Aðrar upplýsingar
Kyn / Fæðingarár heimildarmanns
Kona (1954)
Ártal
Sent dags: 09.03.2015
Safnnúmer
Safnnúmer B: 2015-1-22
Staður
Núverandi sveitarfélag: Fjallabyggð, Fjallabyggð
Spurningaskrá / Svör
Allar spurningar
Reykjavík í febrúar 2016
Amma mín hét Friðgerður Rannveig Guðmundsdóttir og fæddist að Kirkjubóli í Korpudal í Önundafirði þ. 19. Okt. 1887. Hún lést árið 1972, þá 85 ára gömul.
Hún bjó lengst af á Siglufirði ásamt afa mínum, sem þar var bæjarfógeti. Ævistarf hennar var því húsmóðir og bæjarfógetafrú, með öllum þeim skyldum sem þessum „embættum“ fylgdu.
Foreldrar hennar þurftu að gefa hana frá sér aðeins 3ja vikna gamla. Þau voru vinnuhjú á bænum og sáu enga möguleika að geta annast hana. Móðursystir hennar tók við henni á bæ rétt við Súðavík. Þangað var hún borin 3ja vikna í kommóðuskúffu, eftir því sem mér var sagt. Þetta fannst mér afar athyglisvert og þykir enn. Þetta var langur vegur yfir holt og heiðar og væntanlega erfitt í þeim árstíma, sem þetta var, eða í nóvember. Þarna ku hún hafa dvalið fyrstu 6 ár ævi sinnar.
Eftir það fluttist hún til Súðavíkur, þar sem nýtt fólk tók við henni og hún fékk einhverja skólagöngu. Ég held að þar hafi hún verið hjá góðu fólki.
Til Reykjavíkur fór hún einnig og vann þar við verslunarstörf og síðar var hún við nám í Kvennaskólanum í Reykjavík. Þrátt fyrir erfið skilyrði, þegar hún fæðist, má segja að hún hafi átt ágæt uppvaxtarár, eða alla vega hef ég ekki heyrt neitt annað.
Hún fór síðan aftur vestur og nú á Ísafjörð, þar sem hún kynntist afa mínum og þar bjuggu þau í nokkur ár áður en þau fluttu til Siglufjarðar, þar sem afi minn fékk bæjarfógetastöðu. Þar hafði hún í nógu að snúast við barneignir og gestagang og varði ævi sinni þarna, þar til hún fluttist til Reykjavíkur í kringum 1950.
Hún þurfti að taka á móti ýmsu fyrirfólki, sem bæjarfógetafrú eins og t.d. danska konungnum og hans drottningu og mér hefur verið tjáð að gestrisni hennar og myndarskapur hafi ávallt verið til fyrirmyndar. Til útlanda fór hún aldrei sjálf.
Minningar mínar tengdar henni ömmu eru einungis góðar og afskaplega ljúfar.
Sem barn davldi ég oft hjá henni um helgar og átti þar góðar stundir. Hún kenndi mér margt, t.d. vísur og ljóð, svo sem „Fuglinn í fjörunni“ og „fagur fiskur í sjó“, þar sem handarbakið var strokið samtímis. Svo las hún fyrir mig. Hún gaf mér fallegar bækur, sem ég á enn. Í þeim voru sögur fyrir börn, þar sem kristin gildi voru í hávegum höfð. Ég held enn upp á sumar af þeim sögum, sem þar eru að finna. Bókina „Lata stelpa“ fékk ég einnig frá henni. Lata stelpan, sem var ljót og skítug, en varð svo falleg og hrein. Hún gaf sér góðan tíma í að tala við mig og almennt að sinna mér. Ég man t.d. eftir, þegar hún saumaði/prjónaði dúkkuföt handa mér og síðan bjó hún til bolta. Saumaði úr velúrefni og fyllti með einhverju. Þetta þótti mér skrítið. Ég sá þetta hvergi annars staðar. Amma mín klæddist daglega í upphlut og var gaman að fá að fikta í skrautinu á honum, sitja í kjöltu hennar og um leið heyra hana segja eitthvað fallegt og gott.
Hún var örlát við mig og gaf mér alltaf fallegar gjafir á afmælum og jólum. Hún veitti mér mikið öryggi, mér þótti gott að vera hjá henni. Afi minn hins vegar var orðinn það lélegur til heilsu á þessum tíma, að samskipti við hann voru ekki að neinu marki.
Þegar ég svo nálgast unglingsárin, þá var hún sjálf orðin frekar léleg til heilsunnar og samband mitt við hana einhvern veginn dvínaði. Ég minnist þess ekki að hafa nokkur tíma rætt jafnréttismál við hana, enda þau ekki í mikilli umræðu á þessum tíma ((1960-1970). Hvaða áhrif hún hafði á líf mitt, veit ég ekki. Kannski gildi kristinnar trúar, hún lét mig lesa faðirvorið áður en ég fór að sofa. Menntun kvenna var ekki í umræðunni. Hún lét mig heldur ekki heyra mikið um skoðanir sínar. Hún var landsbyggðarkona og studdi Framsóknarflokkinn, eftir því sem ég best veit.
