Minjasafnið á Akureyri

Minjasafnið á Akureyri var stofnað árið 1962 á 100 ára afmæli Akureyrarbæjar. Upphaf Minjasafnins á Akureyri má rekja til ársfundar Mjólkursamlags KEA 8. apríl 1949. Þar var rætt um nauðsyn þess að stofna eyfirskt byggðasafn. Eiður Guðmundsson á Þúfnavöllum og Þórarinn Kr. Eldjárn á Tjörn ýttu málinu úr vör en stjórn KEA tók málinu vel og varð bakhjarl verkefnisins frá upphafi. Jakob Frímannsson, kaupfélagsstjóri, Jónas Kristjánsson, mjólkursamlagsstjóri og Þórarinn Kr. Eldjárn, stjórnarformaður KEA, mynduðu undirbúningsnefnd um stofnun safnsins. Undirbúningur og söfnun muna fór fram næstu árin undir stjórn Snorra Sigfússonar, námsstjóra. Árið 1960 var ákveðið að kaupa húsið Kirkjuhvoll við Aðalstræti í elsta bæjarhluta Akureyrar. Þórður Friðbjarnarson var ráðinn safnstjóri árið 1962 og gegndi því starfi til dánardags 1984. Hann ásamt Jónasi Kristjánssyni, mjólkursamlagsstjóra, mótuðu starfsemi safnsins fyrstu árin og voru óþreytandi í baráttu sinni fyrir safnið. Allt frá upphafi var hugmynd forgöngumanna að safnið yrði safn alls héraðsins, eyfirskt byggðasafn. Fyrstu áratugina var safnið í eigu Akureyrarbæjar, Sýslunefndar Eyjafjarðar og Kaupfélags Eyfirðinga. Núverandi eigendur safnsins eru Akureyrarbær, Eyjafjarðarsveit, Hörgársveit, Svalbarðsstrandahreppur og Grýtubakkahreppur. Starfssvæði safnsins nær til þeirra byggða Eyjafjarðar sem eru eða verða aðilar að Minjasafninu. Markmið Minjasafnsins er að safna, skrá, varðveita og rannsaka menningarsögulegar minjar, einkum þær sem eru lýsandi fyrir daglegt líf og atvinnuvegi í Eyjafirði. Safninu ber í sýningum sínum að gefa góða innsýn í sögu og menningu héraðsins, og skal veita almenningi og skólanemendum í héraðinu fræðslu. Frá 1995 hefur Minjasafnið safnað munum í samræmi við söfnunarstefnu sem þá var sett. Helstu flokkar sem Minjasafnið safnar úr eru: Atvinnuhættir, félagssaga, samgöngur, heimilishald, híbýlahættir, fjölskylduhættir, ljósmyndir og prentmyndir, myndlist sem hluti af innbúi og fornleifar. Starfsemin grundvallast á að safna, varðveita, rannsaka og fræða. Í sýningum er leitast við að gera sögu fjarðarins skil á sem bestan hátt til fræðslu og ánægju fyrir safngesti. Í safninu eru bæði grunnsýningar sem rekja sögu héraðsins frá landnámi og þéttbýlissögu héraðsins ásamt skammtímasýningum um ýmis efni. Á hverju ári stendur safnið fyrir fjölda viðburða. Safnið stendur að viðamikilli safnfræðslu. Við safnið er eitt stærsta ljósmyndasafn landsins. Safnið sinnir margvíslegum verkefnum á sviði húsverndar, s.s. húsarannsóknum og ráðgjöf. Safnið rekur Gamla bæinn í Laufási samkvæmd þjónstusamningi við Þjóðminjasafn Íslands og sinnir þar umfangsmikilli starfsemi yfir sumarið. Safnið hefur faglega umsjón með safnastarfi í Nonnahúsi samkvæmt þjónustusamningi við Akureyrarbæ.