Aðrar upplýsingar
Kyn / Fæðingarár heimildarmanns
Kona (Aldur ekki skilgreindur)
Ártal
Tímabil: 01.01.2012 - 01.01.2022
Safnnúmer
Safnnúmer B: 2022-1-617
Spurningaskrá / Svör
Lýstu mataræði þínu í daglegu lífi. Taktu fram ef þú skilgreinir mataræði þitt á ákveðinn hátt, og hvað felst í þeirri skilgreiningu.
Hreint mataræði algjörlega laust við aukaefni eða óskýr innihaldsefni. Einfalt með áherslu á nýtingu hráefna með matarsóun að leiðarljósi.
Hversu lengi hefur þú aðhyllst þetta mataræði?
Ca. 10 ár
Hvað varð til þess að þú snerir þér að þessu mataræði? Hverjar eru helstu ástæðurnar að baki ákvörðuninni og hvers vegna heldurðu þig við það?
Áhyggjur af umhverfi og náttúru vegna matarsóunar og skorti á sjálfbærni í flestri framleiðslu og neysluvenjum.
Hvar heyrðirðu fyrst um þetta mataræði? Hvernig átti breytingin sér stað? Skyndilega eða smám saman?
Þetta var eiginlega eitthvað sem ég tók úr öllum áttum út frá áhuga á umhverfisvernd og matarræði tengdu heilsu. Þetta gerðist svo smám saman með aukinni sjálfsfræðslu og meðvitund um eigið hlutverk og framlag til samfélags og náttúru ásamt augljósum heilsufarslegum ávinningi. Ég hætti að versla eins framarlega og hægt öll unnin matvæli og fór að einfalda máltíðir og elda allt frá grunni.
Hafa áherslur þínar eða viðhorf eitthvað breyst síðan þú byrjaðir á þessu mataræði? Geturðu gefið dæmi?
Verð alltaf ákveðnari í að halda þessu áfram enda ávinningurinn tvímælalaus. Heilsufar og hamingja í húfi.
Hefurðu upplifað einhverjar breytingar á þér sjálfri/sjálfum/sjálfu í kjölfarið á breyttu mataræði? T.d. breytingar á líðan (líkamlegri eða andlegri), bragðskyni, hegðun, áhugamálum eða félagslífi? Ef svo er, geturðu lýst breytingunum eða gefið dæmi?
Heilsa betri, bólgur og liðverkir á bak og burt. Mikið orkumeiri og andlega hressari. Sjaldnar lasin og laus við óþarfa höfuðverki. Skýrari í hugsun og á betra með einbeitingu og úthald.
Hvar verslar þú í matinn dags daglega? Hvað ræður því hvaða vörur rata í innkaupakörfuna? (Skiptir t.d. verðlag máli? Uppruni vörunnar? En markaðssetning og auglýsingar? Upplýsingar á pakkningum? Uppröðun í búðinni?)
Aðallega hreinar afurðir eins og kjöt, kjúkling og fisk án allra aukaefna og helst lífrænt vottað. Mikið grænmeti og þá helst trefjaríkt. Mikið af hnetum og fræjum. Verðlag skiptir líka máli en mestu skiptir að kaupa aldrei of mikið til að komast hjá því að eitthvað skemmist. Ég vel oft útlitsgallað og/eða vöru sem nálgast síðasta söludag til að það endi ekki í ruslinu og þá er það í matinn þann daginn eða ég nýti það og frysti. Markaðsetning skiptir litlu máli enda er einfaldleikinn í fyrirrúmi og hrifnust er ég ef varan er í sem minnstun umbúðum og helst í engum. Upplýsingar á vörum skipta máli en ennfremur kaupi ég ekkert sem hefur of mörg innihaldsefni í innihaldslýsingu, þá er hún ekki hrein að mínu mati og ofunnin.
Hvernig er aðgengi þar sem þú býrð að þeim mat eða hráefnum sem þú þarft til að geta farið eftir þínu mataræði?
Mjög góð.
Hversu mikinn áhuga hefur þú á mat og matargerð almennt? Er matur mikilvægur í þínu lífi? Hversu miklum tíma eyðir þú í að hugsa um, laga og neyta matar? Finnst þér gaman að prófa nýjar uppskriftir, eða jafnvel finna upp þínar eigin
Mikinn áhuga og hef jafnframt gaman að því að búa til nýjar uppskriftir og finna nýjar leiðir til að nýta matinn betur. Matur er þó fyrir mér fyrst og fremst næring en einnig samvera með fjölskyldu bæði við undirbúning og neyslu eins og ritual eða helgisiður sem sameinar fjölskylduna.
