Tóbaksdós
1750

In preservation at
National Museum of Iceland
Tóbaksdósir úr silfri,
að meginformi ferkantaðar, en hornin er svo mjög bogadregin og hliðarnar
sveigðar og beygðar langsum og þversum, að ferhyrningslögunin leysis að
milku leyti upp fyrir auganu. Dósirnar eru 5,9 cm á hlið og 2,7 cm
þykkar. Þær eru drifnar út úr fremur þunnu silfri og lagið er í hreinræktuðum
rokokostíl. Sama er að segja um skrautverkið, sem garfið er dósalokið.
Þar er allt umhverfis krans af blómstur skrautverki í rokokostíl,
en innan í er hjarðmeyjarmynd, stúlka, sem slær hörpu ( lút), en tvö lömb
liggja við fætur henni. Fremur munu slíkar myndir vera sjaldgæfar
á rokokosilfurmunum dönsku, en að öðru leyti sverja dósirnar sig í stílinn.
Þær eru vandaðar, en hafa orðið fyrir smávegis áfalli hjá smiðnum,
því að lokið hefur sprungið lítillega á einum stað og dálítil silfurbót
verið lögð undir, til að bæta tjónið. Innan á botni dósanna eru 4
stimplar, sem veita vitneskju um uppruna þeirra og aldur. Einn er
merki Kaupmannahafnar með 3 turnum og ártalinu 1750, annar er meistaramerki,
vafalítið IIB 1750, sem er merki Jens Isbergs, er meistari var í Kaupmannahöfn
1742 - 70, eða ef til vill Johann jörgen Borrings 1740- 54. Þriðji
Stimpillinn er merki silfurvarðarins Christopher Fabritius 1749 - 87, stórt,
skrifað F og blaðskraut umhverfis, og sá fjórði er mánaðarmerki, merki
ljónsins. þ.e. 22. júli - 21. ágúst. Síðastur átti dósir þessar Níels
bóndi Stefánsson í Hrísey í Hróarstungu, en hann átti Þorbjörgu, dóttur
Stefáns í Klúku Bjarnasonar bróður Jóns í Reykjahlíð, þess er seldi safninu
dósirnar. Höfðu þær áður verið í eigu Bjarna föður þeirra, Árnasonar
í Húsey Stefánssonar Schevings, prests í Presthólum. Aftan á dósirnar
eru grafnir með örsmáum deplum stafirnir MM, sem vel geta verið stafir
fyrsta eigndans.
Main information
Bjarni Árnason, Used by
Dating
1750
Material
Object-related numbers
Museumnumber a: 11695
"Museumnumber b": 1935-14
Dimensions
5.9 x 2.7 x 0 cm
Lengd: 5.9 Breidd: 2.7 Hæð: 0 cm
Place
Staður: Húsey 1, 701-Egilsstöðum, Múlaþing
Record type
Collection
Undirskrá: Munasafn
Keywords
Keyword: Tóbaksdós
Place of origin
65°37'57.7"N 14°16'35.9"W