Main information
Gender / Year of Submittee
Karl (1941)
Dating
Day sent: 09.03.2015
Object-related numbers
"Museumnumber b": 2015-1-52
Place
Núverandi sveitarfélag: Húnaþing vestra, Húnaþing vestra
Questions / Answers
Allar spurningar
Frjáls frásögn - án leiðbeininga:
Ingibjörg Eysteinsdóttir amma var fædd á Refstöðum á Laxárdal A.Hún. 26.12.1856,hún giftist manni sínum Jóhannesi Guðmundsyni F.4.08.1850 d.23.05.1906 12.10.1882. Þau bjuggu fyrst á Hörghóli en lengst af á Auðunnarstöðum í Víðidal V.Hún.Eftir að Jóhannes deyr býr hún áfram á Auðunnarstöðum með börnum sínum sem voru 7,en Guðmundur elsti sonur hennar tekur smá saman við búinu og tekur síðar við búskapnum að ölluleiti og er amma þá í horninu hjá honum og konu hans Kristínu Gunnarsdóttir til dauða dags. Ég þekkti Ingibjörgu aldrei þar sem hún deyr 18 árum áður en ég fæðist. Þar sem heldur er fátæklegt sem eg get sagt um Ingibjörgu ömmu mína og systkini mín muna hana ekki(elsta systir mín er fædd ári áður en hún deyr).Dettur í hug að setja hér inn bréf sem hún skrifar föður mínum ,hún er þá stödd í Reykjavík er þar við brúðkaup yngstu dóttir sinnar Herdísar og Eggerts Teitssonar frá Víðidalstungu. Reykjavík 3 maí 1922. "Elskulegi sonur minn.! Hjartans þakkir fyrir tilskrifið síðast og allt gott.Jég er nú heldur illa upplögð að skrifa og löt eins og stendur,en ég veit að þú vorkunnir mér það. Jég veit líka að ungu hjónin segja ykkur allar fréttirnar sem ég veit.Þau voru að gifta sig í gær,en ekki jók það mér neina fyrirhöfn því Gunna mín bauð okkur til sín upp á súkkulaði og kaffi svo við fórum þangað öll. Nú ætla þau að leggja á stað í kvöldið 11 (maí) með Goðafossi. Ekki veit jég hvernig mér gengur að fá hest suður en jég vil heldur fara landveg úr því jeg á hest til að komast á.Þið verðið þá farin að líkindum (pabbi og mamma flytja þetta vor fram að Bakka) svo verður þú að koma út að Auðunnarstöðum til að heilsa mér,því jeg býst við að verða löt fyrst um sinn eftir ferðina. Mér þykir vænt um hvað þú ert ánægður í hjónabandinu það er svo dýrmætt að geta verið það. Jég veit að Anna( Teitsdóttir) er góð og vönduð kona og verður þér góð.Mér þykkir vest að þú hefur ekki mann til að gera erviðustu verkin í sumar,jeg held þú ofbjóðir þér strags með því að vera einn, ( hún hefur þarna áhyggjur af syni sínum að vera að flytja á rýrðar kot með slæman húsakost hann fatlaður eftir lömunarveiki og konan á von á fyrsta barninu efir mánuð.) Mikið er blessuð tíðin góð,það er gott árferði til sjós og lands,vonandi fer nú allt að lagast.Það er gott að byrja að búa á erfiðum tíma þá lærir maður að spara.Jég vona líka að þið komið fljótt til með að hafa eitthvað til. Það lítur út fyrir að þú hafir það gott í vor í grenjavinnslunni,líklega nógar tófur þegar tíðin er svona góð. Þú verður að fyrirgefa þetta bréf ég get ekkert hugsað,það er allt á tjái og tundri,Dísa(Herdís) að búa sig á stað,fólkið alltaf að koma og svo að bjóða okkur,jég verð næstum fegin að fá kvíld. Nú ætlum við til Kristínar Teits áður en hjónin fara svo það er enginnn tími enda ekki langt þangað til að maður sést. Berðu konu þinni bezstu kveðjur frá mér,sjálfan þig kveð jég með öllum beztu óskum. Góður guð annist ykkur og blessi,mælir þín elskandi móðir. Ingibjörg Eysteinsdóttir."
