Aðrar upplýsingar
Kyn / Fæðingarár heimildarmanns
Kona (1954)
Ártal
Sent dags: 09.03.2015
Safnnúmer
Safnnúmer B: 2015-1-87
Staður
Staður: Leikskálar, 371-Búðardal, Dalabyggð
Spurningaskrá / Svör
Allar spurningar
Móðuramma mín hét Ásgerður Jósefína Þorvarðardóttir Skjaldberg. Hún var fædd 31. maí 1894 og lést í hárri elli 19. janúar 1993. Hún var gift Bergþóri Bergþórssyni. Þau áttu sex börn og eru þrjár dætur þeirra enn á lífi, komnar hátt á níræðisaldur. Amma fæddist að Leikskálum í Haukadal og er baðstofan þar sem hún fæddist, ásamt ýmsum munum úr búi langafa míns og langömmu, sett upp á sögusafninu að Laugum í Sælingsdal. Ég hef því séð rúmið þar sem langamma mín, Halla, fæddi ömmu mína Ásgerði í lok 19. aldar. Mér fannst það ansi merkilegt. Amma og afi stunduðu búskap að Ölvaldsstöðum í Borgarfirði og síðar að Þórustöðum í Ölfusi. Um tíma bjuggu þau líka í Hveragerði. Ég man fyrst eftir þeim þar sem þau bjuggu á Laugavegi 49 í Reykjavík. Í húsi sem bróðir ömmu, Sigurður Skjaldberg, átti og var í daglegu tali nefnt Ljónið. Íbúðin þeirra var lítil en þar rúmaðist mikil hjartahlýja. Þegar amma og afi bjuggu í sveitinni var lífið erfitt brauðstrit frá morgni til kvölds, eins og títt var. Amma mín var alla tíð mikill vinnuþjarkur, alltaf fyrst upp eldsnemma morguns til að kynda ofninn og taka fram árbítinn og síðust í rúmið eftir að hafa gengið frá öllu eftir daginn. Oft var margt manna í heimili yfir hásumarið og mörg verkin sem biðu ötulla handa ömmu minnar. Hún hlýtur oft að hafa verið alveg uppgefin. Ég sagði oft við hana að ég undraðist hvað hún væri orðin gömul, héldi sér vel, væri enn flott og fín með yndislegar hendur eftir allt erfiðið í þröngum híbýlum, án nokkurra þæginda sem okkur finnst svo sjálfsögð í dag. Þegar amma og afi bjuggu í Hveragerði var bara yngsti sonurinn enn heima en þau höfðu líka tvö dætrabörn sín hjá sér í nokkurn tíma þó plássið væri lítið. Alltaf mátti bæti við barni enda voru þau hjónin einstaklega barngóð. Í Reykjavík vann afi minn verkamannavinnu og ég minnist þess að amma hafi búið til nesti fyrir hann sem hann fór með í snjáðri skólatösku. Amma mín var alla tíð stórglæsileg kona. Ég á ljósmynd af henni ungri, með sítt, þykkt, dökkt hár sem auðvitað var fléttað undir skotthúfunni, augun voru stór og eilítið dreymandi og andlitið einstaklega frítt og fagurt. Enda var fegurð hennar umtöluð.
Amma mín varð sextug rétt eftir að ég fæddist. Þegar ég man eftir henni var hún orðin gráhærð, lítil og hnellin. Hún var afskaplega glaðvær kona, hló mikið og fannst gaman að ræða við fólk og segja sögur. Hún var mjög félagslynd og undi sér best í glaðværð innan um annað fólk. Hún hafði mikið yndi af að spila á spil og var mjög snjall spilari. Sótti félagsvistir af kappi og átti marga, góða spilafélaga. En hún spilaði ekki bara á spil. Hún spilaði líka vel á harmonikku. Okkur þótti alltaf mikið til um þegar amma tók fram nikkuna og spilaði fyrir okkur. Þá tók maður eftir því hve fallegar hendur hennar voru. Þrátt fyrir alla erfiðisvinnuna til margra ára höfðu hendur hennar ekki látið á sjá og fingurnir liðu lipurlega yfir hljómborð nikkunnar.
Mér þótti alltaf mest spennandi að opna jólagjafirnar frá ömmu Ásgerði. Þar kenndi svo margra grasa. Alltaf voru nýprjónaðir vettlingar og sokkar í pakkanum ásamt einhverju smávægilegu sem gladdi barnshjartað. Amma kenndi mér að maður ætti að opna jólapakkana varlega svo endurnýta mætti pappírinn. Hún tók alltaf allan jólapappír, klippti hann til, straujaði hann og endurnýtti á næstu jólum. Amma bjó til góðan, rammíslenskan heimilismat og bakaði bestu pönnukökur í heimi. Í minningunni var hún alltaf að. Henni féll aldrei verk úr hendi. Ef hún var ekki að þrífa, búa til mat eða baka þá var hún að prjóna, leggja kapal, spila á spil eða á harmonikkuna. Amma var ætíð mjög fín og var annt um útlit sitt. Hárið var alltaf gljáandi hreint og vel greitt. Fegurð hennar á yngri árum eltist ekkert af henni. Hún var alla tíð mjög falleg kona, skapgóð og skemmtileg.
Þegar afi dó vildi amma helst fara á elliheimili því hún vildi vera innan um fólk og stunda félagslífið. Hún átti mörg góð ár á Hrafnistu í Reykjavík. Þar spilaði hún daglega, tók þátt í öllum samkomum, spjallaði og hló og naut lífsins. Já, hún amma kunni svo sannarlega að njóta lífsins. Hún hafði svo augljóslega gaman af lífinu. Kannski er það ástæðan fyrir langlífi hennar.
