Aðrar upplýsingar
Kyn / Fæðingarár heimildarmanns
Kona (Aldur ekki skilgreindur)
Ártal
Sent dags: 09.03.2015
Safnnúmer
Safnnúmer B: 2015-1-115
Staður
Núverandi sveitarfélag: Sveitarfélagið Hornafjörður, Sveitarfélagið Hornafjörður
Spurningaskrá / Svör
Allar spurningar
Það er alltaf vandaverk að fjalla um sína nánustu. Ég reyni að segja frá ömmu minni, eins og hún og hennar framkoma er í mínu minni. Móðuramma mín hét Steinlaug Ólafsdóttir f.1860. Andaðist í ágúst 1936. Þá var ég á fjórða ári. Ég man ekki eftir henni. Hún eignaðist 14 börn með eiginmanni sínum. Móðir mín var yngst af þessum barnahóp f.1904. Steinlaug amma mín dvaldi síðustu árin hjá syni sínum Ólafi í Lónssveit. Í dagbók er svo skrifað. Ragnar (þ.e faðir minn) kom um kvöldið með Sigurbjörgu litlu, sem verður hér einhverja daga. Á morgun ætla foreldrar hennar að vera uppi í Lóni, við jarðarför Steinlaugar heitinnar Ólafsdóttur. Svo þarna var ég komin til föðurömmu minnar Sigríðar Eymundsd. Hún var fædd 28.des 1865, en andaðist 23.nóv.1958. Fyrsta minning mín frá veru minni hjá minni var að hún var að hátta mig.
Ég svaf fyrir ofan ömmu í rúminu hennar. Man vel að sængurverið var ljósrósótt, ég var í bleikum náttkjól og amma mín var að láta mig fara með faðir vorið. Annað man ég ekki frá þessari heimsókn. Amma mín var hávaxin og bein í baki alla tíð. Höfðingleg í fasi. Ósjálfrátt var borin virðing fyrir henni. Sigríður og móðir hennar Halldóra Stefánsd. Amma mín og langamma fá þessa lýsingu í konurímum, sem ortar voru á góu um húsfreyjur í Nesjahrepp.
Kát Sigríður kaffi býður lýðum Í Lækjanesi laglegt bú Laus frá slysi greinir sú
Eldar rúnar[?] eikin fín Eymund hittir auðnargná Ei hann villist henni frá.
Ég man ömmu gráhærða, með skipt í miðju og fléttað hárið. Á myndum, sem teknar voru í Canada af ömmu þar er hún í síðum kjólum, með uppsett hár á annarri myndinni einnig með hatt. Hún bjó í Canada í sex ár. Annars gekk amma aldrei í kjól í mínu minni. Hún var ætíð í svörtu pilsi, í svokallaðri dagtreyju. Treyjan var hneppt að framan, með kraga, löngum ermum, með líningu. Ef kalt var þá setti hún á sig útprjónað. Herðarsjal. Treyjurnar voru fóðraðar. En til spari átti hún peysuföt. Hún saumaði sín föt sjálf. Það var mikil reglusemi á heimili ömmu. Allt á sínum stað.
Amma var mikil húsmóðir. Bakaði góð brauð og fallegar smákökur. Eldaði góðan og mikinn mat. Allt hreint og fágað. Hún var orðlögð myndar og rausnarkona. Hún lagði líka fallega á borð.
Þegar ég hugsa til baka, þá var bæði gaman og fróðlegt að kynnast svona heimili, eins og ömmuheimili var. Það var einnig tónlist á ömmuheimili. Sonur hennar spilaði á fiðlu og harmonikku. Líka var fóstursonur hennar, sem spilaði á harmonikku. Þá kom oft maður í heimsókn með nikkuna sína og þeir fóstursonur ömmu og hann æfðu sig í að spila saman, því að þeir spiluðu á böllum. Svo var líka grammifónn á heimilinu. Þegar ég varð eldri og var í heimsókn hjá ömmu, svaf ég ein í herbergi. Í því var rúm, með þykkri og mjúkri sæng, einnig nokkuð stórt borð, með skúffu. Skápur frítt standandi. Í honum voru sængurföt heimilisins geymd. Þar var líka þvottagrind á henni var vaskafat, til að þvo sér úr, svo var sápuskál og vatnskanna, handklæði hékk á snaga þar hjá. Veggir herbergisins voru blámálaðir, en loftið hvítmálað. Þegar ég svo var háttuð, kom amma alltaf með hvíta emileraða könnu, fulla af rúsínum handa mér. Sem ég svo maulaði í mestu makindum og af ánægju. Svo bauð amma mér góða nótt með kossi á kinn. Þegar amma var að hræra í jólaköku, sat ég hjá henni á bekknum og nældi mér í eina og eina rúsínu úr deiginu. Margar smáminningar er gott að geyma í huga sér. Amma mín var mjög góð við mig og hugsaði um mig af alúð. Hún var samt ekki alltaf að kyssa eða knúsa mann, nema þegar við heilsuðumst og kvöddumst og buðum góða nótt.