Hvað einkennir góðan mat? (T.d. hvað varðar bragð, lykt, áferð, útlit eða aðra eiginleika).
Einfaldleiki og samsetning máltíðar útfrá næringu og innihaldi.
Hvað einkennir gæða matvæli þegar kemur að þínu mataræði? Skiptir t.d. máli hvort varan er fersk eða unnin, með viðbættum efnum eða annað slíkt?
Hún verður að vera hrein og ekki verra ef hún er fersk en einnig er mikilvægt að hafa í huga að margt er nýtilegt þó það sé útlitsgallað og/eða ekki glænýtt og forðast að henda nýtilegum mat.
Er eitthvað sem þú saknar sérstaklega mikið úr þínu fyrra mataræði? Hvers vegna?
Nei
Hversu oft eldarðu mat heima hjá þér? Hvað þarf að vera til staðar í eldhúsinu svo þú getir farið eftir þínu mataræði? (Sérstök áhöld eða tæki, ákveðið mikið pláss eða annað?)
Þarf ekkert pláss og gæti eldað á prímus allajafna, enda vön að bjóða upp á algjörar veislur í tjaldútilegum. Ég elda oft en ekki þegar það er hægt að nýta afganga en oft elda ég þó algjörlega nýja máltíð úr afgöngum, svo eru stundum snarldagar eða föstur.
Ferðu oft út að borða? Hvert þá helst? Er auðvelt eða erfitt að panta mat á veitingastöðum sem hentar þínu mataræði?
Ekki oft út að borða en það er einfalt að finna eitthvað á flestum stöðum með smá útskýringum og tilfærslum á matseðlinum.
Hverjar eru helstu hindranir sem þú hefur rekist á í daglegu lífi þegar kemur að mataræði þínu? Hvað myndi gera þér enn auðveldara fyrir að fara eftir þínu mataræði?
Hversu mikið er til af unnum matvælum og hversu oft er búið að eyðuleggja matvöru með óþarfa aukaefnum.
Lýstu heimilisaðstæðum þínum. (Hversu margir búa á heimilinu? Eru börn á heimilinu? O.s.frv.). Fara allir á heimilinu eftir sama mataræði og þú? Ef ekki, hvernig hefur það áhrif?
Við erum fjögur fullorðin og allir borða það sem ég elda en borða þó aukalega ýmislegt sem er ekki í boði á mínum borðum en er þeirra val. Það hefur engin áhrif enda hver og einn sjálfráður og enginn að gera athugasemdir eða skipta sér af matarræði annarra. En greina má aukinn metnað annarra fjölskyldumeðlima til að sleppa ýmsu óhollu á köflum en hver og einn þarf að finna sína leið í þessum málum. En það er aðallega matarsóun sem við sammælumst um.
Upplifir þú stuðning eða gagnrýni frá fjölskyldu, vinum eða vinnu/skólafélögum varðandi þitt mataræði? Skiptir það þig máli? Geturðu gefið dæmi?
Mikinn stuðning þó að í fyrstu hafi eldri foreldrar efast en hafa nú algjörlega snúið við blaðinu. Vinir og vinnufélagar eru aðallega forvitnir og áhugasamir sérstaklega þegar árangurinn leynir sér ekki. Og auðvitað skiptir það máli en við styðjum hvort annað í flestu í fjölskyldunni.
Skipta matarhefðir þig máli, t.d. við hátíðahöld? Hefur þú þurft að aðlaga hefðir að mataræði þínu? Hvernig þá?
Það er einfalt að aðlaga hefðir og hátíðir og snýst aðallega um að sleppa sumu og aðlaga annað.
Hvað með veislur og matarboð? Þarftu að gera sérstakar ráðstafanir því tengt? Hvernig viðhorf hefur þú upplifað frá gestgjöfum eða öðrum gestum? Nefndu endilega dæmi.
Það er alltaf eitthvað sem hægt er að borða og svo má gera einstaka undantekningar en það kemur þó fyrir að ég taki eitthvað með mér og fólk er þá forvitið og spennt að prufa en fordómarnir koma aðallega frá eldra fólki.
