Mannabein
In preservation at
National Museum of Iceland
Mannabeinaleifar
mjög fúnar: helzt er höfuðkúpan, ekki heil þó: hún er fremur þunngerð eða
flöt og vantar mikið af vinstri hlið hennar. Hún er 18,3 að l. og 9,5 að
br. um gagnaugun. Neðri skoltur vel hálfur, hægri hluti, tannlaus, en nokkrir
lausir jaxlar fylgja, örslitnir. Er þetta sýnilega úr gamalmenni, líklega
konu. Lærleggir eru báðir: l. 43,3, sem bendir á lágan vöxt. Beinaleifar
þessar fundust ásamt gripunum nr. 7706 - 7707 síðast liðið ár ( 1917 )
í forndys við Þorvaldsdalsá á Árskógsströnd og voru sendar safninu ásamt
hestsbeinaleifum úr hrossdys, sem fannst skamt frá, og nr. 7709 - 10, er
með þeim beinum, nr. 7708 voru, af Kristjáni Eldjárn Kristjánssyni, bónda
á Hellu á Árskógsströnd. Skýrsla hans um fundinn er á þessa leið, dags.
18. febr. 1919: Mannsdysin var 7 m. austanvið gamla sýsluveginn og um 55
m. sunnanvið Þorvaldsdalsá ( fossinn
). Lá hún frá vestri til austurs og leið helzt út fyrir, að maðurinn
hefði verið grafinn uppi-sitjandi (mót austri ) og fallið saman, eptir
ummáli dysjarinnar og legu beinanna að ráða. Hjá þeirri dys var lagvopnið
( þ.e. járnið nr. 7706 ), rjett hjá beinunum. Hestsdysin var 5 m.
norðar. Þar í bein af einum hesti og innanum beinin ( nr. 7708 a ) nokkur
smá járn ( kengur, naglar o. fl. : sbr. nr. 7709 - 10 ) Benti það til,
að hesturinn hefði verið grafinn með reiðtygjum. Landslagi er svo
háttað, að heiðmóar eru austanvert við dysjarnar, en meleyrar vestan- og
norðan- til. Ef til vill hafa móarnir náð lengra vestur til forna og smátt
og smátt fokið úr barðinu og þá jafnframt þynnst jarðvegur á dysjunum,
því að niður að beinunum var ekki nema ca. 20 cm. þykkt leirmoldarlag og
harður melur undir. Á síðast liðnu vori var haldið áfran vegagerð
norðanvið ána og grafið þar í melhól og var þá komið niður á hestsbein,
lítið fúin. Sendi jeg þau bein ásamt hinu suður. Voru bein þau ljósari
útlits. Vel má vera að í þessum melhól felist eitthvað markvert, en nokkurt
verk er að rannsaka það. Hóll þessi er fáa metra norðanvið foss í ánni
og mótsvið dysina sunnan árinnar. Þessi önnur hestsbein eru með tölumerkinu
7708 b.
Main information
Material
Object-related numbers
Museumnumber a: 7705
"Museumnumber b": 1918-99
Dimensions
18.3 x 9.5 x 0 cm
Lengd: 18.3 Breidd: 9.5 Hæð: 0 cm
Place
Staður: Stærri-Árskógur, 621-Dalvík, Dalvíkurbyggð, Árskógsströnd, Ísland
Record type
Collection
Undirskrá: Fundaskrá_Munir
Undirskrá: Fundaskrá
Keywords
Keyword: Mannabein
Place of origin
65°55'2.2"N 18°21'4.6"W