Leita



Vinsamlega sýnið biðlund
HeitiFugl, Hávella

Núv. sveitarfélagDalvíkurbyggð
SýslaEyjafjarðarsýsla
LandÍsland

Hlutinn gerðiSteingrímur Þorsteinsson
GefandiSteingrímur Þorsteinsson 1913-2008

Nánari upplýsingar
Númer2018-1-41
AðalskráMunur
UndirskráNáttúrugripasafn
Stærð54 x 13 x 29 cm
TækniUppstoppun

Lýsing

Hávella (Clangula hyemalis) er andfugl í kafandarætt er eina öndin sem hefur ljósan búk á veturna og aldökka vængi og skiptir oftar um fjaðurham en aðrar endur. Hér er um að ræða karlfugl samkvæmt heimildum. Karlfugl er með áberandi langar miðfjaðrir stéls, nema í felli síðsumars. Á sumrin er hann dökkbrúnn um höfuð, háls, bringu og bak, hvíta bletti á höfuðhliðum og hvítur á síðum. Hann er ljósari á veturna með ljóst höfuð, bak og ofanverða bringu með dökka vangabletti Goggur er venjulega dökkur við rót og í broddinn, bleikur þar á milli og með blágráar fætur með dekkri fitjum (Jóhann Óli Hilmarsson. 2011:162). Á þessum fugli er goggurinn svartur og gulbrúnn á milli og fætur gulbrúnir, en með dekkri fitjum.

Fuglinn er uppstoppaður í standandi stellingu ofan á brúnum viðarbút (13*11,5 cm) með vængi í hvíldarstöðu og snýr höfuðið aðeins til vinstri.



Uppstoppari og gefandi er Steingrímur Þorsteinsson.

Steingrímur Þorsteinsson fæddist á Dalvík 13. október 1913 og lést Nóvember 2008. Eftir hefðbundna skólagöngu á Dalvík var Steingrímur við nám í Héraðsskólanum að Laugum í Suður-Þingeyjarsýslu. Á árunum 1930-1938 lauk Steingrímur við sveinsprófi húsamálun í Kaupmannahöfn og síðar menntaði hann sig í leiktjaldamálun og leiklist við Konunglega leikhúsið í Kaupmannahöfn. Steingrímur annaðist leikstjórn, leiktjaldamálun og lék sjálfur í flestum leiksýningum sem upp voru settar á Dalvík um áratuga skeið meðfram launavinnu, s.s. húsamálun, sjómennsku og fleiru. Þá tók hann að sér sviðsetningu leikverka og gerð leiktjalda víðar um Norðurland. Árið 1952 var Steingrímur ráðinn kennari við Dalvíkurskóla þar sem hann starfaði um þriggja áratuga skeið. Hann var mikill náttúruunnandi og listfengur mjög. Eftir hann liggur m.a. mikið safn málverka og uppstoppaðra dýra. Um langan tíma annaðist Steingrímur fuglatalningu á Dalvík enda afar glöggur á tegundir fugla og háttalag þeirra. (Steingrímur Þorsteinsson. Minningagrein. 2008)

Náttúrugripirnir í náttúrugripasafninu á Hvoli skipta hundruðum. Mesta athygli vekur safn uppsettra dýra sem Steingrímur Þorsteinsson stoppaði upp og gaf byggðasafni Dalvíkurbyggðar. Segja má að Steingrímur sé einn helsti og besti stuðningsmaður safnsins frá upphafi með gjöfum sínum og sjálfboðavinnu við uppstoppun fugla og dýra. Á safninu er að finna flestar tegundir fugla sem verpa á Íslandi og nokkrar erlendar að auki. Í Svarfaðardal er óvenju ríkt fuglalíf og er Friðlandi Svarfdæla fyrsta votlendisfriðland sem stofnað var hér á landi, árið 1972.  (Hvoll Byggðasafn Dalvíkur)


Heimildir

Jóhann Óli Hilmarsson. (2011). Íslenskur fugla vísir. (3. útgáfa). Reykjavík: Mál og menning.

Hvoll Byggðasafn Dalvíkur. Náttúrugripir. Sótt 2. mars 2018 af https://www.dalvikurbyggd.is/hvoll/syningar/natturugripir.

Morgunblaðið. (2008). Minningargrein: Steingrímur Þorsteinsson. Sótt 02.03.18 https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1257541/

 

Þetta aðfang er í Byggðasafni Dalvíkurbyggðar. Safnið varðveitir um 7000 gripi og eru skráðir gripir í Sarp um 3000. Áætlað er að um 40% safngripa sé kominn í stafrænan búning. Myndir eru af nánast öllum skráðum gripum í Sarpi. Fastur starfskraftur sér um skráningu í Sarp í 30% starfi. Texti er ekki prófarkalesinn af öðrum aðila en þeim sem skráir. Áætlað er að skrá gripi safnsins hægt og bítandi næstu ár.


Birting gagna í Sarpi er á ábyrgð viðkomandi safns.