Hefur þú tekið eftir sérstökum viðhorfum eða öðru tengdu mataræði þínu út frá kyni þínu? Ef svo er væri gagnlegt að fá dæmi.
Nei
Hreint mataræði algjörlega laust við aukaefni eða óskýr innihaldsefni. Einfalt með áherslu á nýtingu hráefna með matarsóun að leiðarljósi.
Hversu lengi hefur þú aðhyllst þetta mataræði?
Ca. 10 ár
Hvað varð til þess að þú snerir þér að þessu mataræði? Hverjar eru helstu ástæðurnar að baki ákvörðuninni og hvers vegna heldurðu þig við það?
Áhyggjur af umhverfi og náttúru vegna matarsóunar og skorti á sjálfbærni í flestri framleiðslu og neysluvenjum.
Hvar heyrðirðu fyrst um þetta mataræði? Hvernig átti breytingin sér stað? Skyndilega eða smám saman?
Þetta var eiginlega eitthvað sem ég tók úr öllum áttum út frá áhuga á umhverfisvernd og matarræði tengdu heilsu. Þetta gerðist svo smám saman með aukinni sjálfsfræðslu og meðvitund um eigið hlutverk og framlag til samfélags og náttúru ásamt augljósum heilsufarslegum ávinningi. Ég hætti að versla eins framarlega og hægt öll unnin matvæli og fór að einfalda máltíðir og elda allt frá grunni.
Hafa áherslur þínar eða viðhorf eitthvað breyst síðan þú byrjaðir á þessu mataræði? Geturðu gefið dæmi?
Verð alltaf ákveðnari í að halda þessu áfram enda ávinningurinn tvímælalaus. Heilsufar og hamingja í húfi.
Hefurðu upplifað einhverjar breytingar á þér sjálfri/sjálfum/sjálfu í kjölfarið á breyttu mataræði? T.d. breytingar á líðan (líkamlegri eða andlegri), bragðskyni, hegðun, áhugamálum eða félagslífi? Ef svo er, geturðu lýst breytingunum eða gefið dæmi?
Heilsa betri, bólgur og liðverkir á bak og burt. Mikið orkumeiri og andlega hressari. Sjaldnar lasin og laus við óþarfa höfuðverki. Skýrari í hugsun og á betra með einbeitingu og úthald.
Hvar verslar þú í matinn dags daglega? Hvað ræður því hvaða vörur rata í innkaupakörfuna? (Skiptir t.d. verðlag máli? Uppruni vörunnar? En markaðssetning og auglýsingar? Upplýsingar á pakkningum? Uppröðun í búðinni?)
Aðallega hreinar afurðir eins og kjöt, kjúkling og fisk án allra aukaefna og helst lífrænt vottað. Mikið grænmeti og þá helst trefjaríkt. Mikið af hnetum og fræjum. Verðlag skiptir líka máli en mestu skiptir að kaupa aldrei of mikið til að komast hjá því að eitthvað skemmist. Ég vel oft útlitsgallað og/eða vöru sem nálgast síðasta söludag til að það endi ekki í ruslinu og þá er það í matinn þann daginn eða ég nýti það og frysti. Markaðsetning skiptir litlu máli enda er einfaldleikinn í fyrirrúmi og hrifnust er ég ef varan er í sem minnstun umbúðum og helst í engum. Upplýsingar á vörum skipta máli en ennfremur kaupi ég ekkert sem hefur of mörg innihaldsefni í innihaldslýsingu, þá er hún ekki hrein að mínu mati og ofunnin.
Hvernig er aðgengi þar sem þú býrð að þeim mat eða hráefnum sem þú þarft til að geta farið eftir þínu mataræði?
Mjög góð.
Hversu mikinn áhuga hefur þú á mat og matargerð almennt? Er matur mikilvægur í þínu lífi? Hversu miklum tíma eyðir þú í að hugsa um, laga og neyta matar? Finnst þér gaman að prófa nýjar uppskriftir, eða jafnvel finna upp þínar eigin
Mikinn áhuga og hef jafnframt gaman að því að búa til nýjar uppskriftir og finna nýjar leiðir til að nýta matinn betur. Matur er þó fyrir mér fyrst og fremst næring en einnig samvera með fjölskyldu bæði við undirbúning og neyslu eins og ritual eða helgisiður sem sameinar fjölskylduna.
