Main information
Gender / Year of Submittee
Karl (1949)
Dating
Day sent: 09.03.2015
Object-related numbers
"Museumnumber b": 2015-1-64
Place
Núverandi sveitarfélag: Rangárþing ytra, Rangárþing ytra
Questions / Answers
Allar spurningar
Frjáls frásögn - án leiðbeininga:
Ég er í þeirri stöðu að muna ekkert eftir ömmum mínum. Föðuramma mín dó 7 árum áður en ég fæddist og að auki ólst pabbi ekki upp hjá henni, svo að þær upplýsingar sem ég fékk frá honum voru takmarkaðar. Hann kynntist móður sinni ekki fyrr en hann var orðinn fulltíða maður. Móðuramma mín dó þegar ég var á öðru ári. Ég hlýt að hafa séð hana, en við bjuggm ekki saman. Hins vegar ólst mamma upp hjá foreldrum sínum og gat því betur sagt mér frá heldur en pabbi.
Frásögn með stuðningi minnisatriða:
Föðuramma mín hét Pálína Einarsdóttir. Hún fæddist í Haukadal á Rangárvöllum 27. mars 1866. Haukadalur tilheyrir Skarðssókn á Landi, því að sóknarmörk og hreppamörk fara ekki saman þarna. Bærinn er einn þriggja sem eru nær Heklu en aðrir, Það eru Næfurholt, Selsund og Haukadalur. Foreldrar hennar voru ógift vinnuhjú í Haukadal, þau Einar Gíslason og Kristgerður Jónsdóttir. Þau eignuðust tvö önnur börn á næstu árum en þau dóu bæði. Amma var eina barnið þeirra sem komst upp. Þau bjuggu aldrei saman en voru vinnufólk, stundum á sama bænum en stundum ekki. Amma var alltaf hjá föður sínum, því að Kristgerður missti heilsuna snemma og var eftir það niðursetningur á ýmsum bæjum á Rangárvöllum til dauðadags 1910. Einar var vinnumaður á Rangárvöllum og hafði Pálínu alltaf hjá sér. Hann eignaðist fleiri börn með öðrum konum og gifti sig að lokum þegar Pálína var 14 ára. Þau hjónin hófu búskap í Hausthúsum í Leiru í Rosmhvalaneshreppi hinum forna. Hausthús voru hjáleigukot frá Gufuskálum. Þar eignuðust þau dóttur og fór amma þá til pabba síns og hefur trúlega verið barnfóstra systur sinnar nýfæddrar. Þau fluttust frá Hausthúsum að Lykkju í Garði, sem einnig var hjáleigukot, en amma varð þá vinnukona í Gerðum í Garði. Árið 1886 fluttust þau öll þaðan. Langafi Einar gerðist bóndi austur í Skálholtssókn en amma fór sem vinnukona á æskuslóðir sínar. Hún eignaðist fyrsta barnið 1892 með Jónasi Tjörvasyni frá Efrahvoli, afa mínum. Það var elsti bróðir pabba míns og hét Einar. Þau Jónas og Pálína bjuggu ekki saman frekar en foreldrar hennar og voru vinnuhjú á ýmsum bæjum. Pabbi, Ingvar Gísli Jónasson, fæddist svo 1895 í Litlagerði í Hvolhreppi þar sem þau voru vinnuhjú. Þau réðu ekkert við að hafa tvö börn, svo að hann var settur í fóstur einnar eða tveggja vikna gamall. Árið 1901 voru þau bæði komin til Vestmannaeyja, þar sem amma bjó næstu 40 árin eða svo. Þau Pálína og Jónas voru á sama bæ, Heiði í Vestmannaeyjum. Samband þeirra hélt ekki og innan fárra ára var afi fluttur frá Vesmannaeyjum til Seyðisfjarðar, gifti sig þar og bjó þar alla ævi síðan. Pálína tók upp sambúð við fráskilinn mann en giftist aldrei. Hann hét Ingimundur. Þau eignuðust 3 syni, Pálma, Þórarin og Enok. Þórarinn dó á fyrsta ári en hinir lifðu. Þau bjuggu um skeið á Vilborgarstöðum í Vinnumennsku en