Main information
Gender / Year of Submittee
Kona (1958)
Dating
Day sent: 09.03.2015
Object-related numbers
"Museumnumber b": 2015-1-27
Place
Núverandi sveitarfélag: Fjarðabyggð, Fjarðabyggð
Questions / Answers
Allar spurningar
Frjáls frásögn - án leiðbeininga: Móðuramma mín var fæddi 1899. Ég ólst upp á heimilinu með henni, afa mínum og móður minni. Heimilið var fjölmennt, þar bjuggu framan af hluti af systkinum mömmu, en samtals eignaði amma 13 börn. Hún giftist fyrri manninum þegar hún var rúmlega tvítug, eignaðist með honum 3 börn á þremur almanaksárum, en í rauninni rúmlega 2 árum. Þegar yngsta barnið var 2ja mánaða fórst maðurinn hennar í sjóslysi. Amma flutti með börnin til móður sinnar, en hún hafði þá verið ekkja í 17 ár. Amma kynntist afa mínum þegar þau voru að hlusta eftir vélahljóði bátsins, en frændi hans afa var á sama bátnum. Fimm árum síðar giftust þau og eignuðust 10 börn, misstu tvö börn sem voru á fyrsta árinu. Þau börn voru sitthvoru megin við móður mína, sem var tæpt komin af veikindum þegar hún var á fyrsta ári. Amma var vinnukona hjá kaupmannshjónum á yngri árum. Hún vann einnig við saltfiskverkun. Eftir að hún varð eiginkona-móðir-húsmóðir, var hún heimavinnandi. Amma var mikil hannyrðamanneskja, eftir hana liggja mörg listaverkin, sængurföt, 12 manna kaffidúkar og ýmislegt fleira. Hún eignaðist snemma prjónavél og seldi um tíma prjónles til að drýgja tekjur fjölskyldunnar. Mæðgurnar amma og mamma höfðu ákveðna verkaskiptingu á heimilinu, eins og t.d. varðandi eldhússtörfin, þvottana og þrifin. Amma var mjög ákveðin, en samt var hún létt í lund og var mikið hlegið í kring um hana. Hún lifði afa, hann varð áttræður en hún 88 ára. Langamma mín, mamma hans afa míns (föðurafa) var rúmliggjandi í áratugi, ég hélt hún hefði lamast. Langamma varð 96 ára, það var ekki fyrr en löngu seinna sem mér var sagt að dóttir hennar (afasystir mín) hafi hlúð svo vel að móður sinni að hún hafi legið í rúminu frá því að henni varð eitthvað misdægurt. Í minningu minni var langamma pínulitil kona, með kringlótt gleraugu, rúmliggjandi með hvítan damasksængurfatnað. Föðuramma mín missti móður sína þegar hún var á 7.árinu, einnig litla bróður sinn sem var bara 6 ára. Þau létust í nóvember og desember. Langafi flutti með ömmu og 2 systkin hennar til bæjarins þar sem þau bjuggu. Líkin voru jarðsett þat, en mörgum mánuðum síðar. Mig minnir að þá hafi ís verið þar landfastur og flutningurinn farið fram á honum... Amma ólst upp hjá öðru fólki á staðnum, en þau systkinin héldu góðu sambandi. Hún giftist afa mínum sem var sjómaður og eignuðust þau 7 börn á 14 árum. Þegar yngsta barnið var á fyrsta ári, fórst afi á sjó. Elsti sonurinn sem þá var 15 ára aðstoðaði ömmu, einnig bróðir hennar sem bjó rétt fyrir ofan þau. Hin börnin hjálpuðu svo til eftir því sem þau eltust og þroskuðust. Einkadóttirin bjó alla tíð hjá/með ömmu og voru þær mjög nánar Amma var mjög ríkjandi kona, hún hélt vel utan um hópinn sinn og stýrði heimilinu. Hún giftist ekki aftur, en bjó alla tíð í húsinu sem foreldrar afa áttu, en föðurforeldrar hennar áttu það áður. Ég er 5.kynslóðin frá þeim stað, en þar búa núna föðursystir mín, bróðir minn, kona hans og dóttir þeirra (7.kynslóðin). Amma var á 97.aldursárinu þegar hún lést.
