Aðrar upplýsingar
Kyn / Fæðingarár heimildarmanns
Kona (1945)
Ártal
Sent dags: 09.03.2015
Safnnúmer
Safnnúmer B: 2015-1-18
Staður
Núverandi sveitarfélag: Reykjanesbær, Reykjanesbær
Spurningaskrá / Svör
Allar spurningar
Stefanía Sigríður Stefánsdóttir, langamma mín í föðurætt.
Stefanía Sigríður var dóttir Stefáns Ólafssonar hreppstjóra í Hvammkoti í Kópavogi og Guðríðar Jónsdóttur konu hans. Þau komu af Suðurnesjum.
Stefanía fæddist 10. des. 1857 í Hvammkoti. Hún var þriðja barn foreldra sinna – hin tvö dóu á fyrsta ári 1855 og 1856.
Stefanía sá aldrei föður sinn því hann lést í maí 1857.
Stefanía ólst upp hjá móður sinni á Vatnsnesi við Keflavík, en Guðríður gerðist ráðskona hjá Jóni Nikulássyni ríkisbónda þar. Hann átti eina dóttur á svipuðum aldri og Stefanía. Hlutu þær góða menntun í uppvextinum. Stefanía hafði fallega söngrödd og var til þess tekið hve vel hún lék og söng í Nýársnóttinn, sem sett var upp í Keflavík veturinn 1884-1885. Var þessi sýning lengi í minnum höfð og það hve falleg Stefanía var, tíguleg og full yndisþokka. Við þetta var ævinlega bætt hve einstök hún hefði verið að gáfum, gæðum og mannkostum. Í Nýársnóttinni lék einnig guðfræðingurinn Arnór Árnason frá Höfnum á Skaga í Austur - Húnavatnssýslu, en hann kenndi þennan vetur í Keflavík og lék í Nýársnóttinni. Sagt er að þau hafi verið heitbundin í mörg ár, en. þau giftust 3. september 1886 í Reykjavík og var veislan haldin á Hótel Alexandra. Matseðillinn er enn til og fylgir hann þessum pistli.
Sama ár fluttu þau norður á Strandir og bjuggu fyrsta veturinn að Kollafjarðarnesi. Vorið eftir reistu þau bú að Felli í Kollafirði í Strandasýslu, en séra Arnóri hafði verið veitt Tröllatunguprestakall árið áður. Bæði hjónin stunduðu kennslu ungmenna á heimili sínu. Stefanía kenndi stúlkum, m.a. handavinnu og stafsetningu.
Stefanía og Arnór eignuðust fjórar dætur: Margréti 1887, Guðríði Stefaníu (ömmu mína) 1889, Elísabetu Elínu 1892 og Stefaníu Sigríði sem skírð var við kistu móður sinnar, en hún lést af barnsfararsótt 7. júní 1893.
Stefanía var afar vinsæl og eignaðist góða vinkonu sem Ragnheiður hét Einarsdóttir yfirsetukona á Heydalsá. Ragnheiður var mikið eldri en Stefanía f. 1817. Þær höfðu gert með sér þann samning að sú sem fyrr dæi skyldi vitrast hinni og segja henni um annað líf. Ragnheiður dó 1892, skömmu eftir að þær gerðu samninginn. Veturinn eftir hafði séra Arnór námspilta til og höfðu hjónin rýmt svefnherbergi sitt og var það notað sem kennslustofa. Stefanía svaf ein á svoköllluðu miðlofti og var ófrísk. Á miðloftinu svaf einnig stúlka sem var í námi hjá Stefaníu: Margrét Bjarnadóttir frá Reykhólum. Einn morguninn segir Stefanía Margréti frá samningi sínum við Ragnheiði og draum sem hana hafði dreymt um nóttina. Þótti henni Ragnheiður koma upp á loftið, ungleg, velbúin og sælleg. Ragnheiður afklæddist og lagðist uppfyrir hana í rúminu. Stefaníu fannst þetta óþægilegt og reyndi að færa sig framar í rúminu. Ragnheiður segir henni að það tjói ekki, því hún eigi skammt eftir ólifað. Stefanía spyr hvort hún eigi að deyja strax frá ungum börnunum sínum. Ragnheiður segir svo vera, en hún skuli ekki hafa áhyggjur af því, börnunum muni ekki líða verr fyrir það. Hún skuli heldur ekki kvíða fyrir dauða sínum, því að í öðrum heimi líði manni mikið betur, en hún megi ekki fara nánar út í það. Stefaníu þótti sem þær klæddust báðar og fylgdust að út að gröf Ragnheiðar. Áttu þær nokkur orðaskipti við gröfina, en áður en þær skildu benti Ragnheiður á fótagaflinn á gröf sinni og segir: „Þarna átt þú að liggja.“ Leit Stefanía við og vaknaði. Eins og áður sagði lést Stefanía nokkrum dögum eftir fæðingu yngstu dóttur sinnar og var jörðuð við fótagaflinn á gröf Ragnheiðar. Kirkjugarðurinn að Felli var í mikilli vanhirðu fyrir nokkrum árum þegar ég kom þar. Eitt leiði skar sig þó úr með myndarlegum legsteini og það var leiði langömmu minnar. Tveir prestar, barnabörn hennar, reistu henni steininn.