fluttust svo í húsið Nöjsomhed, sem var sögufrægt hús í Vestmannaeyjum þó að það héldi hvorki vatni né vindi. Þar bjuggu þau 1908 til 1911, en þá var það rifið. Þau fluttust þaðan í hús sem hét Gata og voru við það kennd. Amma mun hafa verið allnokkuð trúuð. Hún gerðist aðventisti og var ein af 32 sem stofnuðu Aðventistasöfnuðinn í Vestmannaeyjum 1924. Tengdadóttir hennar (sambýliskona Pálma) var einnig í þeim hópi. Einar (elsti sonur ömmu) dó 1922 og er ekki ljóst hvað varð honum að aldurtila, þrítugum manninum. Næsta ár dó maður hennar, Ingimundur. Þeir höfðu báðir verið sjómenn. Pálína bjó eftir það í Götu (Herjólfsgötu 12) ásamt Pálma syni sínum og Sveinfríði konu hans. Enok (yngsti sonur Pálínu) fluttist til Reykjavíkur og bjó þar. Eitthvað nálægt 1920 fór pabbi að stunda sjóinn frá Vestmannaeyjum. Hann var til heimilis í Lambhaga á Rangárvöllum og var skráður vinnumaður þar. Hann kynntist þá fyrst móður sinni og Ingimundi manni hennar þegar hann fór fyrst á vertíð í Eyjum. Pabbi sagði mér að Ingimundur hefði sjálfur sagt sér að hann væri sonur Kohls fyrrverandi sýslumanns í Vestmannaeyjum. Því er staðfastlega trúað í ættinni að svo hafi verið og er margt sem bendir til að það sé einmitt rétt. Amma og allt hennar skyldulið fluttist til Reykjavíkur um 1940. Amma settist að á Undralandi við Suðurlandsbraut/Laugaveg og bjó þar til dauðadags 14. júlí 1942. Hún var jarðsett í Fossvogskirkjugarði.
Móðuramma mín hét Ólína Kristín Óladóttir, ævinlega kölluð Kristín, Stína. Hún fæddist á Skarði í Skötufirði í Ísafjarðarsýslu 26. ágúst 1881. Foreldrar hennar voru vinnuhjú þar, Óli Kristján Ólafsson og Anna Stefanía Sigurðardóttir. Óli var vinnumaður hér og hvar og eignaðist fleiri börn en Anna var áfram á Skarði. Þar bjó bóndinn og sjómaðurinn Marías Narfason. Þau felldu saman hugi hann og Anna og voru heitbundin. Þau eignuðust dreng þann 4. september 1883. Anna dó sama dag. Drengurinn var skírður Sigurður Anders og dó hann 5 daga gamall. Þau mæðginin voru jarðsett saman í Ögri. Amma varð því móðurlaus 2 ára gömul. Marías tók hana að sér og ólst hún upp á Skarði. Hann hafði ráðskonu eða bústýru sem hét Konkordía og kallaði Kristín hana mömmu og þekkti enga aðra mömmu. Stína amma giftist afa, Magnúsi Hannibalssyni frá Tungu í Dalamynni og hófu þau búskap í Hattardalskoti í Álftafirði. Þar fæddust öll börn þeirra nema kannski elsti sonurinn, Kristján. Hann dó 2 ára gamall í Hattardalskoti 1809 en hin börnin fæddust á árabilinu 1908 til 1925 og var móðir mín langyngst, 7 árum yngri en næstyngsta barnið. Kotið var hjáleiga frá Meiri-Hattardal í Álftafirði, harðbýlt og kostarýrt. Þau bjuggu þar eitthvað framyfir 1930 en fluttust þá til Súðavíkur í húsið Ós, sem afi byggði þar. Það stóð á vesturbakka Eyrardalsár, alveg niður við sjó og er löngu horfið. Þau bjuggu þar í fáein ár, en árið 1937 ákváðu þau að yfirgefa Vestfirðina. Þá var mamma 12 ára og öll systkini hennar flutt að heiman. Þau fluttust til Sandgerðis þar sem mamma ólst upp síðan. Í Sandgerði keyptu þau hús sem hafði verið skóli byggðarinnar frá 1904. Þau fluttu