Í ömmuhúsi voru mér gefnar ýmsar gjafir. Hún gaf mér fallega nælu sem var fiðrildi allavega á litinn og lítinn sætan postulínsgrís, sem ég á enn. Líka voru dönsk blöð, sem mér áskotnaðist þarna t.d. Hjemmet, Familie Journal og Tempo. Í þeim voru myndasögur eins og Bamse fra Eventyrland, Willy paa eventyr. Ofl. Rúsínan í pylsuendanum voru þó lísudúkkurnar í þessum og fötin á þær. Þetta klippti ég úr blöðunum. Tíndi lísurnar á pappaspjald, og svo teiknaði ég fleiri föt á þær og litaði þau með litunum mínum. Í ömmuhúsi var mér gefinn lírukassi, margar plötur fylgdu, þær voru úr einhvers konar málmi. Mörg falleg lög á þeim. Sveif er á lírukassanum, sem þurfti sífellt að snúa til að tónlistin nyti sín.
Í einu afmælisboði mínu voru vinkonur og einn strákur. Við stelpurnar létum strákinn sjá um að spila á lírukassann, en dönsuðum svo hinar ánægðustu eftir þessari músík. Strákurinn var ánægður með starfið og var hinn hreyknasti. Allir eru glaðir og ánægðir. Ömmubróðir minn tálgaði handa mér hest og kú. Hesturinn var rauður, með svart fax og tagl, en kýrin hvít hornin hennar voru tálguð úr kýrhorni og á henni var júgur og spenar. Í ömmuhúsi var mikið sagað út. Það voru hillur, statíf fyrir vatnsglas og tannbursta. Munstrin voru öll úr þessum dönsku blöðum. Amma mín hætti búskap 1952 og flutti þá til foreldra minna. Þegar ég eignaðist mín tvö fyrstu börn, þá hafði hún mikla ánægju af þeim. Sat með þau og réri sér og sönglaði við þau. Svo að þá var hún orðin langamma. Þetta eru yndislegar minningar um ömmu mína og heimili hennar. Mikið fleiri minningar rifjast upp við þetta stutta yfirlit.
Mér finnst ég þurfa að minnast annarrar konu, sem ólst upp á heimili foreldra Siggu minnar, eins og ég kallaði hana. Hún var mér eins og amma. Svo góð við mig og bar umhyggju fyrir mér. Sigga var kát og glöð kona, hafði aldrei gifst eða eignast börn. Hún gaf mér alltaf afmælis og jólagjafir. Oft voru það bækur, spil eða efni í kjól og falleg kort. Hún spilaði oft við mig Gosa. Eitt sinn gaf hún mér fallega slæðu með rósum í hornunum og tvo brúna hárkamba. Svo fór ég í heimsókn til vinkvenna minna og við urðum að spila, en slæðan var niðri. Þegar ég var að fara heim og tók slæðuna, þá var búið að klippa rósirnar úr. Veit aldrei hver þar var að verki.
Mér þótti svo vænt um slæðuna frá Siggu minni, en svona fór það. Hún Sigga var einstök gæðamanneskja alltaf að hjálpa öðrum. Eitt sinn þegar ég var í Lækjanesi hjá ömmu þá týndist ég. Komið myrkur. Barnið fannst hvergi í húsinu svo var farið að leita úti. Þá sat ég á tröppunum við aðalinnganginn, og amma sagði.“Hvað ertu að gera þarna barn“. Ég sagði víst að ég væri bara að tala við karlinn í tunglinu. Ég man ekki eftir þessu en amma sagði mér þetta löngu seinna.