Þess má geta að séra Arnór kvæntist aftur, en Guðríður móðir Stefaníu fyrri konu hans fylgdi honum til dauðadags, hún lést 16. feb. 1909 að Hvammi í Laxárdal í Skagafirði, þar sem séra Arnór var þá prestur.
Heimildir: 1) Marta Valgerður Jónsdóttir: Nýársnóttin í Keflavík árið 1884-1885. Faxi, 1. tbl. XV. ár, janúar 1955
2) Guðbjörg Jónsdóttir (frá Broddanesi): Gamlar glæður : þættir úr daglegu lífi á Ströndum á síðari hluta 19. aldar. Reykjavík : Ísafold 1943.
3) Dulrænar smásögur. Teknar eftir skilgóðum heimildum. Safnandi: Brynjúlfur Jónsson frá Minna- Núpi. Bessastaðir. Kostnaðarmaður: Skúli Thoroddsen. Prentsmiðja Þjóðviljans. 1907.
4) Íslendingabók.
5) Kirkjubækur.
6) Skagfirskar æviskrár.
7) Prestatal og prófasta.
Stefanía Sigríður Stefánsdóttir, langamma mín í föðurætt.
Stefanía Sigríður var dóttir Stefáns Ólafssonar hreppstjóra í Hvammkoti í Kópavogi og Guðríðar Jónsdóttur konu hans. Þau komu af Suðurnesjum.
Stefanía fæddist 10. des. 1857 í Hvammkoti. Hún var þriðja barn foreldra sinna – hin tvö dóu á fyrsta ári 1855 og 1856.
Stefanía sá aldrei föður sinn því hann lést í maí 1857.
Stefanía ólst upp hjá móður sinni á Vatnsnesi við Keflavík, en Guðríður gerðist ráðskona hjá Jóni Nikulássyni ríkisbónda þar. Hann átti eina dóttur á svipuðum aldri og Stefanía. Hlutu þær góða menntun í uppvextinum. Stefanía hafði fallega söngrödd og var til þess tekið hve vel hún lék og söng í Nýársnóttinn, sem sett var upp í Keflavík veturinn 1884-1885. Var þessi sýning lengi í minnum höfð og það hve falleg Stefanía var, tíguleg og full yndisþokka. Við þetta var ævinlega bætt hve einstök hún hefði verið að gáfum, gæðum og mannkostum. Í Nýársnóttinni lék einnig guðfræðingurinn Arnór Árnason frá Höfnum á Skaga í Austur - Húnavatnssýslu, en hann kenndi þennan vetur í Keflavík og lék í Nýársnóttinni. Sagt er að þau hafi verið heitbundin í mörg ár, en. þau giftust 3. september 1886 í Reykjavík og var veislan haldin á Hótel Alexandra. Matseðillinn er enn til og fylgir hann þessum pistli.
Sama ár fluttu þau norður á Strandir og bjuggu fyrsta veturinn að Kollafjarðarnesi. Vorið eftir reistu þau bú að Felli í Kollafirði í Strandasýslu, en séra Arnóri hafði verið veitt Tröllatunguprestakall árið áður. Bæði hjónin stunduðu kennslu ungmenna á heimili sínu. Stefanía kenndi stúlkum, m.a. handavinnu og stafsetningu.