í það vorið 1938. Verið var að taka nýjan skóla í notkun og var hann vígður haustið 1938. Gamli skólinn var gerður að íbúðarhúsi og fékk nafnið Tjörn. Amma var kölluð Stína á Tjörn og afi var ýmist Mangi á Tjörn eða Mangi í skólanum eða skóla-Mangi. Afi fékkst við ýmsa tilfallandi vinnu, svo sem að hnýta á og setja upp lóðir, skera úr netum og tálga þvottaklemmur. Amma sá um heimilið og var að auki vinnukona austur í sveitum á sumrin og hafði mömmu þá með sér. Þau leigðu út hluta af húsinu og hafa haft af því einhverjar tekjur. Afi tók að sér að slá lóðir og túnbletti fyrir fólkið í Sandgerði. Hann flutti heyið heim á hestakerru og þurrkaði það á blettinum við húsið. Það varð svo fæða um veturinn fyrir 3 kýr sem þau höfðu í fjósi. Amma fékk heilablóðfall og fékk málstol árið 1950 eða kannski fyrr. Þá var málstol ekki þekkt og var sagt að hún hefði orðið geðveik vegna þess að hún gat ekki tjáð sig með skilmerkilegum hætti. Móðir mín varð fyrir þessum hörmungum síðar og þá benti hún á höfuðið á sér og sagði: Svona var mamma. Kristín amma mín dó í Sjúkraskýlinu í Sandgerði í febrúar 1951. Bróðir minn Jónas var skírður um leið og hún var jarðsungin frá Útskálakirkju í Garði, en þar bjuggu foreldrar mínir þá. Það er svo undarlegt að séra Eiríkur Brynjólfsson á Útskálum skráði skírn bróður míns í kirkjubók, en ekki jarðsetningu ömmu minnar. Mér er í barnsminni að mamma sagði mér að amma hefði verið flutt vestur í Ögur og jarðsett þar á æskuslóðum sínum (Skarð í Skötufirði er í Ögursókn og er skammt frá Ögri). Hins vegar finnst engin skráning um jarðsetningu hennar þar. Hún er ekki skráð í gardur.is og því er alveg óljóst hvar hún hvílir. Ég trúi því samt að hún sé í Ögri.
Við hvaða staði og tímabil er frásögn þín miðuð?:
Rangárvellir, Leira, Garður, Vestmannaeyjar, Reykjavík, Vestfirðir, Skarð í Skötufirði, Hattardalskot, Súðavík, Sandgerði. 1866 - 1951.
Frjáls frásögn - án leiðbeininga:
Ég er í þeirri stöðu að muna ekkert eftir ömmum mínum. Föðuramma mín dó 7 árum áður en ég fæddist og að auki ólst pabbi ekki upp hjá henni, svo að þær upplýsingar sem ég fékk frá honum voru takmarkaðar. Hann kynntist móður sinni ekki fyrr en hann var orðinn fulltíða maður. Móðuramma mín dó þegar ég var á öðru ári. Ég hlýt að hafa séð hana, en við bjuggm ekki saman. Hins vegar ólst mamma upp hjá foreldrum sínum og gat því betur sagt mér frá heldur en pabbi.
Frásögn með stuðningi minnisatriða:
Föðuramma mín hét Pálína Einarsdóttir. Hún fæddist í Haukadal á Rangárvöllum 27. mars 1866. Haukadalur tilheyrir Skarðssókn á Landi, því að sóknarmörk og hreppamörk fara ekki saman þarna. Bærinn er einn þriggja sem eru nær Heklu en aðrir, Það eru Næfurholt, Selsund og Haukadalur. Foreldrar hennar voru ógift vinnuhjú í Haukadal, þau Einar Gíslason og Kristgerður Jónsdóttir. Þau eignuðust tvö önnur börn á næstu árum en þau dóu bæði. Amma var eina barnið þeirra sem komst upp. Þau bjuggu aldrei saman en voru vinnufólk, stundum á sama bænum en stundum ekki. Amma var alltaf hjá föður sínum, því að Kristgerður missti heilsuna snemma og var eftir það