Ýtarlegar upplýsingar um Ingibjörgu og langömmur mínar er að finna í bókini Niðjatal Jóhannesar Guðmundssonar og Ingibjargar Eysteinsdóttir sem út kom 1992 af bókaútgáfunni Dyngjan Gísli Pálsson tók saman.
Frásögn með stuðningi minnisatriða:
Jóhanna móður amma Björnsdóttir var fædd 9.12.1868 í Gröf í Víðidal en ólst upp á Marðanúpi í Vatnsdal. Veturinn 1888-1889 stundaði hún nám í Kvennaskóla Húnvetninga sem var til hús á Ytri - Ey í A.-Hún. Jóhanna gifti sig 14.09.1893 þá á 25.ári Teiti afa Teitssyni F.19.07.1855 D 1923 þá 68 ára gamall. Þau Jóhanna og Teitur bjuggu fyrst á Gilá í Vatnsdal í eitt ár síðan á Haga í Þingi (þar er móðir mín fædd) síðan á Ægisíðu í Vesturhópi,en 1904 flytja þau að Víðidalstungu í Víðidal sem varð heimili þeirra til dauða dags. Eftir lát Teits hélt amma áfram búskap með börnum sínum þar til 1942 þá tók Óskar sonur hennar við búinu ásamt konu sinni Hallfríði Björnsdóttir,hún átti samt jörðina til 1946 að hún seldi Óskari og Þorvaldi bróðir hans jörðina. Jóhanna var síðan til heimilis hjá Óskari til dauðadags 27.04.1966 þá á 98.aldurs ári. Ég man nokkuð vel eftir Jóhönnu ömmu sem gamali konu,þegar maður kom inn í herbergið hennar sat hún í stólnum sínum með prjóna eða bók í höndunum.Mikið var af bókum í herberginu enda sá hún um og geymdi bókasafn sveitarinnar til dauðadags,ég held að hún hafi lesið mikið og gat gefið upplýsingar um efni bókana sem voru til á safninu.Eg man að hún sagði um þær sumar að þetta væri óttalegur reyfari. Amma var fötluð á fæti önnur ristin var mikið bólgin eða bjúga ofan á henni,mér er sagt að hún hafi verið fædd svona,þegar leitað var læknirs hafi hann sagt að ekkert væri við þessu að gera og hún ætti ekki að hugsa sér barneignir,en hún átti nú hvað sem læknar sögðu 13 börn og 11 þeirra komust á fullorðins ár og flest öldruð ,nema þau sem reyktu þau fóru flest um fimmtugt. Þessi fötlun háði ömmu var hún hölt þegar ég man fyrst eftir henni en gekk þó ekki við staf innan bæjar. Þegar ég fór með mömmu að heimsækja ömmu þá man ég sérstaklega eftir að það var mikil friðsæld í kringum hana,var reyndar farin að heyra svolítið illa. Ekki var maður búinn að stoppa lengi þegar hún vildi fara að hugsa um kaffi handa gestunum ekkert hitunartæki var í herberginu,fór hún þá með uppáhellingarketil niður á neðrimæðina til tengdardóttir sinnar og fékk heitt vatn til að hella upp á,altaf átti hún með kaffinu kökur sem henni hafði verið gefið og oft lumaði hún á kexi sem var als ekki algengt þá. Stórt heimili var í Víðidalstungu í búskapar tíð ömmu,börnin mörg,vinnufólk og mikill gestagangur,þar sem kirkja var á staðnum og símstöð löngu áður en sími kom alment heim á sveitabæi.Þá tíðkaðis að gefa t.d.