Frásögn með stuðningi minnisatriða: Móðuramman fæddist á Ísafirði 1899, hún hét Alberta. Amma bjó alla tíð á Ísafirði, lengst af í húsinu sem afi og amma byggðu yfir fjölskylduna og fluttu í árið 1943. Amma gekk í barnaskóla, fór á saumanámskeið og var vetrarstúlka hjá kaupmannshjónum. Hún lærði hannyrðir hjá kaupmannsfrúnni og ýmislegt fleira sem kom að góðum notum síðar í hennar búskapartíð. Amma var mjög ákveðin kona, maður fékk ekkert að komast upp með neitt múður. Hún brýndi t.d. fyrir mér að maður ætti alltaf að gegna fullorðnu fólki, fara í sendiferðir og aðstoða við heimilisstörfin. Amma hafði sterkar skoðanir á málefnum líðandi stundar, var mjög pólitísk. Þetta fór ekki fram hjá þeim sem voru í kring um hana. Hún var vörpuleg kona, létt á fæti og sterk. Amma vann við saltfiskverkun áður en hún giftist. Hún var mjög nýtin, hafði alltaf þurft að fara vel með. Eitt af því sem ég minnist er að hún braut alltaf saman jólapappírinn, setti í eplakassa og nýtti aftur að ári. Amma var í Kvenfélaginu Ósk, einnig tengdist hún eitthvað Slysavarnarfélaginu. Hún undi sér best í frístundum við hannyrðir. Hún heklaði mikið úr fínu garni, t.d. horn og milliverk í sængurfatnað, við barnabörnin fengum slík listaverk í fermingargjöf, stelpurnar harðangur og strákarnir heklað. Afi var atvinnurekandi, amma var kletturinn í lífi hans. Þau áttu alltaf saman gæðastund eftir hádegismatinn. Hann settist í hægindastólinn sinn og blundaði stutta stund á meðan hún og móðir mín vöskuðu upp. Síðan fór amma inn í stofu til hans með kaffi í bolla á undirskál og molasykurkarið. Afi hellti úr bollanum á undirskálinu og drakk af henni. Þegar ég kláraði barnaskólann (tæplega 13 ára) sagði amma mér að ég ætti að finna hann afa, hann vildi heyra í mér. Ég hélt að ég hefði gert eitthvað af mér (var nú samt mjög prúð og stillt), en afi tilkynnti mér þá að hann ætlaði mér hefja störf í verlsun hans. Þar voru seld verkfæri, veiðarfæri, byssur, skot, vinnuföt, saumavélar, tvinni, sælgæti og fleira. Ég varð 13 ára nokkrum vikum síðar og um sumarið leysti ég verslunarstjórann af í 2 vikur, þegar hann fór í sumarfrí. Þarna vann ég svo næstu sumur og rúmlega það. Ég lærði mikið á því að vinna í búðinni hans afa. Í rauninni hef ég frekar fetað í sporin hans afa í mínu lífi, en að sjálfsögðu mótaðist ég af því sem fyrir mér var haft á æskuheimilinu. Reyndar sátu mæðgurnar amma og mamma gjarnan við hannyrðir. Þergar ég var í vandræðum með mig (eina barnið búsett á heimilinu á þeim tíma) og leiddist og spurði þær hvað ég ætti að gera, var viðkvæðið gjarnan: "gerðu handavinnu eins og við, þá leiðist þér ekki"! Þetta gekk ekki eftir... Amma var frekar ströng, en samt góð. Afi gat verið snöggur í samskiptum, en hann var með mjög mjúkan kjarna.
Hér er pláss fyrir athugasemdir eða annað sem þú vilt taka fram: Ömmur mínar voru mjög ólíkar persónur. Það voru 2 ár á milli þeirra. Önnur bjó á Ísafirði hin í Neskaupstað, á Norðfirði. Þær áttu eitt sameiginlegt, að verða ungar ekkjur, önnur með 3 börn, hin með 7 börn. Báðar misstu foreldri þegar þær voru á barnsaldri. Önnur var 8 ára þegar faðir hennar lést, hin var 7 ára þegar móðir hennar lést. Þær eru mér báðar minnisstæðar, hvor á sinn hátt. Báðar voru þær ákveðnar, duglegar, myndarlegar í öllu sem þær tóku sér fyrir hendur. Þær áttu annað sameiginlegt, dætur þeirra bjuggu alla tíð á heimili þeirra/í húsum þeirra, þær voru báðar fæddar árið 1930, önnur þeirra var móðir mín, hún giftist þegar ég var 12 ára, en föðursystir mín giftist ekki og eignaðist ekki barn. Yngri amman lést árið 1987, þá 88 ára, hin lést árið 1994 á 97. aldursárinu.
