Mannabein

In preservation at
National Museum of Iceland
Mannabeinaleifar,
fundnar að Ytri-Görðum í Staðarsveit. Í rannsóknarskýrslunni segir: Þorgrímur
prestur á Staða-Stað lét 8. júlí Þjóðminjasafnið vita að fyrir rúmri viku
hefðu vegavinnumenn, sem voru að taka ofaníburð, fundið beinagrind í malargryfju
nálægt bænum Ytr-Görðum. Vegavinnumennirnir höfðu grafið beinin upp, sett
í poka og flutt heim að Staða-Stað. Þegar ég kom vestur athugaði ég beinafundinn,
sem reyndist vera af karlmanni og all vel varðveitt. - Ég fór á fundarstaðinn
ásamt Antoni í Bergsholti, sem var einn af vegavinnumönnunum og verið viðstaddur
uppgröft beinanna. Staður þessi liggur nokkur hundruð metra fyrir norð-vestan
suðvesturhorn túngarðsins á Ytri-Görðum og um það bil einn kílómeter frá
sjó. Þetta er gamall ölduhryggur með eins meters þykku skeljasandslagi
undir grasrótinni. Á þessu svæði hefur um langt skeið átt sér stað uppblástur.
Þar sem beinin fundust var svo að segja allt blásið burtu, aðeins 5 sm
til 7 sm þykkt skeljarsandslagið ofan á moldarlaginu, sem beinin fundust
í. Moldarlagið var 20 til 25 sm þykkt, en þar fyrir neðan var ölduorpið
grjót og hnullungar þennan (?) tvo metra profil, sem malargryfjan hafði
myndað í hrygginn. Ekkert er hægt að vita um hvernig líkið
hefur verið lagt í gröfina, en Anton í Bergsholti segir að höfuðið hafi
horft í norð-vestur (sneri A-NV). Við rannsökuðum fundarstaðinn sjálfan
og dálítið í kring, en fundum ekkert. Engin merki voru heldur þess, að
neinn umbúnaður hafi viðhafður verið til að gera hinztu hvílu hins látna
eitthvað haganlegri, heldur hefur honum líklega verið tekin gröf á einfaldasta
hátt. Þess má geta, að þar til vegur var lagður á þessum hluta
Snæfellsness, ferðuðust menn annaðhvort eftir vegaruðningum upp við hlíðarnar
eða á söndunum meðfram ströndinni og fundust beinin aðeins örskammt fyrir
norðan gamla veginn við ströndina. 13-7-1950 Ólafía
Einarsdóttir.
Main information
Donor: Ólafía Einarsdóttir
Material
Object-related numbers
Museumnumber a: 14338
"Museumnumber b": 1950-67
Place
Staður: Ytri-Garðar, Snæfellsbær
Record type
Collection
Undirskrá: Munasafn
Keywords
Keyword: Mannabein
Place of origin
64°48'50.2"N 23°8'24.4"W