Jólatré
In preservation at
Norwegian house - Regional museum of Snæfellsnes
Gamalt og mikið notað. Saga
Jólatrésins úr Félagshúsi í Ólafsvík. Árið 1930 lést Sumarliði Árnason
verkamaður í Félagahúsi. Félagshús var býli sem stóð rétt hjá Snoppunni.
Við lát Sumarliða missti ekkjan Guðríður Pétursdóttir mann sinn frá 5
ungum börnum. Hjá þeim hjónum hafði verið heimili bróðir Sumarliða, Þorsteinn
Árnason. Þorsteinn veiktist árið eftir og lést í Farsóttarhúsinu í Reykjavík
30. nóv. 1931. Lík hans var flutt sjóvegu vestur til Ólafsvíkur til greftrunar.
Hann var jarðsettur í Ólafsvíkurkirkjugarði 22. des. tveimur dögum fyrir
jól. Til þessa atburðar má rekja tilurð jólatrésins úr Félagshúsi sem mun
vera eitt af fyrstu jólatrjánum sem komu til Ólafsvíkur. Tíðkast hafði
áður að vefja lyngi um tré og nota til skrauts en sérsmíðuð jólatré voru
fáséð á þessum tíma og þóttu mikið þing. Þegar Þorsteinn Árnason lá banaleguna
í farsóttarhúsinu fór hann þess á leit við Maríu Macck forstöðukonu spítalans
að hún sæi um til þessa að lík hans yrði flutt vestur til greftrunar. Og
þar sem stutt var til jóla bað hann Maríu að senda með því einhvern glaðning
sem hugga mætti bróðurbörnin hans en þau höfðu að auki misst föður sinn
árið áður. María efndi loforð sitt og sendi með kistunni jólatréð ásamt
jólaskrauti og kerti á greinar þess. Þá fylgdi með sendingunni dálítið
góðgæti þ.á.m. bananar sem voru fáséðir á þessum tíma. Sem vonlegt var
grúfði sorgarhjúpur yfir heimilinu í Félagshúsi þessa jólaföstu. En um
jólin sem í hönd fóru stóð jólatréð í fyrsta sinn í stofunni þar sem og
kertaljósin á grænum greinum þess. Með tilkomu þessa jólatrés urðu líklega
nokkur þáttaskil í jólahaldi í Ólafsvík því á næstu árum fóru að sjást
þar fleiri jólatré. Jólatréð hefur síðan verið í eigu Guðríðar Pétursdótturog
barna hennar Guðna og Aðalsteinu og var víst síðast notað í kringum 1980
og hafði þá gengt sínu hlutverki samfellt í hálfa öld. Þessi kveðja Þorsteins
Árnasonar til bróðurbarna sinna í Félagshúsi var því ekki aðeins til að
milda sorgir þeirra um jólin 1931, heldur tók þátt í að færa fjölskyldunni
helgi jólanna í 50 ár um leið og hún minnti þau á þennann frænda sinn sem
þau misstu nokkuð sviplega í kjölfar föðurmissis. Jólatréð hafði því fyrir
þau óvenjulegt og merkilegt gildi og minnti á lífið, skin þess og skúrir.
Ólafsvík á jólaföstu, Aðalsteina Sumarliðadóttir.
Main information
Material
Object-related numbers
Museumnumber a: BÓV-931
"Museumnumber b": 1999-1
Dimensions
71 x 0 x 0 cm
Lengd: 71 Breidd: 0 Hæð: 0 cm
Place
Núverandi sveitarfélag: Snæfellsbær, Snæfellsbær
Record type
Collection
Undirskrá: Pakkhús munaskrá
Keywords
Keyword: Jólatré