Frjáls frásögn - án leiðbeininga: Móðuramma mín var fæddi 1899. Ég ólst upp á heimilinu með henni, afa mínum og móður minni. Heimilið var fjölmennt, þar bjuggu framan af hluti af systkinum mömmu, en samtals eignaði amma 13 börn. Hún giftist fyrri manninum þegar hún var rúmlega tvítug, eignaðist með honum 3 börn á þremur almanaksárum, en í rauninni rúmlega 2 árum. Þegar yngsta barnið var 2ja mánaða fórst maðurinn hennar í sjóslysi. Amma flutti með börnin til móður sinnar, en hún hafði þá verið ekkja í 17 ár. Amma kynntist afa mínum þegar þau voru að hlusta eftir vélahljóði bátsins, en frændi hans afa var á sama bátnum. Fimm árum síðar giftust þau og eignuðust 10 börn, misstu tvö börn sem voru á fyrsta árinu. Þau börn voru sitthvoru megin við móður mína, sem var tæpt komin af veikindum þegar hún var á fyrsta ári. Amma var vinnukona hjá kaupmannshjónum á yngri árum. Hún vann einnig við saltfiskverkun. Eftir að hún varð eiginkona-móðir-húsmóðir, var hún heimavinnandi. Amma var mikil hannyrðamanneskja, eftir hana liggja mörg listaverkin, sængurföt, 12 manna kaffidúkar og ýmislegt fleira. Hún eignaðist snemma prjónavél og seldi um tíma prjónles til að drýgja tekjur fjölskyldunnar. Mæðgurnar amma og mamma höfðu ákveðna verkaskiptingu á heimilinu, eins og t.d. varðandi eldhússtörfin, þvottana og þrifin. Amma var mjög ákveðin, en samt var hún létt í lund og var mikið hlegið í kring um hana. Hún lifði afa, hann varð áttræður en hún 88 ára. Langamma mín, mamma hans afa míns (föðurafa) var rúmliggjandi í áratugi, ég hélt hún hefði lamast. Langamma varð 96 ára, það var ekki fyrr en löngu seinna sem mér var sagt að dóttir hennar (afasystir mín) hafi hlúð svo vel að móður sinni að hún hafi legið í rúminu frá því að henni varð eitthvað misdægurt. Í minningu minni var langamma pínulitil kona, með kringlótt gleraugu, rúmliggjandi með hvítan damasksængurfatnað. Föðuramma mín missti móður sína þegar hún var á 7.árinu, einnig litla bróður sinn sem var bara 6 ára. Þau létust í nóvember og desember. Langafi flutti með ömmu og 2 systkin hennar til bæjarins þar sem þau bjuggu. Líkin voru jarðsett þat, en mörgum mánuðum síðar. Mig minnir að þá hafi ís verið þar landfastur og flutningurinn farið fram á honum... Amma ólst upp hjá öðru fólki á staðnum, en þau systkinin héldu góðu sambandi. Hún giftist afa mínum sem var sjómaður og eignuðust þau 7 börn á 14 árum. Þegar yngsta barnið var á fyrsta ári, fórst afi á sjó. Elsti sonurinn sem þá var 15 ára aðstoðaði ömmu, einnig bróðir hennar sem bjó rétt fyrir ofan þau. Hin börnin hjálpuðu svo til eftir því sem þau eltust og þroskuðust. Einkadóttirin bjó alla tíð hjá/með ömmu og voru þær mjög nánar Amma var mjög ríkjandi kona, hún hélt vel utan um hópinn sinn og stýrði heimilinu. Hún giftist ekki aftur, en bjó alla tíð í húsinu sem foreldrar afa áttu, en föðurforeldrar hennar áttu það áður. Ég er 5.kynslóðin frá þeim stað, en þar búa núna föðursystir mín, bróðir minn, kona hans og dóttir þeirra (7.kynslóðin). Amma var á 97.aldursárinu þegar hún lést.
