Mannabein
900 - 1100

Varðveitt hjá
Þjóðminjasafn Íslands
Mannaleifar úr kumlinu á Brennistöðum í Eiðaþinghá. Ólafía Eianrsdóttir safnvörður afhendir:
Gripir úr kumli á Brennistöðum í Eiðaþinghá. - Í rannsóknarskýrlunni segir: „Í vor hafa vegargerðarmenn unnið með jarðýtu að lagningu vegar inn eftir Eiðaþinghánni í Fljótsdalshéraði. Í landi Brennistaða urðu vegargerðarmennirnir varir við að tönn jarðýtunnar dró með sér spjótsodd og tvö handlegssbein. - Um miðjan júlí tilkynnti Sigurbjörn Snjólfsson bóndi í Gilsárteigi þjóðminjaverði um fund þennan og var ég send austur rúmri viku síðar til að athuga fundarstaðinn. Eins og áður er sagt var fundurinn gjörður í landi Brennistaða, en milli þeirra og Gilsárteigs. (?) Skiptast þarna á mýrarengjar og lyngmóar. Líklega hefur ekki verið þarna eins votlent fyrr á öldum og nú er. Móarnir hafa verið vaxnir skógarkjarri sem er blásið upp, en enginn landblástur hefur átt sér stað þarna. - Við lagningu vegarins frá Gilsárteigi inn að Brennistöðum þurftu vegargerðarmennirnir ýmist að ýta í uppistöðu vegarins eða að skafa ofan af til að jafna veginn. Það var á einum slíkum kafla, sem var mjög þýfður, að jarðýtan var að skafa burt þúfnakollana til að jafna yfirborðið, að tönnin dró með sér spjótsoddinn og handleggsbeinin tvö. - Það tók nokkurn tíma og fyrirhöfn að fina gröfina. - Mikið rask hafði orðið á beinunum, bæði af missigi jarðvegarins og af þunga jarðýtunnar, sem hafði farið þarna yfir. Það er heldur ekki alveg ólíklegt, að menn fyrr á tímum hafi gert eitthvað rask hjá haugbúanum. (Sjá kort sem fylgir skýrslunni).“
Kristján Eldjárn í Kuml og Haugfé, bls. 182-'83: Auk þess rasks sem jarðýtan gerði á kumlinu, sást berlega, að því hefur verið raskað fyrr á öldum, því að mörg beinin voru úr stað færð, þau er jarðýtan hafði ekki hreyft við. Beinin voru úr unglingspilti, sæmilega varðveitt. Fótleggir voru nokkurn veginn í eðlilegri legu, og má af þessu sjá, að höfuð hefur verið í norðurenda grafar, líklega dálítið til norðausturs, en nákvæmlega verður ekki sagt um legu líksins. Í kumlinu var ekkert grjót, en yfir því óvenjulega stór þúfa. Jarðýtan skóf þúfuna af, en beinin voru 20-30 sm þar fyrir neðan, fótahlutinn ögn neðar.
„..Síðar kemur fram: " ... fundurinn gjörður í landi Brennistaða, en milli þeirra og Gilsárteigs. (?) " Þarna er spurningarmerki ofaukið. Fundurinn var á svokölluðum Draugastekk sem er á milli Brennistaða og Gilsárteigs, eftir því sem Kristján Eldjárn segir í bók sinni Kuml og haugfé. Það er því engum vafa undirorpið hvar kumlið fannst.“ (ÓA 2021)
Aðrar upplýsingar
Gefandi: Ólafía Einarsdóttir
Ártal
900 - 1100
Efni
Safnnúmer
Safnnúmer A: 14340
Safnnúmer B: 1950-69-1
Staður
Staður: Brennistaðir 1, 701-Egilsstöðum, Múlaþing
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Fundaskrá_Munir
Undirskrá: Fundaskrá
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Mannabein
Upprunastaður
65°23'30.9"N 14°17'54.7"W