Það er alltaf vandaverk að fjalla um sína nánustu. Ég reyni að segja frá ömmu minni, eins og hún og hennar framkoma er í mínu minni. Móðuramma mín hét Steinlaug Ólafsdóttir f.1860. Andaðist í ágúst 1936. Þá var ég á fjórða ári. Ég man ekki eftir henni. Hún eignaðist 14 börn með eiginmanni sínum. Móðir mín var yngst af þessum barnahóp f.1904. Steinlaug amma mín dvaldi síðustu árin hjá syni sínum Ólafi í Lónssveit. Í dagbók er svo skrifað. Ragnar (þ.e faðir minn) kom um kvöldið með Sigurbjörgu litlu, sem verður hér einhverja daga. Á morgun ætla foreldrar hennar að vera uppi í Lóni, við jarðarför Steinlaugar heitinnar Ólafsdóttur. Svo þarna var ég komin til föðurömmu minnar Sigríðar Eymundsd. Hún var fædd 28.des 1865, en andaðist 23.nóv.1958. Fyrsta minning mín frá veru minni hjá minni var að hún var að hátta mig.
Ég svaf fyrir ofan ömmu í rúminu hennar. Man vel að sængurverið var ljósrósótt, ég var í bleikum náttkjól og amma mín var að láta mig fara með faðir vorið. Annað man ég ekki frá þessari heimsókn. Amma mín var hávaxin og bein í baki alla tíð. Höfðingleg í fasi. Ósjálfrátt var borin virðing fyrir henni. Sigríður og móðir hennar Halldóra Stefánsd. Amma mín og langamma fá þessa lýsingu í konurímum, sem ortar voru á góu um húsfreyjur í Nesjahrepp.
Kát Sigríður kaffi býður lýðum Í Lækjanesi laglegt bú Laus frá slysi greinir sú
Eldar rúnar[?] eikin fín Eymund hittir auðnargná Ei hann villist henni frá.
Ég man ömmu gráhærða, með skipt í miðju og fléttað hárið. Á myndum, sem teknar voru í Canada af ömmu þar er hún í síðum kjólum, með uppsett hár á annarri myndinni einnig með hatt. Hún bjó í Canada í sex ár. Annars gekk amma aldrei í kjól í mínu minni. Hún var ætíð í svörtu pilsi, í svokallaðri dagtreyju. Treyjan var hneppt að framan, með kraga, löngum ermum, með líningu. Ef kalt var þá setti hún á sig útprjónað. Herðarsjal. Treyjurnar voru fóðraðar. En til spari átti hún peysuföt. Hún saumaði sín föt sjálf. Það var mikil reglusemi á heimili ömmu. Allt á sínum stað.
Amma var mikil húsmóðir. Bakaði góð brauð og fallegar smákökur. Eldaði góðan og mikinn mat. Allt hreint og fágað. Hún var orðlögð myndar og rausnarkona. Hún lagði líka fallega á borð.
Þegar ég hugsa til baka, þá var bæði gaman og fróðlegt að kynnast svona heimili, eins og ömmuheimili var. Það var einnig tónlist á ömmuheimili. Sonur hennar spilaði á fiðlu og harmonikku. Líka var fóstursonur hennar, sem spilaði á harmonikku. Þá kom oft maður í heimsókn með nikkuna sína og þeir fóstursonur ömmu og hann æfðu sig í að spila saman, því að þeir spiluðu á böllum. Svo var líka grammifónn á heimilinu. Þegar ég varð eldri og var í heimsókn hjá ömmu, svaf ég ein í herbergi. Í því var rúm, með þykkri og mjúkri sæng, einnig nokkuð stórt borð, með skúffu. Skápur frítt standandi. Í honum voru sængurföt heimilisins geymd. Þar var líka þvottagrind á henni var vaskafat, til að þvo sér úr, svo var sápuskál og vatnskanna, handklæði hékk á snaga þar hjá. Veggir herbergisins voru blámálaðir, en loftið hvítmálað. Þegar ég svo var háttuð, kom amma alltaf með hvíta emileraða könnu, fulla af rúsínum handa mér. Sem ég svo maulaði í mestu makindum og af ánægju. Svo bauð amma mér góða nótt með kossi á kinn. Þegar amma var að hræra í jólaköku, sat ég hjá henni á bekknum og nældi mér í eina og eina rúsínu úr deiginu. Margar smáminningar er gott að geyma í huga sér. Amma mín var mjög góð við mig og hugsaði um mig af alúð. Hún var samt ekki alltaf að kyssa eða knúsa mann, nema þegar við heilsuðumst og kvöddumst og buðum góða nótt.
