Order a photo Terms of Use

Aktygi

1920 - 1965

In preservation at

Agricultural Museum of Iceland

Aktygi á hest úr leðri og við. Talið er að aktygin hafi fylgt hestakerru sem kom til safnsins frá Fossi í Hrunamannahreppi sem Sigríður Jónsdóttir gaf. Athugið að kerran er ekki hluti af skráningu né safnkosti en myndirnar sýna notkun aktygjanna. Fram undir lok 19. aldar voru kerrur/vagnar nær óþekkt flutningatæki hérlendis: menn báru byrgðar sínar sjálfir eða reiddu þær á hestum. Á vetrum notuðu menn einnig sleða. Með tilkomu búnaðarskóla og búfræðinga tóku kerrur að breiðast út. Segja má með nokkrum rétti að hjólið hafi komið í sveitirnar með hestakerrunum. Til þess að beisla dráttarafl hestanna þurfti aktygi. Kerruaktygi voru einnig notuð á hesta ef draga þurfti sláttuvél eða rakstrarvél. Aktygi plóghesta voru oftast einfaldari; eins konar kraga var brugðið um háls hestsins. Dráttartaugunum var fest í kragann. Þessi gerð aktygja var gjarnan kölluð hringok. Torfi Bjarnason í Ólafsdal kenndi nemendum að búa til aktygi og aktygjasmíð var kennd á búnaðarskólunum langt fram eftir 20. öld. Hestakerrutímabilið varð ekki langt hérlendis, varla nema rúm hálf öld eða svo (~1900-1960)