-Hvolsvelli, Rangárþing eystra
Sýningartexti
Heynál eða heykrókur til að leysa
með hey úr heystáli á vetrinum er gefið var. Heyið sígur fast saman er
hitnar í því og var það dregið út í smáviskum. Frá 19. öld. Í seinni tíð
voru notaðir heyskerer.
14365
Heynál eða heykrókur til að leysa
með hey úr heystáli á vetrinum er gefið var. Heyið sígur fast saman er
hitnar í því og var það dregið út í smáviskum. Frá 19. öld. Í seinni tíð
voru notaðir heyskerer.
14365
Spjaldtexti:
Heynál sem
notuð var til að losa hey í hlöðu á vetrum.
Hay spike,
used to loosen hay in the barn during the winter.
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Munasafn
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Heykrókur
Upprunastaður
63°38'14.7"N 20°20'28.5"W