öllum kirkjugestum kaffi og meðlæti,en dæturnar voru duglegar að hjálpa til við inniverkin en amma stjórnaði öllu með röksemi, þar til að tengdadóttirin tók við. Þegar ég man fyrst eftir mér þá átti ég 100 Kr.seðil sem pabbi geymdi fyrir mig en fékk að skoða þegar ég bað um, þetta var stór og fallegur blár seðill með mynd af Jóni Sigurðssyni á framhlið og fjársafni á bakhlið, mér fannst ég afar ríku að eiga þennan seðil enda meira virði en nú.Stundum hugsaði ég um hvað hægt væri að kaupa fyrir þessa peninga,en freystingar voru færri en er nú til dags. Honum var ekki eytt fyrr en ég var í bændaskóla. Félagsmál amma var í stjórn Lestrafélags Þorkelshólshrepps í áratugi,svo var hún virkur félagi í Kvennfélaginu Freyju í sömu sveit,en þá var ekki mikið um að konur væru í öðrum félagsmálum en kvennfélögum þó þær hefðu sterkar skoðanir á hinum ýmsu málum. Fyrst þegar amma kom heim á Bakka kom hún á hest ríðandi í söðli, það þurfti að taka á móti henni þegar hún rendi sér úr söðlinum,hún hafði mjög gaman að hestum meðan hún treysti sér til að koma á hestbak.Síðar kom hún stundum á bíl með Óskari syni sínum en þó ekki væri langt á milli bæjana þá var um óbrúaða á að fara til um 1960. Amma var virt af sínum sveitungum, aldrei heyrði ég neitt nema jákvætt um hana sagt. Fimm af börnum hennar voru bændur í sveitinni og litu þau oft til hennar. Amma var alla tíð hraust als ekki kvilla gjörn en slæm inflúensa varð hennar bana mein. Jóhanna amma var jarðsett í Víðidalstungu 7. maí 1966 og við sömu athöfn var jarðsettur Guðmundur Jóhannesson föðurbróðir minn frá Auðunnarstöðum þá tæpra 82. ára.
Við hvaða staði og tímabil er frásögn þín miðuð?:
1946-1966.
Frjáls frásögn - án leiðbeininga:
Ingibjörg Eysteinsdóttir amma var fædd á Refstöðum á Laxárdal A.Hún. 26.12.1856,hún giftist manni sínum Jóhannesi Guðmundsyni F.4.08.1850 d.23.05.1906 12.10.1882. Þau bjuggu fyrst á Hörghóli en lengst af á Auðunnarstöðum í Víðidal V.Hún.Eftir að Jóhannes deyr býr hún áfram á Auðunnarstöðum með börnum sínum sem voru 7,en Guðmundur elsti sonur hennar tekur smá saman við búinu og tekur síðar við búskapnum að ölluleiti og er amma þá í horninu hjá honum og konu hans Kristínu Gunnarsdóttir til dauða dags. Ég þekkti Ingibjörgu aldrei þar sem hún deyr 18 árum áður en ég fæðist. Þar sem heldur er fátæklegt sem eg get sagt um Ingibjörgu ömmu mína og systkini mín muna hana ekki(elsta systir mín er fædd ári áður en hún deyr).Dettur í hug að setja hér inn bréf sem hún skrifar föður mínum ,hún er þá stödd í Reykjavík er þar við brúðkaup yngstu dóttir sinnar Herdísar og Eggerts Teitssonar frá Víðidalstungu. Reykjavík 3 maí 1922. "Elskulegi sonur minn.! Hjartans þakkir fyrir tilskrifið síðast og allt gott.Jég er nú heldur illa upplögð að skrifa og löt eins og stendur,en ég veit að þú vorkunnir mér það. Jég veit líka að ungu hjónin segja ykkur allar fréttirnar sem ég veit.Þau voru að gifta sig í gær,en ekki jók það mér neina fyrirhöfn því Gunna mín bauð okkur til sín upp á súkkulaði og kaffi svo við fórum þangað öll. Nú ætla þau að leggja á stað í kvöldið 11 (maí) með Goðafossi. Ekki veit jég hvernig mér gengur að fá hest suður en jég vil heldur fara landveg úr því jeg á hest til að komast á.