Spónn

In preservation at
Hvoll Folk museum
Spónn úr hóf hryssunnar Stjörnu, sem var í eigu Jóhönnu Jónsdóttur á Búrfelli í Svarfaðardal. Sigurhjörtur Sigurðsson smíðaði spóninn.
Með gripnum fylgdi texti eftir Hafdísi Jóhönnu Hafliðadóttur og ljóð eftir Jóhönnu Jónsdóttur.
Jóhanna Jónsdóttir fæddist á Búrfelli í Svarfaðardal 25.júlí 1872. Jóhanna bjó á Búrfelli ásamt fjölskyldu Jóhanns bróður síns og var ,,sjálfrar sín.''
Hún lést árið 1939. Jóhanna hafði yndi af hestum, ljóðum, og öllu því sem fagurt var. Jóa átti góðhryssuna Stjörnu, þær áttu samleið tæpa þrjá áratugi. Jóa átti góð reiðföt sem hún notaði þegar hún brá sér af bæ. Ég heyrði talað um konur sem sóttust eftir að fá þessi góðu föt að láni til ferðalaga. Þegar Stjarna var öll fékk Jóa, Sigurhjört Sigurðsson bónda á Auðnum og síðar Skeiði til að smíða spón úr einum hófnum hennar. Þessi spónn er einstaklega vel gerður og ótrúlegt að náðst hafi heill spónn úr nettum hryssuhóf. Algengt var að spænir væri settir saman með spennslum, þar sem skaft og blað mættust. Hjörtur hefur grafið ,,MINNING ST'' á skaftir. Jóa orti erfiljóð um Stjörnu sína.
Mín þó séu léleg ljóð
lit vil á því sýna,
núna smáan yrkja óð
eftir Stjörnu mína.
Nú skal greina firðum frá
frægð því mikla bar hún.
Þrítugasa aldurs á
ári sínu var hún.
Ærið háa aldurstíð
ekki sá þér breyta
Silfurhárin hrein og fríð
fax þitt náðu að skreyta.
Fyrir yngri fákum þá
fjörug hélstu velli.
Furðaði marga firða á
fjöri þínu í elli.
Ævilangt hér áttir dvöl
af því má nú greina
Þú varst ekki firðinum föl
fyrir borgum neina.
Hygg ég fáka seint að sjá
sem hér endist betur
standi hér við stallinn þá
storð á þylur vetur.
Man ég vil þitt frábært fjör
fagra æskudaga.
Tíðum þaustu eins og ör
yfir græna haga.
Vitsmunum með þreki og þrótt
þig skaparinn gæddi,
vel þótt koldimm væri nótt
vegu beina þræddi.
Vissir fyrir veðrin hörð
vetrardaga stríða.
Heim ef komst þó hefðir jörð
hríðum mátti kvíða.
Fyrrum varstu fædd á grund
fögrum lit með blóma
Hetjuleg að hinstu stund
hærur barst með sóma.
Mig þú barst um gróna grund
gjörðir yndi næra.
Tíðum mína léttir lund
listaskepnan kæra.
Þú vannst skeiða frið og fjörg
fagran yfir haga.
Við þig tengd er minning mörg
minna ævidaga.
Brögnum eigi bauðst nein slík
bláum vatns í flaumi
bifaðist ekki, bjargi lík
neindir leið mót straumi.
Einatt veittir yndi mér
ævidaga þína.
Samveruna þakka ég þér,
þar með ljíðin dvína.
Vildi ég ekki vita þér
vetrar élið stríða
Kaus þú líður heldur hel
en hárri elli kvíða.
Hrygg mér bjó í hyggjurann
hlutum við að skilja.
Kveðja þig sem vin ég vann
varla mun það dylja.
Af ei vissir efstu þraut,
eða kenndir nauða.
Fyrir byssu falla hlaut
fékk því skjótan dauða.
Höfundur: Jóhanna Jónsdóttir
,,Þetta er eini arfurinn sem ég hlaut eftir þessa góðu frænku mína og nöfnu ásamt óljósum minningum um hana frá síðasta árinu sem hún lifði. Guð blessi minningu hennar.'' Segir Hafdís Jóhanna Hafliðadóttir.
Main information
Material
Object-related numbers
"Museumnumber b": 2015-5-2
Dimensions
8.1 x 5 cm
Lengd: 8.1 Breidd: 5 cm
Place
Staður: Búrfell, 621-Dalvík, Dalvíkurbyggð
Record type
Collection
Undirskrá: Almenn munaskrá
Keywords
Keyword: Spónn
Place of origin
65°51'25.6"N 18°43'34.8"W