Torfljár

Varðveitt hjá
Þjóðminjasafn Íslands
Úr aðfangabók:
Torfljár með skammorfi
úr furu: stendur tanginn gegnum það og skrúfuð ró á aftanvið: mun slíkt
óvenjulegt, en hitt algengt, sem er á nr. 7560, sbr. og nr. 8343 og 8345.
-Blaðið er 42,5 cm. að l. að þjói og 2-3,4 að br., líkt nr. 8343 að gerð,
að eins minna. -Skammorfið er 5,5 að br. um miðju og er þar með járnplötum
beggja vegna: um endana er það að eins 2,5 - 3 cm. að þverm., en á lengd
er hvor helmingur um 19 cm. -Orðinn allgamallegur, einkum skammorfið. -Með
slíkum ljáum er ætíð rist torf, bæði á hey og til bygginga.
Úr Gersemar og þarfaþing:
(Texti eftir Þórð Tómasson)
Þjóðminjasafnið var framan
af árum öllu fremur safn listiðna en áhalda. Því réð lítið húsrými og það
að vinnutæki gamalla atvinnuhátta voru enn í daglegri notkun. Árið
1921 var haldin búsáhaldasýning í Reykjavík og safnað til hlutum víða að
úr sveitum. Stefán Jónsson bóndi á Munkaþverá í Eyjafirði lánaði
til hennar nokkra hluti og gaf þá síðan Þjóðminjasafninu. Gripirnir
í gjöf hans voru ýmist eftirlegukindur horfinna búhátta eða í þann veginn
að hverfa úr notkun.
... Tveir torfljáir
fylgdu hér með, annar skammorfslaus (Þjms 8344 og 8345). Þjóið á
Þjms. 8344 gengur aftur um skammorfið mitt, járnþynnur til styrktar hvorum
megin og skrúfuð ró í endann, óvenjulegt að vitni Matthíasar Þórðarsonar.
Stundum gekk þjó beint upp úr miðju skammorfi. Torfljáir skiptust
í tvískera og einskera, sem skar torfuna í einu umfari. Til voru
einskerar með tveimur skammorfum.
(Sett inn af Sigrúnu Blöndal, 27.8.2010)
Aðrar upplýsingar
Gefandi: Stefán Jónsson
Efni
Safnnúmer
Safnnúmer A: 8344
Safnnúmer B: 1921-120
Aðfangategund
Undirskrár
Undirskrá: Fundaskrá
Undirskrá: Fundaskrá_Lausafundir
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Torfljár
Heimildir
Þórður Tómasson. „Munir frá Munkaþverá.“
Gersemar og þarfaþing. Reykjavík 1994, bls.128-129.