Listasafn Einars Jónssonar

Einar Jónsson – brautryðjandi íslenskrar höggmyndalistar á 20. öld Einar Jónsson var fyrsti íslenski myndhöggvarinn sem gerði höggmyndalist að aðalstarfi sínu. Hann nam við Konunglega listaháskólann í Kaupmannahöfn á árunum 1896–1899. Í fyrstu vann Einar verk í anda natúralisma þar sem eftirlíking raunveruleikans var í forgrunni. Útlagar er fyrsta listaverkið sem Einar sýndi opinberlega árið 1901. Þar sótti hann innblástur í íslenskan þjóðsagnaarf, sálarlíf og tilfinningar. Dögun er annað dæmi um verk sem vísar til íslenskrar þjóðsögu um nátttröllið. Í öðrum verkum vísar Einar í gríska og norræna goðafræði eins og í lágmyndinni Listgyðjan frá 1902 og í höggmyndinni Ýmir og Auðhumla frá 1907-1909 (hana má sjá í höggmyndagarðinum á bakvið safnið). Eftir 1903 aðhylltist Einar symbólisma þar sem áhersla er lögð á hugmyndafræðilegt inntak verka fremur en stíl. Symbólismi sem róttæk listheimspeki lagði áherslu á tilgang listsköpunar og hlutverk listamanna. Einar aðhylltist einnig nýidealisma sem lagði áherslu á mikilvægi ímyndunarafls og fantasíu í listinni auk þess sem sú liststefna byggði á persónuleika listamannsins, hugmyndaflugi og andlegri hlið lífsins. Dæmi um listaverk þar sem Einar gerir tilraun til að svara hinum stóru heimspekilegu spurningum tilverunnar er Alda aldanna frá 1894–1905. Bronsafsteypa af því verki er í höggmyndagarði safnsins. Kynni Einars af guðspekikenningum árið 1910 ollu straumhvörfum í lífi hans og list. Upp frá því vann hann að táknrænum myndverkum með margslungnu táknmáli. Sem dæmi má nefna verkið Hvíld frá 1915–1935.  Einar Jónsson var brautryðjandi íslenskrar höggmyndalistar og áhrif hans á íslenska myndlist voru veruleg. Einar gerði fjölmargar styttur af þekktum einstaklingum sem prýða miðbæ Reykjavíkur, m.a. styttuna af Jóni Sigurðssyni. Hann flutti alkominn til Íslands árið 1920, þá 46 ára gamall, og var búsettur hér til dauðadags.