Þið verðið þá farin að líkindum (pabbi og mamma flytja þetta vor fram að Bakka) svo verður þú að koma út að Auðunnarstöðum til að heilsa mér,því jeg býst við að verða löt fyrst um sinn eftir ferðina. Mér þykir vænt um hvað þú ert ánægður í hjónabandinu það er svo dýrmætt að geta verið það. Jég veit að Anna( Teitsdóttir) er góð og vönduð kona og verður þér góð.Mér þykkir vest að þú hefur ekki mann til að gera erviðustu verkin í sumar,jeg held þú ofbjóðir þér strags með því að vera einn, ( hún hefur þarna áhyggjur af syni sínum að vera að flytja á rýrðar kot með slæman húsakost hann fatlaður eftir lömunarveiki og konan á von á fyrsta barninu efir mánuð.) Mikið er blessuð tíðin góð,það er gott árferði til sjós og lands,vonandi fer nú allt að lagast.Það er gott að byrja að búa á erfiðum tíma þá lærir maður að spara.Jég vona líka að þið komið fljótt til með að hafa eitthvað til. Það lítur út fyrir að þú hafir það gott í vor í grenjavinnslunni,líklega nógar tófur þegar tíðin er svona góð. Þú verður að fyrirgefa þetta bréf ég get ekkert hugsað,það er allt á tjái og tundri,Dísa(Herdís) að búa sig á stað,fólkið alltaf að koma og svo að bjóða okkur,jég verð næstum fegin að fá kvíld. Nú ætlum við til Kristínar Teits áður en hjónin fara svo það er enginnn tími enda ekki langt þangað til að maður sést. Berðu konu þinni bezstu kveðjur frá mér,sjálfan þig kveð jég með öllum beztu óskum. Góður guð annist ykkur og blessi,mælir þín elskandi móðir. Ingibjörg Eysteinsdóttir."
Ýtarlegar upplýsingar um Ingibjörgu og langömmur mínar er að finna í bókini Niðjatal Jóhannesar Guðmundssonar og Ingibjargar Eysteinsdóttir sem út kom 1992 af bókaútgáfunni Dyngjan Gísli Pálsson tók saman.
Frásögn með stuðningi minnisatriða:
Jóhanna móður amma Björnsdóttir var fædd 9.12.1868 í Gröf í Víðidal en ólst upp á Marðanúpi í Vatnsdal. Veturinn 1888-1889 stundaði hún nám í Kvennaskóla Húnvetninga sem var til hús á Ytri - Ey í A.-Hún. Jóhanna gifti sig 14.09.1893 þá á 25.ári Teiti afa Teitssyni F.19.07.1855 D 1923 þá 68 ára gamall. Þau Jóhanna og Teitur bjuggu fyrst á Gilá í Vatnsdal í eitt ár síðan á Haga í Þingi (þar er móðir mín fædd) síðan á Ægisíðu í Vesturhópi,en 1904 flytja þau að Víðidalstungu í Víðidal sem varð heimili þeirra til dauða dags. Eftir lát Teits hélt amma áfram búskap með börnum sínum þar til 1942 þá tók Óskar sonur hennar við búinu ásamt konu sinni Hallfríði Björnsdóttir,hún átti samt jörðina til 1946 að hún seldi Óskari og Þorvaldi bróðir hans jörðina. Jóhanna var síðan til heimilis hjá Óskari til dauðadags 27.04.1966 þá á 98.aldurs ári. Ég man nokkuð vel eftir Jóhönnu ömmu sem gamali konu,þegar maður kom inn í herbergið hennar sat hún í stólnum sínum með prjóna eða bók í höndunum.Mikið var af bókum í herberginu enda sá hún um og geymdi bókasafn sveitarinnar til dauðadags,ég held að hún hafi lesið mikið og gat gefið upplýsingar um efni bókana sem voru til á safninu.Eg man að hún sagði um þær sumar