Það sem eftir stendur í minningunni er góð kona, sem sinnti mér af stakri natni og hlýju.
[1]
Reykjavík í febrúar 2016
Amma mín hét Friðgerður Rannveig Guðmundsdóttir og fæddist að Kirkjubóli í Korpudal í Önundafirði þ. 19. Okt. 1887. Hún lést árið 1972, þá 85 ára gömul.
Hún bjó lengst af á Siglufirði ásamt afa mínum, sem þar var bæjarfógeti. Ævistarf hennar var því húsmóðir og bæjarfógetafrú, með öllum þeim skyldum sem þessum „embættum“ fylgdu.
Foreldrar hennar þurftu að gefa hana frá sér aðeins 3ja vikna gamla. Þau voru vinnuhjú á bænum og sáu enga möguleika að geta annast hana. Móðursystir hennar tók við henni á bæ rétt við Súðavík. Þangað var hún borin 3ja vikna í kommóðuskúffu, eftir því sem mér var sagt. Þetta fannst mér afar athyglisvert og þykir enn. Þetta var langur vegur yfir holt og heiðar og væntanlega erfitt í þeim árstíma, sem þetta var, eða í nóvember. Þarna ku hún hafa dvalið fyrstu 6 ár ævi sinnar.
Eftir það fluttist hún til Súðavíkur, þar sem nýtt fólk tók við henni og hún fékk einhverja skólagöngu. Ég held að þar hafi hún verið hjá góðu fólki.
Til Reykjavíkur fór hún einnig og vann þar við verslunarstörf og síðar var hún við nám í Kvennaskólanum í Reykjavík. Þrátt fyrir erfið skilyrði, þegar hún fæðist, má segja að hún hafi átt ágæt uppvaxtarár, eða alla vega hef ég ekki heyrt neitt annað.
Hún fór síðan aftur vestur og nú á Ísafjörð, þar sem hún kynntist afa mínum og þar bjuggu þau í nokkur ár áður en þau fluttu til Siglufjarðar, þar sem afi minn fékk bæjarfógetastöðu. Þar hafði hún í nógu að snúast við barneignir og gestagang og varði ævi sinni þarna, þar til hún fluttist til Reykjavíkur í kringum 1950.
Hún þurfti að taka á móti ýmsu fyrirfólki, sem bæjarfógetafrú eins og t.d. danska konungnum og hans drottningu og mér hefur verið tjáð að gestrisni hennar og myndarskapur hafi ávallt verið til fyrirmyndar. Til útlanda fór hún aldrei sjálf.
Minningar mínar tengdar henni ömmu eru einungis góðar og afskaplega ljúfar.
Sem barn davldi ég oft hjá henni um helgar og átti þar góðar stundir. Hún kenndi mér margt, t.d. vísur og ljóð, svo sem „Fuglinn í fjörunni“ og „fagur fiskur í sjó“, þar sem handarbakið var strokið samtímis. Svo las hún fyrir mig. Hún gaf mér fallegar bækur, sem ég á enn. Í þeim voru sögur fyrir börn, þar sem kristin gildi voru í hávegum höfð. Ég held enn upp á sumar af þeim sögum, sem þar eru að finna. Bókina „Lata stelpa“ fékk ég einnig frá henni. Lata stelpan, sem var ljót og skítug, en varð svo falleg og hrein. Hún gaf sér góðan tíma í að tala við mig og almennt að sinna mér. Ég man t.d. eftir, þegar hún saumaði/prjónaði dúkkuföt handa mér og síðan bjó hún til bolta. Saumaði úr velúrefni og fyllti með einhverju. Þetta þótti mér skrítið. Ég sá þetta hvergi annars staðar. Amma mín klæddist daglega í upphlut og var gaman að fá að fikta í skrautinu á honum, sitja í kjöltu hennar og um leið heyra hana segja eitthvað fallegt og gott.
Hún var örlát við mig og gaf mér alltaf fallegar gjafir á afmælum og jólum. Hún veitti mér mikið öryggi, mér þótti gott að vera hjá henni. Afi minn hins vegar var orðinn það lélegur til heilsu á þessum tíma, að samskipti við hann voru ekki að neinu marki.
Þegar ég svo nálgast unglingsárin, þá var hún sjálf orðin frekar léleg til heilsunnar og samband mitt við hana einhvern veginn dvínaði. Ég minnist þess ekki að hafa nokkur tíma rætt jafnréttismál við hana, enda þau ekki í mikilli umræðu á þessum tíma ((1960-1970). Hvaða áhrif hún hafði á líf mitt, veit ég ekki. Kannski gildi kristinnar trúar, hún lét mig lesa faðirvorið áður en ég fór að sofa. Menntun kvenna var ekki í umræðunni. Hún lét mig heldur ekki heyra mikið um skoðanir sínar. Hún var landsbyggðarkona og studdi Framsóknarflokkinn, eftir því sem ég best veit.
Það sem eftir stendur í minningunni er góð kona, sem sinnti mér af stakri natni og hlýju.
[1]
Spurningaskrá
Aðfangategund
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Amma