Ljóskross, í kirkjugarði

2007
In preservation at
National Museum of Iceland
Ljósakross / leiðiskross úr tré. Hann er hvítmálaður og með tíu ljósaperum í. Með fylgir járnteinn sem stungið er í jörðina og við hann soðinn hólkur sem ljósakrossinum er stungið í og skrúfaður þar fastur. Úr krossinum er rafmagnsleiðsla sem tengist í spennubreyti sem einnig fylgir með. Krossinn er frá Hrísey og er smíðaður árið 2007 af Björgvini Pálssyni byggingameistara þar. Í meðfylgjandi upplýsingum frá honum segir: Byrjað var að setja ljósakrossa á leiði í kirkjugarði Hríseyjar árið 1989, og hefur sá siður haldist síðan, það voru félagar í Lions klúbbi Hríseyjar sem stóðu að því, og voru krossarnir smíðaðir af félagsmönnum. Perur í krossunum eru 24 volt og var settur einn spennubreytir fyrir krossana, núna eru um 80 krossar í garðinum. Kveikt er á krossunum kl. 18 fyrsta laugardag í aðventu, með helgistund sem sóknarprestur og kirkjukór sjá um, þetta er mjög vel sótt og þykir ómissandi athöfn í undirbúningi jólahátíðar. Ég setti ekki fótinn á krossinn til að auðvelda mér að búa um hann til flutnings, teinninn sem er á hólknum sem krossinum er stungið í og festur með skrúfunni er með krók aftaná, sem er gerður til þess að þrýsta á þegar krossinn er settur á leiðið, þar sem perurnar þola ekki að barið sé á krossinn, en þegar krossinn er tekinn upp er krókurinn notaður til að toga í, ef frost er í jörðu notum við jafn sveran tein sem við rekum í gegnum klakann og stingum krossinum þar í. Spennir fylgir með sem má setja í samband við rafmagn til að fá ljós á krossinn. Ljósakrossinn barst safninu 1. mars árið 2007 og var keyptur á 5.000 kr. Öllum gripunum sem skráðir eru á númerið Þjms. 2008-28 safnaði Ágúst Ó. Georgsson í tengslum við samtímarannsókn sína á þeim sið að setja ljós á grafir og kveikja á þeim („ljósin á gröfunum“). Rannsóknin var liður í undirbúningi að gerð sýningar um andláts- og útfarasiði sem fyrirhuguð var í Bogasal. Sjá einnig gripi nr. Þjms. 2006-26.

Main information

Dating
2007
Object-related numbers
"Museumnumber b": 2008-28-7
Dimensions
56.3 x 32.1 x 3.6 cm Lengd: 56.3 Breidd: 32.1 Hæð: 3.6 cm
Record type
Collection
Undirskrá: Munasafn