niðursetningur á ýmsum bæjum á Rangárvöllum til dauðadags 1910. Einar var vinnumaður á Rangárvöllum og hafði Pálínu alltaf hjá sér. Hann eignaðist fleiri börn með öðrum konum og gifti sig að lokum þegar Pálína var 14 ára. Þau hjónin hófu búskap í Hausthúsum í Leiru í Rosmhvalaneshreppi hinum forna. Hausthús voru hjáleigukot frá Gufuskálum. Þar eignuðust þau dóttur og fór amma þá til pabba síns og hefur trúlega verið barnfóstra systur sinnar nýfæddrar. Þau fluttust frá Hausthúsum að Lykkju í Garði, sem einnig var hjáleigukot, en amma varð þá vinnukona í Gerðum í Garði. Árið 1886 fluttust þau öll þaðan. Langafi Einar gerðist bóndi austur í Skálholtssókn en amma fór sem vinnukona á æskuslóðir sínar. Hún eignaðist fyrsta barnið 1892 með Jónasi Tjörvasyni frá Efrahvoli, afa mínum. Það var elsti bróðir pabba míns og hét Einar. Þau Jónas og Pálína bjuggu ekki saman frekar en foreldrar hennar og voru vinnuhjú á ýmsum bæjum. Pabbi, Ingvar Gísli Jónasson, fæddist svo 1895 í Litlagerði í Hvolhreppi þar sem þau voru vinnuhjú. Þau réðu ekkert við að hafa tvö börn, svo að hann var settur í fóstur einnar eða tveggja vikna gamall. Árið 1901 voru þau bæði komin til Vestmannaeyja, þar sem amma bjó næstu 40 árin eða svo. Þau Pálína og Jónas voru á sama bæ, Heiði í Vestmannaeyjum. Samband þeirra hélt ekki og innan fárra ára var afi fluttur frá Vesmannaeyjum til Seyðisfjarðar, gifti sig þar og bjó þar alla ævi síðan. Pálína tók upp sambúð við fráskilinn mann en giftist aldrei. Hann hét Ingimundur. Þau eignuðust 3 syni, Pálma, Þórarin og Enok. Þórarinn dó á fyrsta ári en hinir lifðu. Þau bjuggu um skeið á Vilborgarstöðum í Vinnumennsku en fluttust svo í húsið Nöjsomhed, sem var sögufrægt hús í Vestmannaeyjum þó að það héldi hvorki vatni né vindi. Þar bjuggu þau 1908 til 1911, en þá var það rifið. Þau fluttust þaðan í hús sem hét Gata og voru við það kennd. Amma mun hafa verið allnokkuð trúuð. Hún gerðist aðventisti og var ein af 32 sem stofnuðu Aðventistasöfnuðinn í Vestmannaeyjum 1924. Tengdadóttir hennar (sambýliskona Pálma) var einnig í þeim hópi. Einar (elsti sonur ömmu) dó 1922 og er ekki ljóst hvað varð honum að aldurtila, þrítugum manninum. Næsta ár dó maður hennar, Ingimundur. Þeir höfðu báðir verið sjómenn. Pálína bjó eftir það í Götu (Herjólfsgötu 12) ásamt Pálma syni sínum og Sveinfríði konu hans. Enok (yngsti sonur Pálínu) fluttist til Reykjavíkur og bjó þar. Eitthvað nálægt 1920 fór pabbi að stunda sjóinn frá Vestmannaeyjum. Hann var til heimilis í Lambhaga á Rangárvöllum og var skráður vinnumaður þar. Hann kynntist þá fyrst móður sinni og Ingimundi manni hennar þegar hann fór fyrst á vertíð í Eyjum. Pabbi sagði mér að Ingimundur hefði sjálfur sagt sér að hann væri sonur Kohls fyrrverandi sýslumanns í Vestmannaeyjum. Því er staðfastlega trúað í ættinni að svo hafi verið og er margt sem bendir til að það sé einmitt rétt. Amma og allt hennar skyldulið fluttist til Reykjavíkur um 1940. Amma settist að á Undralandi við Suðurlandsbraut/Laugaveg og bjó þar til dauðadags 14. júlí 1942. Hún var jarðsett í Fossvogskirkjugarði.
