Archaeology Remain

In preservation at
Árnessýsla Heritage Museum
Garðrækt var stór partur af afkomu
Eyrbekkinga fyrr á tímum og kálgarðar víða á Eyrarbakka. Gunnar I. Ólsen
heimildarmaður segir garðana á Skúmsstaðalandi vera eldri en 100 ára en
að oft hafi verið gert við þá. Garðarnir voru kallaðir ýmsum nöfnum eftir
því hver átti þá eða þeim húsum er eigendurnir bjuggu í. Dæmi um nafn er
Júllagarðar.
Garðarnir eru mjög misháir og hafa
þeir víða verið skemmdir. Hæð þeirra er mest um 1 m. Garðarnir liggja víða
á skipulagsreitnum og á loftmyndinnni eru lengd þeirra nokkurn vegin skráð,
en sú lengd var stikuð. Alls er lengd garðanna u.þ.b. 687 m.
Gulrófur voru snemma ræktaðar á
Eyrarbakka, a.m.k. fyrir miðja 18. öld, en ekki varð garðrækt þó almenn
á þeim tíma." (SB II:256) „Eyrarbakki er eitt elsta kartöfluræktarsvæði
á landinu....[1844] gæti verið upphafsár kartöfluræktar á Eyrarbakka.“
„Garðlönd voru lengst af að langmestu leyti innan þorpsins við hús og
meðfram sjógarðinum, bæði ofan og neðan við hann. Eftir 1930 voru stærri
ræktendur með garða innan sandgræðslulandsins vestan við þorpið.“ Mest
varð kartöfluræktin á árunum 1930-40 og í kringum stríðið. (SB II: 256)
Grjóthlaðnir garðar eru víða á
deiliskipulagsreitnum. Heilmiklar garðaleifar eru á svæðinu frá Nesbrú
að Túngötu, þaðan að stíg er liggur frá Túngötu suður að Steinsbæjunum
og frá þeim vestur fyrir Hvamm og að Nesbrú. Annað svæði er austan við
stíginn er liggur frá Túngötu að Steinsbæjunum, norður fyrir Einarshafnarbæina
að Bakarastíg og eftir honum norður að Túngötu og með Túngötu að stígnum
aftur. Garðar eru einnig við Nýhöfn, vestan við Hof, aðrir garðar eru austan
við Hof og suður af Dísubæ og vestur af Bakarastíg.
GPS-punktar voru teknir á þremur
stöðum og eru punktarnir þessir:
E393901, N375423
E393913, N375342
E393968, N375334
Main information
Source: Gunnar Ingi Olsen
Object-related numbers
"Museumnumber b": 165871-27
Dimensions
Lengd: 687 m
Place
Staður: Skúmsstaðir, Skúmstaðir, 820-Eyrarbakka, Sveitarfélagið Árborg
Record type
References
Inga Lára Baldvinsdóttir. 1998.
Margur í sandinn hér markaði slóð. Eyrarbakkahreppur.
Sunnlenskar byggðir II.
1981. Ritnefnd: Oddgeir Guðjónsson, Jón Guðmundsson og Júlíus Jónsson.
Búnaðarsamband Suðurlands.