Hvað einkennir góðan mat? (T.d. hvað varðar bragð, lykt, áferð, útlit eða aðra eiginleika).
Einfaldleiki og samsetning máltíðar útfrá næringu og innihaldi.
Hvað einkennir gæða matvæli þegar kemur að þínu mataræði? Skiptir t.d. máli hvort varan er fersk eða unnin, með viðbættum efnum eða annað slíkt?
Hún verður að vera hrein og ekki verra ef hún er fersk en einnig er mikilvægt að hafa í huga að margt er nýtilegt þó það sé útlitsgallað og/eða ekki glænýtt og forðast að henda nýtilegum mat.
Er eitthvað sem þú saknar sérstaklega mikið úr þínu fyrra mataræði? Hvers vegna?
Nei
Hversu oft eldarðu mat heima hjá þér? Hvað þarf að vera til staðar í eldhúsinu svo þú getir farið eftir þínu mataræði? (Sérstök áhöld eða tæki, ákveðið mikið pláss eða annað?)
Þarf ekkert pláss og gæti eldað á prímus allajafna, enda vön að bjóða upp á algjörar veislur í tjaldútilegum. Ég elda oft en ekki þegar það er hægt að nýta afganga en oft elda ég þó algjörlega nýja máltíð úr afgöngum, svo eru stundum snarldagar eða föstur.
Ferðu oft út að borða? Hvert þá helst? Er auðvelt eða erfitt að panta mat á veitingastöðum sem hentar þínu mataræði?
Ekki oft út að borða en það er einfalt að finna eitthvað á flestum stöðum með smá útskýringum og tilfærslum á matseðlinum.
Hverjar eru helstu hindranir sem þú hefur rekist á í daglegu lífi þegar kemur að mataræði þínu? Hvað myndi gera þér enn auðveldara fyrir að fara eftir þínu mataræði?
Hversu mikið er til af unnum matvælum og hversu oft er búið að eyðuleggja matvöru með óþarfa aukaefnum.
Lýstu heimilisaðstæðum þínum. (Hversu margir búa á heimilinu? Eru börn á heimilinu? O.s.frv.). Fara allir á heimilinu eftir sama mataræði og þú? Ef ekki, hvernig hefur það áhrif?
Við erum fjögur fullorðin og allir borða það sem ég elda en borða þó aukalega ýmislegt sem er ekki í boði á mínum borðum en er þeirra val. Það hefur engin áhrif enda hver og einn sjálfráður og enginn að gera athugasemdir eða skipta sér af matarræði annarra. En greina má aukinn metnað annarra fjölskyldumeðlima til að sleppa ýmsu óhollu á köflum en hver og einn þarf að finna sína leið í þessum málum. En það er aðallega matarsóun sem við sammælumst um.
Upplifir þú stuðning eða gagnrýni frá fjölskyldu, vinum eða vinnu/skólafélögum varðandi þitt mataræði? Skiptir það þig máli? Geturðu gefið dæmi?
Mikinn stuðning þó að í fyrstu hafi eldri foreldrar efast en hafa nú algjörlega snúið við blaðinu. Vinir og vinnufélagar eru aðallega forvitnir og áhugasamir sérstaklega þegar árangurinn leynir sér ekki. Og auðvitað skiptir það máli en við styðjum hvort annað í flestu í fjölskyldunni.
Skipta matarhefðir þig máli, t.d. við hátíðahöld? Hefur þú þurft að aðlaga hefðir að mataræði þínu? Hvernig þá?
Það er einfalt að aðlaga hefðir og hátíðir og snýst aðallega um að sleppa sumu og aðlaga annað.
Hvað með veislur og matarboð? Þarftu að gera sérstakar ráðstafanir því tengt? Hvernig viðhorf hefur þú upplifað frá gestgjöfum eða öðrum gestum? Nefndu endilega dæmi.
Það er alltaf eitthvað sem hægt er að borða og svo má gera einstaka undantekningar en það kemur þó fyrir að ég taki eitthvað með mér og fólk er þá forvitið og spennt að prufa en fordómarnir koma aðallega frá eldra fólki.
Hefur þú tekið eftir sérstökum viðhorfum eða öðru tengdu mataræði þínu út frá kyni þínu? Ef svo er væri gagnlegt að fá dæmi.
Nei
Spurningaskrá
Aðfangategund