Ég minnist ömmu minnar oft. I minningunni er hún yfirleit kímin á svip, brosandi eða hlæjandi.
Móðuramma mín hét Ásgerður Jósefína Þorvarðardóttir Skjaldberg. Hún var fædd 31. maí 1894 og lést í hárri elli 19. janúar 1993. Hún var gift Bergþóri Bergþórssyni. Þau áttu sex börn og eru þrjár dætur þeirra enn á lífi, komnar hátt á níræðisaldur. Amma fæddist að Leikskálum í Haukadal og er baðstofan þar sem hún fæddist, ásamt ýmsum munum úr búi langafa míns og langömmu, sett upp á sögusafninu að Laugum í Sælingsdal. Ég hef því séð rúmið þar sem langamma mín, Halla, fæddi ömmu mína Ásgerði í lok 19. aldar. Mér fannst það ansi merkilegt. Amma og afi stunduðu búskap að Ölvaldsstöðum í Borgarfirði og síðar að Þórustöðum í Ölfusi. Um tíma bjuggu þau líka í Hveragerði. Ég man fyrst eftir þeim þar sem þau bjuggu á Laugavegi 49 í Reykjavík. Í húsi sem bróðir ömmu, Sigurður Skjaldberg, átti og var í daglegu tali nefnt Ljónið. Íbúðin þeirra var lítil en þar rúmaðist mikil hjartahlýja. Þegar amma og afi bjuggu í sveitinni var lífið erfitt brauðstrit frá morgni til kvölds, eins og títt var. Amma mín var alla tíð mikill vinnuþjarkur, alltaf fyrst upp eldsnemma morguns til að kynda ofninn og taka fram árbítinn og síðust í rúmið eftir að hafa gengið frá öllu eftir daginn. Oft var margt manna í heimili yfir hásumarið og mörg verkin sem biðu ötulla handa ömmu minnar. Hún hlýtur oft að hafa verið alveg uppgefin. Ég sagði oft við hana að ég undraðist hvað hún væri orðin gömul, héldi sér vel, væri enn flott og fín með yndislegar hendur eftir allt erfiðið í þröngum híbýlum, án nokkurra þæginda sem okkur finnst svo sjálfsögð í dag. Þegar amma og afi bjuggu í Hveragerði var bara yngsti sonurinn enn heima en þau höfðu líka tvö dætrabörn sín hjá sér í nokkurn tíma þó plássið væri lítið. Alltaf mátti bæti við barni enda voru þau hjónin einstaklega barngóð. Í Reykjavík vann afi minn verkamannavinnu og ég minnist þess að amma hafi búið til nesti fyrir hann sem hann fór með í snjáðri skólatösku. Amma mín var alla tíð stórglæsileg kona. Ég á ljósmynd af henni ungri, með sítt, þykkt, dökkt hár sem auðvitað var fléttað undir skotthúfunni, augun voru stór og eilítið dreymandi og andlitið einstaklega frítt og fagurt. Enda var fegurð hennar umtöluð.
Amma mín varð sextug rétt eftir að ég fæddist. Þegar ég man eftir henni var hún orðin gráhærð, lítil og hnellin. Hún var afskaplega glaðvær kona, hló mikið og fannst gaman að ræða við fólk og segja sögur. Hún var mjög félagslynd og undi sér best í glaðværð innan um annað fólk. Hún hafði mikið yndi af að spila á spil og var mjög snjall spilari. Sótti félagsvistir af kappi og átti marga, góða spilafélaga. En hún spilaði ekki bara á spil. Hún spilaði líka vel á harmonikku. Okkur þótti alltaf mikið til um þegar amma tók fram nikkuna og spilaði fyrir okkur. Þá tók maður eftir því hve fallegar hendur hennar voru. Þrátt fyrir alla erfiðisvinnuna til margra ára höfðu hendur hennar ekki látið á sjá og fingurnir liðu lipurlega yfir hljómborð nikkunnar.
Mér þótti alltaf mest spennandi að opna jólagjafirnar frá ömmu Ásgerði. Þar kenndi svo margra grasa. Alltaf voru nýprjónaðir vettlingar og sokkar í pakkanum ásamt einhverju smávægilegu sem gladdi barnshjartað. Amma kenndi mér að maður ætti að opna jólapakkana varlega svo endurnýta mætti pappírinn. Hún tók alltaf allan jólapappír, klippti hann til, straujaði hann og endurnýtti á næstu jólum. Amma bjó til góðan, rammíslenskan heimilismat og bakaði bestu pönnukökur í heimi. Í minningunni var hún alltaf að. Henni féll aldrei verk úr hendi. Ef hún var ekki að þrífa, búa til mat eða baka þá var hún að prjóna, leggja kapal, spila á spil eða á harmonikkuna. Amma var ætíð mjög fín og var annt um útlit sitt. Hárið var alltaf gljáandi hreint og vel greitt. Fegurð hennar á yngri árum eltist ekkert af henni. Hún var alla tíð mjög falleg kona, skapgóð og skemmtileg.
Þegar afi dó vildi amma helst fara á elliheimili því hún vildi vera innan um fólk og stunda félagslífið. Hún átti mörg góð ár á Hrafnistu í Reykjavík. Þar spilaði hún daglega, tók þátt í öllum samkomum, spjallaði og hló og naut lífsins. Já, hún amma kunni svo sannarlega að njóta lífsins. Hún hafði svo augljóslega gaman af lífinu. Kannski er það ástæðan fyrir langlífi hennar.
Ég minnist ömmu minnar oft. I minningunni er hún yfirleit kímin á svip, brosandi eða hlæjandi.
Spurningaskrá
Aðfangategund
Efnisorð / Heiti
Upprunastaður
65°3'37.5"N 21°29'23.9"W