Ljóskross, í kirkjugarði
2007

In preservation at
National Museum of Iceland
Ljósakross / leiðiskross úr tré.
Hann er hvítmálaður og með tíu ljósaperum í. Með fylgir járnteinn sem stungið
er í jörðina og við hann soðinn hólkur sem ljósakrossinum er stungið í
og skrúfaður þar fastur. Úr krossinum er rafmagnsleiðsla sem tengist í
spennubreyti sem einnig fylgir með. Krossinn er frá Hrísey og er smíðaður
árið 2007 af Björgvini Pálssyni byggingameistara þar. Í meðfylgjandi upplýsingum
frá honum segir:
Byrjað var að setja ljósakrossa
á leiði í kirkjugarði Hríseyjar árið 1989, og hefur sá siður haldist síðan,
það voru félagar í Lions klúbbi Hríseyjar sem stóðu að því, og voru krossarnir
smíðaðir af félagsmönnum. Perur í krossunum eru 24 volt og var settur einn
spennubreytir fyrir krossana, núna eru um 80 krossar í garðinum. Kveikt
er á krossunum kl. 18 fyrsta laugardag í aðventu, með helgistund sem sóknarprestur
og kirkjukór sjá um, þetta er mjög vel sótt og þykir ómissandi athöfn í
undirbúningi jólahátíðar.
Ég setti ekki fótinn á krossinn
til að auðvelda mér að búa um hann til flutnings, teinninn sem er á hólknum
sem krossinum er stungið í og festur með skrúfunni er með krók aftaná,
sem er gerður til þess að þrýsta á þegar krossinn er settur á leiðið, þar
sem perurnar þola ekki að barið sé á krossinn, en þegar krossinn er tekinn
upp er krókurinn notaður til að toga í, ef frost er í jörðu notum við jafn
sveran tein sem við rekum í gegnum klakann og stingum krossinum þar í.
Spennir fylgir með sem má setja í samband við rafmagn til að fá ljós á
krossinn.
Ljósakrossinn barst safninu 1.
mars árið 2007 og var keyptur á 5.000 kr.
Öllum gripunum sem skráðir eru
á númerið Þjms. 2008-28 safnaði Ágúst Ó. Georgsson í tengslum við samtímarannsókn
sína á þeim sið að setja ljós á grafir og kveikja á þeim („ljósin á gröfunum“).
Rannsóknin var liður í undirbúningi að gerð sýningar um andláts- og útfarasiði
sem fyrirhuguð var í Bogasal. Sjá einnig gripi nr. Þjms. 2006-26.
Main information
Björgvin L Pálsson, Attributed
Dating
2007
Material
Object-related numbers
"Museumnumber b": 2008-28-7
Dimensions
56.3 x 32.1 x 3.6 cm
Lengd: 56.3 Breidd: 32.1 Hæð: 3.6 cm
Record type
Collection
Undirskrá: Munasafn
Keywords
Keyword: Ljóskross, í kirkjugarði