Í ömmuhúsi voru mér gefnar ýmsar gjafir. Hún gaf mér fallega nælu sem var fiðrildi allavega á litinn og lítinn sætan postulínsgrís, sem ég á enn. Líka voru dönsk blöð, sem mér áskotnaðist þarna t.d. Hjemmet, Familie Journal og Tempo. Í þeim voru myndasögur eins og Bamse fra Eventyrland, Willy paa eventyr. Ofl. Rúsínan í pylsuendanum voru þó lísudúkkurnar í þessum og fötin á þær. Þetta klippti ég úr blöðunum. Tíndi lísurnar á pappaspjald, og svo teiknaði ég fleiri föt á þær og litaði þau með litunum mínum. Í ömmuhúsi var mér gefinn lírukassi, margar plötur fylgdu, þær voru úr einhvers konar málmi. Mörg falleg lög á þeim. Sveif er á lírukassanum, sem þurfti sífellt að snúa til að tónlistin nyti sín.
Í einu afmælisboði mínu voru vinkonur og einn strákur. Við stelpurnar létum strákinn sjá um að spila á lírukassann, en dönsuðum svo hinar ánægðustu eftir þessari músík. Strákurinn var ánægður með starfið og var hinn hreyknasti. Allir eru glaðir og ánægðir. Ömmubróðir minn tálgaði handa mér hest og kú. Hesturinn var rauður, með svart fax og tagl, en kýrin hvít hornin hennar voru tálguð úr kýrhorni og á henni var júgur og spenar. Í ömmuhúsi var mikið sagað út. Það voru hillur, statíf fyrir vatnsglas og tannbursta. Munstrin voru öll úr þessum dönsku blöðum. Amma mín hætti búskap 1952 og flutti þá til foreldra minna. Þegar ég eignaðist mín tvö fyrstu börn, þá hafði hún mikla ánægju af þeim. Sat með þau og réri sér og sönglaði við þau. Svo að þá var hún orðin langamma. Þetta eru yndislegar minningar um ömmu mína og heimili hennar. Mikið fleiri minningar rifjast upp við þetta stutta yfirlit.
Mér finnst ég þurfa að minnast annarrar konu, sem ólst upp á heimili foreldra Siggu minnar, eins og ég kallaði hana. Hún var mér eins og amma. Svo góð við mig og bar umhyggju fyrir mér. Sigga var kát og glöð kona, hafði aldrei gifst eða eignast börn. Hún gaf mér alltaf afmælis og jólagjafir. Oft voru það bækur, spil eða efni í kjól og falleg kort. Hún spilaði oft við mig Gosa. Eitt sinn gaf hún mér fallega slæðu með rósum í hornunum og tvo brúna hárkamba. Svo fór ég í heimsókn til vinkvenna minna og við urðum að spila, en slæðan var niðri. Þegar ég var að fara heim og tók slæðuna, þá var búið að klippa rósirnar úr. Veit aldrei hver þar var að verki.
Mér þótti svo vænt um slæðuna frá Siggu minni, en svona fór það. Hún Sigga var einstök gæðamanneskja alltaf að hjálpa öðrum. Eitt sinn þegar ég var í Lækjanesi hjá ömmu þá týndist ég. Komið myrkur. Barnið fannst hvergi í húsinu svo var farið að leita úti. Þá sat ég á tröppunum við aðalinnganginn, og amma sagði.“Hvað ertu að gera þarna barn“. Ég sagði víst að ég væri bara að tala við karlinn í tunglinu. Ég man ekki eftir þessu en amma sagði mér þetta löngu seinna.
Spurningaskrá
Aðfangategund
Efnisorð / Heiti