Frásögn með stuðningi minnisatriða: Móðuramman fæddist á Ísafirði 1899, hún hét Alberta. Amma bjó alla tíð á Ísafirði, lengst af í húsinu sem afi og amma byggðu yfir fjölskylduna og fluttu í árið 1943. Amma gekk í barnaskóla, fór á saumanámskeið og var vetrarstúlka hjá kaupmannshjónum. Hún lærði hannyrðir hjá kaupmannsfrúnni og ýmislegt fleira sem kom að góðum notum síðar í hennar búskapartíð. Amma var mjög ákveðin kona, maður fékk ekkert að komast upp með neitt múður. Hún brýndi t.d. fyrir mér að maður ætti alltaf að gegna fullorðnu fólki, fara í sendiferðir og aðstoða við heimilisstörfin. Amma hafði sterkar skoðanir á málefnum líðandi stundar, var mjög pólitísk. Þetta fór ekki fram hjá þeim sem voru í kring um hana. Hún var vörpuleg kona, létt á fæti og sterk. Amma vann við saltfiskverkun áður en hún giftist. Hún var mjög nýtin, hafði alltaf þurft að fara vel með. Eitt af því sem ég minnist er að hún braut alltaf saman jólapappírinn, setti í eplakassa og nýtti aftur að ári. Amma var í Kvenfélaginu Ósk, einnig tengdist hún eitthvað Slysavarnarfélaginu. Hún undi sér best í frístundum við hannyrðir. Hún heklaði mikið úr fínu garni, t.d. horn og milliverk í sængurfatnað, við barnabörnin fengum slík listaverk í fermingargjöf, stelpurnar harðangur og strákarnir heklað. Afi var atvinnurekandi, amma var kletturinn í lífi hans. Þau áttu alltaf saman gæðastund eftir hádegismatinn. Hann settist í hægindastólinn sinn og blundaði stutta stund á meðan hún og móðir mín vöskuðu upp. Síðan fór amma inn í stofu til hans með kaffi í bolla á undirskál og molasykurkarið. Afi hellti úr bollanum á undirskálinu og drakk af henni. Þegar ég kláraði barnaskólann (tæplega 13 ára) sagði amma mér að ég ætti að finna hann afa, hann vildi heyra í mér. Ég hélt að ég hefði gert eitthvað af mér (var nú samt mjög prúð og stillt), en afi tilkynnti mér þá að hann ætlaði mér hefja störf í verlsun hans. Þar voru seld verkfæri, veiðarfæri, byssur, skot, vinnuföt, saumavélar, tvinni, sælgæti og fleira. Ég varð 13 ára nokkrum vikum síðar og um sumarið leysti ég verslunarstjórann af í 2 vikur, þegar hann fór í sumarfrí. Þarna vann ég svo næstu sumur og rúmlega það. Ég lærði mikið á því að vinna í búðinni hans afa. Í rauninni hef ég frekar fetað í sporin hans afa í mínu lífi, en að sjálfsögðu mótaðist ég af því sem fyrir mér var haft á æskuheimilinu. Reyndar sátu mæðgurnar amma og mamma gjarnan við hannyrðir. Þergar ég var í vandræðum með mig (eina barnið búsett á heimilinu á þeim tíma) og leiddist og spurði þær hvað ég ætti að gera, var viðkvæðið gjarnan: "gerðu handavinnu eins og við, þá leiðist þér ekki"! Þetta gekk ekki eftir... Amma var frekar ströng, en samt góð. Afi gat verið snöggur í samskiptum, en hann var með mjög mjúkan kjarna.
Hér er pláss fyrir athugasemdir eða annað sem þú vilt taka fram: Ömmur mínar voru mjög ólíkar persónur. Það voru 2 ár á milli þeirra. Önnur bjó á Ísafirði hin í Neskaupstað, á Norðfirði. Þær áttu eitt sameiginlegt, að verða ungar ekkjur, önnur með 3 börn, hin með 7 börn. Báðar misstu foreldri þegar þær voru á barnsaldri. Önnur var 8 ára þegar faðir hennar lést, hin var 7 ára þegar móðir hennar lést. Þær eru mér báðar minnisstæðar, hvor á sinn hátt. Báðar voru þær ákveðnar, duglegar, myndarlegar í öllu sem þær tóku sér fyrir hendur. Þær áttu annað sameiginlegt, dætur þeirra bjuggu alla tíð á heimili þeirra/í húsum þeirra, þær voru báðar fæddar árið 1930, önnur þeirra var móðir mín, hún giftist þegar ég var 12 ára, en föðursystir mín giftist ekki og eignaðist ekki barn. Yngri amman lést árið 1987, þá 88 ára, hin lést árið 1994 á 97. aldursárinu.
Questionnaire
Record type
Keywords