Dýrabein

In preservation at
National Museum of Iceland
Beinarusl: það eru
bæði bein af sauðfé, stórgripum og jafnvel fiski, að því er gefandi segir:
alt er þetta rusl mjög fúið, blandað mold og hinu hvítleita efni, sem áður
er um getið: á sumu sést og votta fyrir bruna. -Hjertil heyrir sauðkindar-lærleggur
er jeg fann á skrifstofu safnsins er jeg tók við. (Julí, 1908 MÞ) Þetta
er tibia úr hreindýri, segir Dr Nobis 13.7.1960. Gripirnir
nr. 4306 - 10 fundust vorið 1896 á bænum Skriðu í Fljótsdal, er þar var
verið að grafa fyrir undirstöðum að búrvegg í hinni fornu bæjarrúst, sem
er orðin ákaflega þykk: rúmum 2 álnum fyrir neðan gólfið í húsi því (eldhúsi),
sem þar var áður, kom niður á trédrumba og borðstubba, en undir þeim var
gulhvítt, rakt, límkent jarðlag, er var hér um bil 3 stungur að þykt, áður
kom á fasta möl. Þá er betur var að gáð, var þar stór gryfja ferhyrnd,
10 fet á annan veginn og 11 fet á hinn og rúm 3 fet að dýpt, vandlega hlaðin
úr óhöggnu grjóti, límd með mósteypu og sléttuð inan og stendur hleðslan
alveg óhögguð að því er séð varð: botnin í gröfinni er hörð smáskriða og
virðist leirlag eða mólag vera ofan á því: úr suðurhorni grafarinnar lá
lokræsi mikið og hafiði orðið vart við það áður undir bænum. Í þremur
hornum þessarar gryfju voru digrar, sívalar stoðir og tvær í miðju (eitt
horn gryfjunnar var ekki kannað): þvertré lá milli stoðanna í miðju gryfjunnar
og borð þaðan út til enda hennar og hafa þar að líkindum verið önnur þvertré
á hornstoðunum til að halda uppi borða endunum. Þessi gryfja var
nær full af hinu hvítleita efni (nr. 4306), en þó var töluvert blandað
mold og ýmsum óþverra, sem í það hefir fallið, er borðin yfir því fúnuðu
og féllu niður í gryfjuna. Þar niðri í var kökkurinn (nr. 4307),
en við aðra stoðina við hliðvegg gryfjunnar var beinaruslið, sem af er
sýnishorn í nr. 4308, og virðist eigi hafa verið þar upphaflega, heldur
fallið inn síðar: undir fjölunum nokkurn veginn í miðri gröfinni fannst
steinausan (nr. 4310), en ofan á fjölunum voru tætlur þær af vefnaði, sem
nú eru í nr. 4309. - Það er varla efamál, að hvítleita efnið er leifar
af mjólkurmat einhvers konar, helst skyri, og hefir gryfjan verið höfð
til þess að gera upp og geyma í henni matinn til vetrarins, en ræsið út
úr henni haft til þess að geta ræstað hana vel innan og til að veita burt
vatni, ef upp í hana kynni að koma. Þessi gryfja með sínum útbúnaði
er mesta mannvirki þessa kyns, (sjá lýsingu eptir gefanda gripanna í Árbók
1897, bls 22 - 24), sem til þessa tíma hefir fundist hér á landi, svo að
sögur fari af, því að allar aðrar gryfjur hafa verið óhlaðnar og miklu
minni.
Main information
Donor: Jón Jónsson
Material
Object-related numbers
Museumnumber a: 4308
"Museumnumber b": 1896-86
Place
Staður: Skriðuklaustur, Skriða, 701-Egilsstöðum, Fljótsdalshreppur
Record type
Collection
Undirskrá: Munasafn
Keywords
Keyword: Dýrabein
Place of origin
65°2'27.2"N 14°57'9.1"W