að þetta væri óttalegur reyfari. Amma var fötluð á fæti önnur ristin var mikið bólgin eða bjúga ofan á henni,mér er sagt að hún hafi verið fædd svona,þegar leitað var læknirs hafi hann sagt að ekkert væri við þessu að gera og hún ætti ekki að hugsa sér barneignir,en hún átti nú hvað sem læknar sögðu 13 börn og 11 þeirra komust á fullorðins ár og flest öldruð ,nema þau sem reyktu þau fóru flest um fimmtugt. Þessi fötlun háði ömmu var hún hölt þegar ég man fyrst eftir henni en gekk þó ekki við staf innan bæjar. Þegar ég fór með mömmu að heimsækja ömmu þá man ég sérstaklega eftir að það var mikil friðsæld í kringum hana,var reyndar farin að heyra svolítið illa. Ekki var maður búinn að stoppa lengi þegar hún vildi fara að hugsa um kaffi handa gestunum ekkert hitunartæki var í herberginu,fór hún þá með uppáhellingarketil niður á neðrimæðina til tengdardóttir sinnar og fékk heitt vatn til að hella upp á,altaf átti hún með kaffinu kökur sem henni hafði verið gefið og oft lumaði hún á kexi sem var als ekki algengt þá. Stórt heimili var í Víðidalstungu í búskapar tíð ömmu,börnin mörg,vinnufólk og mikill gestagangur,þar sem kirkja var á staðnum og símstöð löngu áður en sími kom alment heim á sveitabæi.Þá tíðkaðis að gefa t.d.öllum kirkjugestum kaffi og meðlæti,en dæturnar voru duglegar að hjálpa til við inniverkin en amma stjórnaði öllu með röksemi, þar til að tengdadóttirin tók við. Þegar ég man fyrst eftir mér þá átti ég 100 Kr.seðil sem pabbi geymdi fyrir mig en fékk að skoða þegar ég bað um, þetta var stór og fallegur blár seðill með mynd af Jóni Sigurðssyni á framhlið og fjársafni á bakhlið, mér fannst ég afar ríku að eiga þennan seðil enda meira virði en nú.Stundum hugsaði ég um hvað hægt væri að kaupa fyrir þessa peninga,en freystingar voru færri en er nú til dags. Honum var ekki eytt fyrr en ég var í bændaskóla. Félagsmál amma var í stjórn Lestrafélags Þorkelshólshrepps í áratugi,svo var hún virkur félagi í Kvennfélaginu Freyju í sömu sveit,en þá var ekki mikið um að konur væru í öðrum félagsmálum en kvennfélögum þó þær hefðu sterkar skoðanir á hinum ýmsu málum. Fyrst þegar amma kom heim á Bakka kom hún á hest ríðandi í söðli, það þurfti að taka á móti henni þegar hún rendi sér úr söðlinum,hún hafði mjög gaman að hestum meðan hún treysti sér til að koma á hestbak.Síðar kom hún stundum á bíl með Óskari syni sínum en þó ekki væri langt á milli bæjana þá var um óbrúaða á að fara til um 1960. Amma var virt af sínum sveitungum, aldrei heyrði ég neitt nema jákvætt um hana sagt. Fimm af börnum hennar voru bændur í sveitinni og litu þau oft til hennar. Amma var alla tíð hraust als ekki kvilla gjörn en slæm inflúensa varð hennar bana mein. Jóhanna amma var jarðsett í Víðidalstungu 7. maí 1966 og við sömu athöfn var jarðsettur Guðmundur Jóhannesson föðurbróðir minn frá Auðunnarstöðum þá tæpra 82. ára.
Við hvaða staði og tímabil er frásögn þín miðuð?:
1946-1966.
Questionnaire
Record type
Keywords