Móðuramma mín hét Ólína Kristín Óladóttir, ævinlega kölluð Kristín, Stína. Hún fæddist á Skarði í Skötufirði í Ísafjarðarsýslu 26. ágúst 1881. Foreldrar hennar voru vinnuhjú þar, Óli Kristján Ólafsson og Anna Stefanía Sigurðardóttir. Óli var vinnumaður hér og hvar og eignaðist fleiri börn en Anna var áfram á Skarði. Þar bjó bóndinn og sjómaðurinn Marías Narfason. Þau felldu saman hugi hann og Anna og voru heitbundin. Þau eignuðust dreng þann 4. september 1883. Anna dó sama dag. Drengurinn var skírður Sigurður Anders og dó hann 5 daga gamall. Þau mæðginin voru jarðsett saman í Ögri. Amma varð því móðurlaus 2 ára gömul. Marías tók hana að sér og ólst hún upp á Skarði. Hann hafði ráðskonu eða bústýru sem hét Konkordía og kallaði Kristín hana mömmu og þekkti enga aðra mömmu. Stína amma giftist afa, Magnúsi Hannibalssyni frá Tungu í Dalamynni og hófu þau búskap í Hattardalskoti í Álftafirði. Þar fæddust öll börn þeirra nema kannski elsti sonurinn, Kristján. Hann dó 2 ára gamall í Hattardalskoti 1809 en hin börnin fæddust á árabilinu 1908 til 1925 og var móðir mín langyngst, 7 árum yngri en næstyngsta barnið. Kotið var hjáleiga frá Meiri-Hattardal í Álftafirði, harðbýlt og kostarýrt. Þau bjuggu þar eitthvað framyfir 1930 en fluttust þá til Súðavíkur í húsið Ós, sem afi byggði þar. Það stóð á vesturbakka Eyrardalsár, alveg niður við sjó og er löngu horfið. Þau bjuggu þar í fáein ár, en árið 1937 ákváðu þau að yfirgefa Vestfirðina. Þá var mamma 12 ára og öll systkini hennar flutt að heiman. Þau fluttust til Sandgerðis þar sem mamma ólst upp síðan. Í Sandgerði keyptu þau hús sem hafði verið skóli byggðarinnar frá 1904. Þau fluttu í það vorið 1938. Verið var að taka nýjan skóla í notkun og var hann vígður haustið 1938. Gamli skólinn var gerður að íbúðarhúsi og fékk nafnið Tjörn. Amma var kölluð Stína á Tjörn og afi var ýmist Mangi á Tjörn eða Mangi í skólanum eða skóla-Mangi. Afi fékkst við ýmsa tilfallandi vinnu, svo sem að hnýta á og setja upp lóðir, skera úr netum og tálga þvottaklemmur. Amma sá um heimilið og var að auki vinnukona austur í sveitum á sumrin og hafði mömmu þá með sér. Þau leigðu út hluta af húsinu og hafa haft af því einhverjar tekjur. Afi tók að sér að slá lóðir og túnbletti fyrir fólkið í Sandgerði. Hann flutti heyið heim á hestakerru og þurrkaði það á blettinum við húsið. Það varð svo fæða um veturinn fyrir 3 kýr sem þau höfðu í fjósi. Amma fékk heilablóðfall og fékk málstol árið 1950 eða kannski fyrr. Þá var málstol ekki þekkt og var sagt að hún hefði orðið geðveik vegna þess að hún gat ekki tjáð sig með skilmerkilegum hætti. Móðir mín varð fyrir þessum hörmungum síðar og þá benti hún á höfuðið á sér og sagði: Svona var mamma. Kristín amma mín dó í Sjúkraskýlinu í Sandgerði í febrúar 1951. Bróðir minn Jónas var skírður um leið og hún var jarðsungin frá Útskálakirkju í Garði, en þar bjuggu foreldrar mínir þá. Það er svo undarlegt að séra Eiríkur Brynjólfsson á Útskálum skráði skírn bróður míns í kirkjubók, en ekki jarðsetningu ömmu minnar. Mér er í barnsminni að mamma sagði mér að amma hefði verið flutt vestur í Ögur og jarðsett þar á æskuslóðum sínum (Skarð í Skötufirði er í Ögursókn og er skammt frá Ögri). Hins vegar finnst engin skráning um jarðsetningu hennar þar. Hún er ekki skráð í gardur.is og því er alveg óljóst hvar hún hvílir. Ég trúi því samt að hún sé í Ögri.
Við hvaða staði og tímabil er frásögn þín miðuð?:
Rangárvellir, Leira, Garður, Vestmannaeyjar, Reykjavík, Vestfirðir, Skarð í Skötufirði, Hattardalskot, Súðavík, Sandgerði. 1866 - 1951.
Questionnaire
Record type
Keywords