Stefanía og Arnór eignuðust fjórar dætur: Margréti 1887, Guðríði Stefaníu (ömmu mína) 1889, Elísabetu Elínu 1892 og Stefaníu Sigríði sem skírð var við kistu móður sinnar, en hún lést af barnsfararsótt 7. júní 1893.
Stefanía var afar vinsæl og eignaðist góða vinkonu sem Ragnheiður hét Einarsdóttir yfirsetukona á Heydalsá. Ragnheiður var mikið eldri en Stefanía f. 1817. Þær höfðu gert með sér þann samning að sú sem fyrr dæi skyldi vitrast hinni og segja henni um annað líf. Ragnheiður dó 1892, skömmu eftir að þær gerðu samninginn. Veturinn eftir hafði séra Arnór námspilta til og höfðu hjónin rýmt svefnherbergi sitt og var það notað sem kennslustofa. Stefanía svaf ein á svoköllluðu miðlofti og var ófrísk. Á miðloftinu svaf einnig stúlka sem var í námi hjá Stefaníu: Margrét Bjarnadóttir frá Reykhólum. Einn morguninn segir Stefanía Margréti frá samningi sínum við Ragnheiði og draum sem hana hafði dreymt um nóttina. Þótti henni Ragnheiður koma upp á loftið, ungleg, velbúin og sælleg. Ragnheiður afklæddist og lagðist uppfyrir hana í rúminu. Stefaníu fannst þetta óþægilegt og reyndi að færa sig framar í rúminu. Ragnheiður segir henni að það tjói ekki, því hún eigi skammt eftir ólifað. Stefanía spyr hvort hún eigi að deyja strax frá ungum börnunum sínum. Ragnheiður segir svo vera, en hún skuli ekki hafa áhyggjur af því, börnunum muni ekki líða verr fyrir það. Hún skuli heldur ekki kvíða fyrir dauða sínum, því að í öðrum heimi líði manni mikið betur, en hún megi ekki fara nánar út í það. Stefaníu þótti sem þær klæddust báðar og fylgdust að út að gröf Ragnheiðar. Áttu þær nokkur orðaskipti við gröfina, en áður en þær skildu benti Ragnheiður á fótagaflinn á gröf sinni og segir: „Þarna átt þú að liggja.“ Leit Stefanía við og vaknaði. Eins og áður sagði lést Stefanía nokkrum dögum eftir fæðingu yngstu dóttur sinnar og var jörðuð við fótagaflinn á gröf Ragnheiðar. Kirkjugarðurinn að Felli var í mikilli vanhirðu fyrir nokkrum árum þegar ég kom þar. Eitt leiði skar sig þó úr með myndarlegum legsteini og það var leiði langömmu minnar. Tveir prestar, barnabörn hennar, reistu henni steininn.
Þess má geta að séra Arnór kvæntist aftur, en Guðríður móðir Stefaníu fyrri konu hans fylgdi honum til dauðadags, hún lést 16. feb. 1909 að Hvammi í Laxárdal í Skagafirði, þar sem séra Arnór var þá prestur.
Heimildir: 1) Marta Valgerður Jónsdóttir: Nýársnóttin í Keflavík árið 1884-1885. Faxi, 1. tbl. XV. ár, janúar 1955
2) Guðbjörg Jónsdóttir (frá Broddanesi): Gamlar glæður : þættir úr daglegu lífi á Ströndum á síðari hluta 19. aldar. Reykjavík : Ísafold 1943.
3) Dulrænar smásögur. Teknar eftir skilgóðum heimildum. Safnandi: Brynjúlfur Jónsson frá Minna- Núpi. Bessastaðir. Kostnaðarmaður: Skúli Thoroddsen. Prentsmiðja Þjóðviljans. 1907.
4) Íslendingabók.
5) Kirkjubækur.
6) Skagfirskar æviskrár.
7) Prestatal og prófasta.
Spurningaskrá
Aðfangategund
Efnisorð / Heiti
Efnisorð: Matseðill