Minjasafnið Bustarfelli

Í hinum fallega dal, Hofsárdal, stendur gamla ættarsetrið Bustarfell. Það er fornt höfuðból og ein stærsta jörð í Vopnafirði. Þessi torfbær, með sex rauðum stöfnum og grasi vöxnu þaki, er einn af elstu og best varðveittu bæjum sinnar tegundar á landinu. Árið 1532 kaupa Árni Brandsson og kona hans Úlfheiður Bustarfell. Síðan hefur sama ættin búið þar. Árið 1770 brann bærinn á Bustarfelli en var strax endurbyggður. Að viðhalda torfbæ krefst þess að verkkunnátta í grjót- og torfhleðslu glatist ekki.  Alltaf þarf að vera að dytta að þar sem efniviðurinn er "lifandi"  og að hann býr við óblíða íslenska veðráttu. Byggingarlagi torfbæja á Íslandi hefur verið skipt niður í nokkrar gerðir, þar á meðal þá norðlensku og þá sunnlensku.  Það sem einkennir norðlensku gerðina er að stafnarnir snúa fram á hlað og innaf þeim liggja bæjargöngin í bakhús sem er hornrétt á bæjargöngin.  Sunnlenska gerðin einkennist af miklum fjölda framhúsa sem innangengt er á milli.  Bustarfellsbærinn er mitt á milli þessara tveggja gerða, þ.e. hann einkennir bæði fjöldi framhúsa sem og bakhús sem liggja þvert á bæjargöngin. Árið 1943 seldi Methúsalem Methúsalemsson ríkinu bæinn með því skilyrði að hann yrði byggður upp og varðveittur um ókomin ár. Þá þegar hafði hann hafið söfnun gamalla muna sem hann sýndi þeim sem áhuga höfðu. Torfbærinn sjálfur er enn í eigu ríkisins og undir umsjá Húsasafns Þjóðminjasafns Íslands. Búið var í bænum til ársins 1966. Jörðin Bustarfell er enn í eigu Bustarfellsættarinnar og búa í núverandi íbúðarhúsi hjónin Björg Einarsdóttir, dótturdóttir Methúsalems og eiginmaður hennar Bragi Vagnsson.  Stunda þau fjárbúskap á jörðinni. Allt frá árinu 1982 hefur Minjasafnið á Bustarfelli verið rekið sem sjálfseignarstofnun en þá gaf Elín Methúsalemsdóttir Vopnfirðingum safnið sem fram að þeim tíma hafði verið sýnt sem einkasafn.  Minjasafninu tilheyra allir munir bæjarins og kaffihúsið Hjáleigan.  Bæinn sjálfan sér Þjóðminjasafn Íslands um, fyrir hönd Íslensku þjóðarinnar. Aðstandendur safnsins hafa lagt metnað sinn í að sýning gripa safnsins sé sett upp á sem raunverulegastan hátt, rétt eins og íbúar bæjarins hafi brugðið sér frá stundarkorn.  Ennfremur er mikið lagt uppúr miðlun gamallar verkþekkingar og sagna með lifandi uppákomum, viðburðum og námskeiðum. Sérstaða safnsins felst þó að miklu leyti í því hversu glöggt hann miðlar breyttum búskapar- og lifnaðarháttum fólks allt frá því fyrir 1770 til þess er hætt var að búa í bænum árið 1966.  Til að mynda eru þrjú eldhús í bænum sem öll segja sína sögu og tilheyra sínu tímabili.  Eins er um muni safnsins, að þeir tilheyra mismunandi tímabilum.  Gaman er að ganga um og sjá hvernig einn hlutur hefur tekið við af öðrum í áranna rás og hvernig aðrir hafa alltaf þjónað sínum tilgangi. Í safninu eru nú yfir eittþúsund munir sem hver og einn á sína sögu og sína "sál" sem gerir safnið að þeim einstaka fróðleiks- og afþreyingarbrunni sem það er. Flestir tengjast munirnir landbúnaðarstörfum en þó má þar finna muni sem tilheyrðu sjávarútvegi og verslun sem komnir eru frá þorpinu hér á Vopnafirði. Hlutirnir eru flestir tengdir Vopnafirði og nágrenni á einn eða annan hátt og liggja áherslur söfnunar safnsins að því að svo verði áfram. Stór hluti muna safnsins er kominn úr búi Methúsalems Methúsalmessonar.  Hann hafði snemma áhuga á því að varðveita gamla muni og hóf að safna þeim víðsvegar úr sveitarfélaginu og varðveitti heima á Bustarfelli.  Afrakstur þeirrar forsjálni fáum við öll að njóta góðs af í dag.  Því starfi sem hann hóf hefur Minjasafnið reynt að halda áfram.  Með velvilja og gjafmildi íbúa sveitarfélagsins berast safninu árlega gjafir sem hafa mikið gildi fyrir þekkingu okkar á arfleifðinni, rótum okkar allra.  Kunnum við öllu þessu gjafmilda fólki okkar bestu þakkir fyrir.